Khủng bố và căng thẳng lãnh thổ dự kiến sẽ là những vấn đề sẽ bao phủ lên các chương trình nghị sự ở Hội nghị thượng đỉnh ASEAN 27 đang diễn ra tại Kuala Lumpur, Malaysia.

Tổng thống Mỹ Barack Obama cùng người đồng cấp đến từ Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc và các quốc gia khác gặp nhau ở Kuala Lumpur trong 2 ngày 21-22/11 tại Hội nghị thượng đỉnh các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) 27.

Hội nghị thượng đỉnh đánh dấu lần thứ 2 chỉ trong vòng một tuần, các cuộc cấp cao nhất trong khu vực diễn ra. Trước đó là các cuộc gặp gỡ của thành viên Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) diễn ra ở Manila, Philippines.

Kuala Lumpur những ngày diễn ra Hội nghị thượng đỉnh ASEAN 27. Ảnh: Reuters.

APEC kết thúc bằng lời kêu gọi khẩn cấp sự hợp tác toàn cầu trong cuộc chiến chống khủng bố sau các vụ tấn công của lực lượng Nhà nước Hồi giáo (IS) ở Paris giết chết 129 người. Quyết tâm này còn được thôi thúc hơn nữa khi lực lượng nổi dậy ở Mali đang bắt giữ hàng trăm con tin, đã có ít nhất 20 người bị giết.

Căng thẳng còn được thúc đẩy khi Trung Quốc đang từ từ mở rộng các đảo san hô, bãi đá trong vùng biển tranh chấp chủ quyền lãnh thổ ở Biển Đông.

Tại Manila, Obama kêu gọi Trung Quốc chấm dứt cải tạo các đảo, vốn đã dấy lên mối lo ngại sẽ có những cuộc đối đầu bạo lực trong khu vực, và công bố hàng trăm triệu USD viện trợ mới cho các đồng minh trong khu vực.

Trung Quốc đã tuyên bố chủ quyền chồng lấn lên các tuyên bố chủ quyền của các láng giềng trong khu vực.

Chương trình nghị sự tại Kuala Lumpur bao gồm cả hội nghị tuyên bố thành lập “Cộng đồng kinh tế ASEAN” (AEC) vào Chủ nhật (22/12). Đây là cộng đồng được lấy cảm hứng từ Cộng đồng kinh tế châu Âu (EEC).

Đó sẽ là bước tiến gần hơn tới một thị trường Đông Nam Á thống nhất, với dòng chảy tự do của hàng hóa, vốn và lao động có tay nghề xuyên biên giới.

Tuy vậy, một AEC thực tại vẫn còn quá xa vời do những rào cản phi thuế quan có ý nghĩa, quyền lợi và khoảng cách phát triển giữa các thành viên ASEAN. Tuyên bố ngày 22/12 mang nhiều ý nghĩa biểu tượng hơn là thực tế.

Các nhà lãnh đạo ASEAN cũng sẽ ký một công ước mới chống lại nạn buôn người sau khi khu vực này bị rung chuyển bởi một cuộc khủng hoảng người tị nạn hồi đầu năm nay, bao gồm cả việc phát hiện ra các trại tị nạn dã man ở Thái Lan và Malaysia.

Các cuộc họp mở rộng sẽ diễn ra vào Chủ nhật, với các quốc gia lớn như Mỹ, Trung Quốc và Nga. Dự kiến các thỏa thuận thêm giữa các thành viên trong nhóm 12 nước tham gia Hiệp định thương mại đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) cũng sẽ diễn ra tại ASEAN 27. 

Phan Sương