Hàng ngàn người dân di cư từ Syria đã mạo hiểm tính mạng mình đẻ vượt biên. Phần lớn các nước châu Âu đã nỗ lực để giải quyết vấn đề nhân đạo lớn nhất kể từ sau Thế chiến II này.

Nhưng cho đến nay không một người tị nạn người Syria nào được tạm trú tại những nước vùng Vịnh như Kuwait, Bahrain và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), những nước có lợi ích tài chính và chính trị ở Syria.

Đã có 2.800 người thiệt mạng trên biển Địa Trung Hải khi có ý định vào châu Âu.

“Các nước còn lại cần phải làm nhiều hơn”, ông Nadim Houry, phó giám đốc Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) chi nhánh Trung Đông và Bắc Phi cho biết. Ông gọi sự thờ ờ của những nước giàu có đối với cuộc khủng hoảng di dân là “đáng xấu hổ”.

Các quan chức Ả Rập Xê út, Kuwait, Bahrain, Qatar, Oman và UAE đã lên tiếng biện minh rằng mỗi nước đã gửi hàng triệu USD cho Liên Hợp Quốc để giúp đỡ những người tị nạn. UAE nhấn mạnh rằng họ đã quyên góp 530 triệu USD từ thiện, đồng thời nhấn mạnh rằng nhiều người Syria đã nhập cảnh vào các nước vùng Vịnh bằng visa và được ở lại.

Thực tế, các nước vùng Vịnh không phải là quốc gia duy nhất không cung cấp nơi ở cho các nạn nhân chiến tranh. Tổ chức Ân xá Quốc tế chỉ ra rằng những quốc gia có tỉ lệ thu nhập đầu người cao như Nga, Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc chưa hề hỗ trợ nhân đạo cho Syria.

Vài người cho rằng Ả Rập Xê út và Qatar có nghĩa vụ phải giúp đỡ các nạn nhân trong một cuộc chiến mà những nước này đã hỗ trợ tài chính cho quân nổi dậy chiến đấu chống lại Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

Rất có thể, một trong những lý do các nước vùng Vịnh không chào đón những người Syria chạy nạn là bởi khái niệm tị nạn không tồn tại ở những nước này. Về mặt pháp lý, họ không bắt buộc phải giúp đỡ những người di cư. Ả Rập Xê út, Kuwait, Bahrain và các nước vùng Vịnh khác là một trong vài nước chưa ký hiệp ước Liên Hợp quốc về tị nạn lập ra vào năm 1951.

Văn bản này định nghĩa khái niệm tị nạn cùng các quyền lợi và trách nhiệm của các nước tham gia. Nhưng các nước vùng vịnh chưa ký hiệp ước này, nên bất kỳ nạn nhân chiến tranh nào cũng phải trải qua những thủ tục như những người khác để nhận visa.

Bên cạnh đó, theo giáo sư thuộc Đại học Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất là ông Abdulkhaleq Abdulla, các nước Vùng vịnh cũng do dự chào đón những người tị nạn bởi họ lo ngại rằng an ninh quốc gia có thể bị ảnh hưởng.

Ông nói rằng các nước này tin rằng việc chấp nhận những người Syria chạy trốn khỏi tay IS sẽ chỉ khiến “bạo lực ngày càng gia tăng tại khu vực vốn là nơi bất ổn nhất trên thế giới”.

Các nước Vùng vịnh hiện là những quốc gia phát triển ổn định nhất trong khu vực, và các nước không muốn nhúng tay quá sâu vào cuộc xung đột.

Theo ông, việc các nước Ả Rập Xê út, Kuwait và các quốc gia Vùng vịnh khác không có luật pháp để tạo dựng “các chương trình tị nạn hợp lý” như Châu Âu là một “thiếu sót lớn”.

Trong khi đó, các nước Liên minh Châu Âu đã đưa ra một chính sách chung vào phút chót để giúp đỡ 366.000 người tị nạn từ Iraq, Syria và Afghanistan đã vượt biển Địa Trung Hải để vào châu Âu trong năm nay. Theo Liên Hợp Quốc, ít nhất 2.800 người đã chết hoặc mất tích trên biển.

Bài viết được tham khảo nguồn tin CNN, một kênh truyền hình nổi tiếng của Mỹ, thuộc sở hữu tập đoàn Time Warner. CNN là một trong những kênh thông tin uy tín nhất thế giới.

Anh Tuấn (lược dịch)