TP HCM có tỷ lệ người đồng tính nam và người chuyển giới bị nhiễm HIV rất cao, nhưng họ lại gặp nhiều rào cản trong việc tiếp cận dịch vụ y tế do phân biệt đối xử. Điều này khiến tỷ lệ nhiễm HIV tăng nhanh trong nhóm người này.
Ảnh minh họa

Theo số liệu nghiên cứu gần đây của Mạng lưới quốc gia của những người sống với HIV/AIDS tại Việt Nam, ước tính có khoảng 30.000 người đồng tính nam và chuyển giới trên địa bàn TP HCM.

Người đồng tính nam và chuyển giới có nguy cơ lây nhiễm HIV cao. Ước tính tại các khu vực thành thị, tỷ lệ nhiễm HIV khoảng 16% đối với người đồng tính nam và 18% với người chuyển giới. Cũng theo các số liệu nghiên cứu thị trường và người tiêu dùng gần đây do Dự án Thúc đẩy Tăng trưởng Thị trường thực hiện, kỳ thị và phân biệt đối xử đã hạn chế các nhóm này tiếp cận các dịch vụ và sản phẩm dự phòng HIV.

Từ những câu chuyện có thật của một số người đồng tính nam và người chuyển giới chia sẻ có thể thấy, rào cản lớn nhất đối với người đồng tính và chuyển giới trong việc tiếp cận các dịch vụ y tế về HIV chính là sự kỳ thị của gia đình, xã hội.

Benny Ng, một người đồng tính nam cho biết, sự kỳ thị ngay trong gia đình ảnh hưởng rất lớn đến việc tiếp cận các dịch vụ y tế. Hiện nay, cộng đồng vẫn có cái nhìn phân biệt đối xử với người đồng tính nam, chuyển giới và vì thế, những người như họ chỉ có thể tìm đến gia đình như một chỗ dựa, để tiếp thêm sức mạnh. 

Thế nhưng, hầu hết các gia đình đều khó chấp nhận một đứa con sinh ra không giống như giới tính mà họ mong muốn. Vì thế, việc tiếp cận các dịch vụ y tế trở nên khó khăn vì họ sợ bạn bè, người thân và hàng xóm biết về giới tính thật sự của con mình nên đó thực sự là một rào cản. 

Benny tâm sự: “Mỗi gia đình đang có con là người đồng tính và người chuyển giới thì hãy mở lòng đón nhận vì đó là một phần của cuộc sống. Chúng tôi cần sự yêu thương của gia đình và xã hội”.

Vivian, một người chuyển giới tại Kiên Giang cho biết, bản thân luôn bị mọi người kỳ thị. Bởi từ trước đến giờ, trong suy nghĩ của nhiều người, người chuyển giới bao giờ cũng là thành phần xấu của xã hội. Nhưng họ không hiểu rằng, người chuyển giới ở một góc độ nào đó cũng là những người thực sự có nghị lực, dám chấp nhận sống thực với giới tính của mình: “Tôi còn nhớ có lần đi khám tại bệnh viện, vừa bước vào đã bị bác sĩ hỏi thẳng “mày là trai hay gái?” Tại sao những người chuyển giới như chúng tôi lại không có quyền được thừa nhận, được tôn trọng. Chúng tôi không cần sự thương hại mà chỉ cần mọi người thấu hiểu và thông cảm”

Bác sĩ Tú Anh, Phòng khám ngoại trú HIV/AIDS quận 11 cho rằng, có rất nhiều người đồng tính nam và chuyển giới đã đến Phòng khám để được tư vấn và cho biết họ không nói được với ai, không biết hỏi ai về tình trạng bệnh của mình. Chính sự bế tắc trong chia sẻ của người đồng tính đã khiến họ co cụm, lẩn trốn, dẫn đến thực hiện những “hành vi trong bóng tối” với sự hiểu biết hạn chế về HIV.

Ông Nguyễn Anh Phong, đại diện Mạng lưới quốc gia của những người sống với HIV/AIDS tại Việt Nam nhấn mạnh, việc kỳ thị trong gia đình ảnh hưởng đến việc người đồng tính và chuyển giới tìm tới các cơ sở xét nghiệm HIV. Và một khi đã có kết quả HIV rồi những người bệnh sẽ không biết chia sẻ cùng ai vì gia đình đã không chấp nhận họ. Tình trạng lây nhiễm HIV trong cộng đồng người đồng tính hiện nay rất cao, chủ yếu lây nhiễm qua đường tình dục.

Bác sĩ Tiêu Thị Thu Vân, Trung tâm phòng chống HIV/AIDS TP HCM khẳng định: “Việc thay đổi quan điểm về người đồng tính nam và chuyển giới cũng sẽ khẳng định việc chống kỳ thị, phân biệt đối xử với họ là một biện pháp phòng, chống HIV/AIDS và đảm bảo quyền chăm sóc sức khỏe của mọi người dân. Điều này sẽ góp phần thực hiện các cam kết trong phòng chống HIV/AIDS của Việt Nam với Liên hợp quốc, hướng tới việc kết thúc đại dịch HIV/AIDS vào năm 2030”.

An Nhiên