Kinh tế chậm phát triển, thu nhập của lao động thấp, không có việc làm là động lực thúc đẩy lao động di cư. Muốn hạn chế lao động di cư, các chính sách cần đáp ứng trước hết vấn đề việc làm.

GS.TS Đặng Cảnh Khanh, Viện trưởng Viện nghiên cứu Truyền thống và Phát triển đã lý giải nguyên nhân làn sóng thanh niên miền Trung vào Nam mưu sinh, câu chuyện mà Báo Đời sống & Pháp luật đăng tải trong loạt bài vừa qua. 

Bữa ăn tạm bợ của một lao động xa quê.

Theo ông, trong xã hội truyền thống, con người ít khi di chuyển ra khỏi lũy tre làng bởi điều kiện kinh tế, xã hội ổn định và đáp ứng được nhu cầu. Tuy nhiên, hiện nay, xã hội phát triển, người di chuyển để tìm kiếm việc làm, tìm kiếm cơ hội cho cuộc sống mới là quy luật tất yếu và tích cực.

Giáo sư Khanh cho biết, nơi nào có điều kiện kinh tế tốt, cơ hội việc làm hấp dẫn sẽ thu hút được lực lượng lao động tại các khu vực nông thôn. Đồng thời, sự di chuyển của lao động tạo điều kiện phát triển kinh tế nhanh hơn, năng động hơn.

Ông Đặng Cảnh Khanh cho biết thêm, “động lực thúc đẩy” lao động di cư là do dân số nông thôn ngày càng đông, diện tích đất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp, việc làm còn hạn chế khiến thu nhập của người dân thấp. Khí hậu ở khu vực Thanh Hóa, Nghệ An cũng khá khắc nghiệt, chịu nhiều thiên tai... đây cũng là động lực thúc đẩy lao động khu vực này di cư tìm kiếm việc làm. Bên cạnh đó, việc di cư sẽ tạo ra năng suất lao động, cải thiện thu nhập của con người, kinh nghiệm và tay nghề của lao động cũng dần được cải thiên.

Tuy nhiên, ông Khanh cũng cảnh báo, quá trình di cư cũng tạo ra rất nhiều vấn đề xã hội như: gia đình ly tán, lừa đảo, tệ nạn xã hội có nguy cơ gia tăng...

Bà Phạm Thị Kim Xuyến, giảng viên khoa Xã hội học, trường ĐH Công đoàn, chia sẻ, các nghiên cứu trên thế giới đều cho rằng, di cư là bản năng sinh tồn của con người, ở đâu có thể kiếm sống được thì con người sẽ đến nơi đó.

Nói về nguyên nhân gây ra tình trạng di cư lao động ồ ạt ở các tỉnh miền Trung, bà Xuyến cho rằng, dân số khu vực các tình miền Trung tập trung đông đúc, mức sinh cao, các chính sách lao động việc làm còn nhiều hạn chế. Đây là nguyên nhân chính thúc đây người lao động di cư tìm kiếm việc làm, đặc biệt là nhóm thanh niên trẻ.

Tiến sĩ Hoàng Thị Nga trường ĐH Công đoàn cho hay, hiện tượng lao động thanh niên di cư khỏi quê đi tìm kế mưu sinh ở những nơi thành thị và những nơi có khu công nghiệp đang rất phổ biến. Các đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đà Nẵng là nơi đến của thanh niên nông thôn đặc biệt là thanh niên các tỉnh miền Trung. Tuy nhiên, tình trạng lao động di cư quá nhiều không phải là điều tốt đối với việc phát triển kinh tế địa phương. Trước đó, nhà nước và các tỉnh cũng đã có các chính sách dạy nghề, phát triển kinh tế tuy nhiên các chính sách này vẫn chưa được đầu tư và phát huy tốt khiến cho người lao động tiếp tục rời quê tìm việc.

Nguồn Đời sống pháp luật