Những người cho rằng “kỷ nguyên vàng” trong quan hệ Nga - Trung Quốc đã lùi vào quá khứ sẽ phải thất vọng khi thời gian gần đây, hợp tác hai bên đang được đẩy mạnh hơn bao giờ hết.
Hợp tác quân sự Nga - Trung Quốc

Nhận định trên do Giáo sư Lail Goldstain thuộc Viện nghiên cứu Hải quân Trung Quốc thuộc Học viện Hải quân Mỹ đưa ra trong bài viết được đăng tải trên tạp chí The National Interest.

Theo ông Goldstain, hợp tác đã được thực hiện trong hàng thập kỷ qua trong lĩnh vực quân sự giữa Nga và Trung Quốc, thậm chí còn phát triển đến mức hai bên có thể sẽ thành lập liên minh quân sự mới.

Trong thời gian gần đây, ngày càng nhiều ý kiến cho rằng quan hệ Nga -Trung đang trở nên xấu đi. Nguyên nhân có thể xuất phát từ những bất đồng về văn hóa, sự mất cân đối trong lĩnh vực nhân khẩu học, sự cạnh tranh về vị thế địa chính trị hay thậm chí xuất phát từ những nguyên nhân mang tính lịch sử: những bất đồng giữa Liên Xô và Trung Quốc thời chiến tranh lạnh không chỉ có tác động tiêu cực đến mối quan hệ hai bên mà còn làm chia rẽ phong trào cộng sản quốc tế.

Tuy nhiên, giáo sư Lail Goldstain cho rằng sự thay đổi nhanh chóng cán cân sức mạnh ở khu vực phía Tây của Thái Bình Dương cho thấy những nhận định trên hoàn toàn không phù hợp với thực tế.

Hợp tác hai bên, nhất là trong lĩnh vực quân sự, đang ngày càng được tăng cường. Nga và Trung Quốc đã ký kết nhiều hợp đồng mua bán vũ khí có giá trị lớn.

Chính từ những mẫu vũ khí nhập khẩu của Nga, Trung Quốc đã chế tạo ra nhiều biến thể mới, điển hình như các máy bay tiêm kích J-11, J-15 và J-16 có thể coi là biến thể của máy bay Su-27 do Nga cung cấp.

Ngoài ra, hiện Nga và Trung Quốc cũng đã xúc tiến trao đổi các vấn đề liên quan đến khả năng ký kết hợp đồng mua bán các hệ thống phòng không hiện đại nhất của Nga hiện nay là S-400, cũng như các máy bay tiêm kích thế hệ mới nhất Su-35S.

Điển hình khác cho hợp tác ngày càng chặt chẽ giữa Nga và Trung Quốc là việc Trung Quốc đã dựa vào các công nghệ của Nga để chế tạo thành công các tên lửa chống tàu mới là YJ-12 và YJ-18.

Kể từ đầu những năm 1990, Trung Quốc thường xuyên bỏ ra các khoản tiền lớn để mua các loại vũ khí của Nga, qua đó giúp các tổ hợp công nghiệp-quốc phòng của Nga “sống sót” qua những giai đoạn khó khăn nhất.

Trong khi đó, Nga cũng có những giúp đỡ đáng kể để Trung Quốc thực hiện “bước nhảy vọt” trong lĩnh vực phát triển hệ thống vũ khí của mình.

Đáng chú ý, theo giáo sư Lail Goldstain, hợp tác hai bên sẽ không chỉ dừng ở mức độ như hiện nay mà hai bên còn ấp ủ tham vọng thực hiện những chương trình hợp tác quân sự ở quy mô lớn hơn nhiều.

Các cuộc tập trận hải quân chung giữa hai nước được tổ chức vào các năm 2014 và 2015 đã chứng minh rằng hợp tác quân sự Nga - Trung Quốc thực sự đã đạt được tầm cao mới.

Hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 Triumph của Nga.

Được biết, tháng 5/2014, Nga và Trung Quốc đã cử 14 tàu nổi và 2 tàu ngầm tham gia vào cuộc tập trận ở biển phía Đông Trung Quốc. Khác với các cuộc tập trận quốc tế khác mà Hải quân Trung Quốc đã từng tham gia, cuộc tập trận này tập trung vào việc rèn luyện các kỹ năng tác chiến giữa tàu nổi với tàu ngầm.

Kết thúc cuộc tập trận này, các phương tiện truyền thông của Trung Quốc đã vội vàng đăng tải các thông tin cho rằng xét về mức độ trang bị, một số tàu nổi của Trung Quốc còn được trang bị tốt hơn các tàu nổi của Nga.

Sau đó 1 năm, đến năm 2015, hải quân hai nước lại tổ chức cuộc tập trận chung tại biển Đen và biển Địa Trung Hải. Đây là lần đầu tiên hải quân Trung Quốc tiến hành tập trận ở vùng biển sát với châu Âu.

Đến tháng 8/2015, cuộc tập trận hải quân quy mô lớn đã được tổ chức trên biển Nhật Bản. Nga và Trung Quốc đã cử 23 tàu chiến, 2 tàu ngầm, 15 máy bay, 8 trực thăng, lực lượng lính thủy đánh bộ và lực lượng đổ bộ tham gia cuộc tập trận này. Đây được coi là cuộc tập trận có quy mô lớn nhất trong lịch sử hợp tác quân sự Nga - Trung Quốc.

Điều đáng chú ý nữa, theo Lail Goldstain, là việc các phương tiện truyền thông Trung Quốc, trong đó có cả các phương tiện chính thống của Quân đội Trung Quốc, đều luôn cố gắng đưa ra những thông tin và bình luận đầy tích cực về mối quan hệ hợp tác quân sự Nga - Trung Quốc.

“Trong giai đoạn hiện nay, hợp tác hải quân đang trở thành lĩnh vực hợp tác năng động nhất trong mối quan hệ đang ngày càng được phát triển giữa gấu Panda (Trung Quốc) và Thiên nga trắng (Nga). Tất nhiên trong đó vẫn còn những lĩnh vực hợp tác mà Nga và Trung Quốc mới chỉ bắt đầu nghiên cứu”- giáo sư Lail Goldstain đánh giá.

Theo giáo sư Lail Goldstain, hợp tác hai bên Nga - Trung Quốc trong lĩnh vực quân sự đang ngày càng phát triển và không loại trừ khả năng mối quan hệ này sẽ phát triển đến mức hình thành một liên minh quân sự mới giữa hai “gã khổng lồ” này. Khi đó, các lợi ích quốc gia của Mỹ sẽ bị đe dọa nghiêm trọng.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ RIA Novosti, một trong những hãng tin lớn nhất tại Nga, đặt trụ sở chính tại Moscow và hơn 80 văn phòng trên khắp thế giới.

Đức Dũng (lược dịch)