“Xu hướng tình dục giống như một thứ trời sinh ra, người ta không lựa chọn xu hướng tình dục cho bản thân mình được, không có ai có thể lây nhiễm bởi ai về xu hướng tình dục”.

Đây là quan điểm của bà Nguyễn Vân Anh, Giám đốc Trung tâm CSAGA (Trung tâm Nghiên cứu và ứng dụng khoa học về giới - gia đình – trẻ vị thành niên) với phóng viên Infonet xung quanh câu chuyện một trường trung học ra quy định “không nhận học sinh đồng tính vào nội trú”.

Bà Nguyễn Vân Anh

Trong quy định tuyển sinh năm học 2016- 2017 của trường THCS và THPT Việt Anh (Quận Phú Nhuận, TP Hồ Chí Minh) có nội dung “học sinh đồng tính hoặc bệnh nguy hiểm, lây nhiễm không nhận ở nội  trú”. Đồng thời, trường cũng lưu ý, “ngay cả sau khi đã được nhận vào trường, nếu nhà trường phát hiện học sinh thuộc các mục trên, học sinh buộc phải rút khỏi trường”. Là người có nhiều năm gắn với công tác bình đẳng giới, bà có quan điểm gì về quy định này?

Nguyễn Vân Anh: Tôi nghĩ, nhà trường đã phân biệt đối xử với học sinh có xu hướng tính dục khác biệt. Chắc chắn với quyết định này, BGH nhà trường sẽ phải hối tiếc. Thứ nhất nhà trường vi phạm về quyền con người; thiếu kiến thức một cách trầm trọng khiến cho nhà trường đánh mất hình ảnh. Bởi trường học tư phải tồn tại bằng uy tín, bằng hình ảnh ấy vậy mà nhà trường đã tạo hình ảnh một trường phân biệt đối xử, vi phạm quyền con người. Chưa kể với quy định này có thể, nhà trường đã bỏ lọt những học sinh rất suất sắc.

Là trường tư thục nên về nguyên tắc họ phải chấp nhận cơ chế thị trường, BGH nhà trường cũng chịu áp lực từ phía phụ huynh học sinh. Khi họ chính là “nguồn sống” của trường nhưng lại không đồng ý để con em họ học chung với học sinh đồng giới, vì thế  nhà trường buộc phải ra quy định này?

Nguyễn Vân Anh: Cứ giả sử điều này bắt đầu từ áp lực của phụ huynh thì nếu như nhà trường nhận được phản hồi của phụ huynh học sinh yêu cầu “con tôi không học trong trường mà có bất kỳ ai song tính, đồng tính và chuyển giới” thì nhiệm vụ của BGH nhà trường là phải giải thích cho họ hiểu và có thể chấp nhận việc giảm đi một số ít phụ huynh nếu họ khăng khăng giữ quan điểm đó.

Với những phụ huynh có tinh thần nhân văn, có sự hiểu biết người ta sẽ hiểu và việc đầu tiên người ta dạy cho con đó là phải có một thái độ ứng xử, tôn trọng sự khác biệt của những người khác. 

Theo đó, trong cuộc sống không chỉ khác biệt về xu hướng tình dục mà còn nhiều sự khác biệt nữa ví dụ như người khuyết tật, người dân tộc thiểu số hay đối với nam, đối với nữ hoặc là những người ở những vùng quê khác nhau. 

Nếu như bài học đầu tiên bạn đã dạy cho con bạn không chấp nhận sự khác biệt với những người không giống mình, không giống suy nghĩ, được thì bạn làm sao dạy cho con bạn cái nhìn mở mang … học hỏi tôn trọng sự khác biệt cả về kiến thức lẫn nhân cách.

Tôi nghĩ rất nhiều trường chứ không riêng gì một trường nào mà có thể có những bậc phụ huynh chưa có cái nhìn đầy đủ, hiểu biết về vấn đề này. Việc của nhà trường là không phải chiều theo những ý kiến này mà cần phải có quan điểm của mình và giáo dục lại công chúng.

Vậy để ngăn chặn sự phân biệt, kỳ thị này, theo bà nhà trường cần phải làm gì?

Nguyễn  Vân Anh: Bộ GD & ĐT cần coi đây là một vấn đề  để xem xét lại quy định trong việc thành lập trường tư hay các quy đinh của nhà trường trái với quy định của pháp luật. Việc không phân biệt đối xử dựa trên xu hướng tình dục, giới tính cần phải được cụ thể hóa hơn nữa và nó được giám sát, xem xét trong những trường hợp cụ thể như thế này. Tôi nghĩ đây là một trường hợp “lý thú” để mà chúng ta xem xét lại các quy định của pháp luật.

Hơn nữa với những người có con đồng tính, song tính hoặc chuyển giới dù không xin học ở trường cụ thể này nhưng họ nghe thấy điều này, chắc chắn họ cảm thấy đau lòng và tổn thương. Họ sẽ nghĩ, à hóa ra trong xã hội này người ta có thể từ chối không phải vì người ta làm trái pháp luật, không phải vì người ta xấu về mặt đạo đức, hành vi mà chỉ vì xu hướng tình dục, tính dục của người ta nên đã bị từ chối, bị phân biệt đối xử. Điều này tạo ra một cảm giác không an toàn cho tất cả mọi người nói chung chứ không chỉ riêng nhóm LGBT.

Nhiều phụ huynh lo ngại, con mình học chơi với những bạn đồng tính sẽ bị “lây”, điều này có đúng không thưa bà?

Nguyễn Vân Anh: Với các bậc phụ huynh nếu bạn dạy cho con bạn tôn trọng những người có màu mắt xanh mà không tôn trọng những người có màu mắt nâu, hoặc chúng ta chỉ tôn trọng những người chân dài mà không tôn trọng những người chân ngắn; chúng ta chỉ tôn trọng những người cao to, đẹp trai, xinh gái mà không chú trọng người khác thì việc đầu tiên là các bạn đã dạy cho con mình cách nhìn hẹp hòi, ích kỷ. 

Chưa kể, về mặt nhân  cách về sau sẽ giúp con bạn không có tình yêu thương, sự bao dung, tôn trọng sự khác biệt. Tôi nghĩ đó là sự thiệt thòi cho chính các phụ huynh và học sinh nào mà đang tồn tại cách nghĩ đó.

Còn bạn nói vì sao họ sợ “lây” bởi vì các bậc phụ huynh không có đủ kiến thức. Xu hướng tình dục giống như một cái trời sinh ra, người ta không được lựa chọn xu hướng tình dục cho bản thân mình được, không có ai có thể lây nhiễm bởi ai về xu hướng tình dục được.  

Ví dụ bạn sống bên cạnh chị bạn, em bạn hoặc một người bạn thân của bạn mà họ chỉ thích yêu nữ thôi, hoặc chỉ thích giải phẫu chuyển giới, thì tôi nghĩ chắc chắn không phải vì điều ấy mà bạn cũng lại yêu giống họ.

Và cũng không ít những học sinh cũng xa lánh, kỳ thị những bạn “bất bình thường”, bà có lời khuyên gì cho các em?

Nguyễn Vân Anh: Các em còn rất trẻ, còn ít tuổi. Trước tiên phụ huynh và thầy cô giáo phải có cái hiểu đúng mới có thể chuyển đến các em cái nhìn đúng đắn được. Tất nhiên, các em có cơ hội tìm kiếm qua mạng những kiến thức để các em không phân biệt, đối xử với người khác dựa trên những khác biệt bên ngoài hay là cái xu hướng tình dục.

Tôi cũng muốn nói với các em là, mình tôn trọng sự khác biệt là mình tạo cho mình có những cơ hội để hiểu biết nhiều hơn sự phong phú của đời sống này cũng như mình được tiếp nhận những cái tốt đẹp hơn từ những sự khác biệt. Giống như chúng ta cứ hình dung một cuộc sống sẽ nhàm chán biết bao nhiêu nếu như mình chỉ biết người giống hệt như mình, mà mình không biết đến những cái khác.

Mình học được nhiều điều từ sự khác biệt miễn là đó không phải là những điều, những hành vi gây tổn hại người khác. Với  những người ác, những người luôn luôn gây hại cho xã hội, cho tự nhiên, cho môi trường thì đó mới là những người các bạn cần tránh, còn nếu đấy là những ngươi chỉ có xu hướng tình dục khác hoặc có bề ngoài khác biệt với mình thì  không phải là căn cứ để các bạn đối xử phân biệt. Tôi nghĩ đấy là bài học quan trọng đối với người trẻ.

Xin cảm ơn bà!

N. Huyền