Sắp tới chúng tôi có thể đến giai đoạn tư vấn cho ông Nén trong việc đòi cơ quan nào phải bồi thường và xin lỗi công khai. Phương thức thương lượng mức bồi thường, hoặc khởi kiện cơ quan tiến hành tố tụng làm oan cho ông Nén.

Chiều ngày 22/10 ông Huỳnh Văn Nén đã được tại ngoại sau hơn 17 năm bị giam giữ. Xung quanh sự kiện này PV Infonet đã có cuộc trao đổi với luật sư Phạm Công Út – Đoàn luật sư TP.HCM, một trong 4 luật sư nhận lời bào chữa miễn phí cho ông Nén.

Ông Huỳnh Văn Nén bên người chị gái sau khi ra khỏi trại tạm giam. Ảnh: Trần Văn Đạt.

Xin luật sư cho biết cảm giác của mình sau khi nghe tin ông Nén được tại ngoại?

Ngay sau khi tiếp nhận yêu cầu nhờ luật sư của ông Huỳnh Văn Truyện, cha của ông Huỳnh Văn Nén, tôi đã đưa ra dự báo với gia đình ông Truyện rằng, ông Nén sẽ sớm được trả tự do. Chúng tôi hy vọng ông Nén sẽ được trả tự do vào dịp Tết Nguyên đán nên hướng dẫn ông Truyện làm đơn xin bảo lãnh cho con nhưng bất thành.

Đến dịp lễ Quốc Khánh 2/9, các luật sư tiếp tục làm văn bản đề nghị cơ quan Cảnh sát điều tra thay đổi biện pháp ngăn chặn, để ông Nén được tại ngoại và chữa trị mắt do có dấu hiệu sắp bị mù. Nhưng dịp lễ ấy ông Nén cũng không được về nhà như mong muốn.

Lần này, sáng ngày 22/10 Cơ quan điều tra gọi điện thoại cho gia đình ông Nén được làm đơn bảo lãnh cho ông Nén. Nhưng lúc này, cha của ông Nén đang ở Cà Mau, vì thế cơ quan Cảnh sát điều tra đồng ý cho chị ruột của ông Nén đứng đơn bảo lãnh ông Nén. Chiều ngày 22/10 thì ông Nén bất ngờ được về với gia đình mà trước đó ông không hề được cơ quan tiến hành tố tụng báo trước.

Để việc tại ngoại xảy ra với ông Nén, không chỉ là sự dự đoán và trông chờ bằng kinh nghiệm hoạt động tư pháp của mình, mà điều đó chính là sự đồng cảm về thân phận đối với người có dấu hiệu bị tù oan, nhất là cám cảnh trước việc người cha già của ông Nén kiên trì đến khắp nơi kêu oan cho con suốt gần 20 năm trời trong vô vọng.

Ông Nén vốn đã phải chịu cảnh mồ côi mẹ trong thời gian ông đi tù. Ai cũng mong ông Nén được trở về gặp mặt cha để người cha được mãn nguyện. Thì bây giờ, mơ ước ấy đã trở thành hiện thực.

Tại sao Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Thuận lại quyết định thay đổi biện pháp ngăn chặn vào thời điểm này? Việc thay đổi này ngoài ý nghĩa để ông Nén điều trị bệnh, theo luật sư còn có ý nghĩa nào khác?

Không phải vấn đề nằm ở thời điểm nào thì VKS cần quyết định thay đổi biện pháp ngăn chặn. Vì chứng minh tội phạm là nghĩa vụ của cơ quan tiến hành tố tụng. Khi không đủ cơ sở kết tội thì phải giảm thiểu thiệt hại cho ngân sách nhà nước và uy tín của các cơ quan tiến hành tố tụng.

Trước mắt là việc cho ông Nén được tại ngoại để điều trị mắt, vừa mang tính nhân đạo, vừa tránh bị thiệt hại nặng nề hơn nếu việc giam giữ của ông Nén ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể xác, sức khỏe của ông Nén.

Đồng thời, quỹ thời gian dành cho việc tạm giam để điều tra cũng giảm dần, nếu hết thời gian gia hạn tạm giam mà vẫn không chứng minh được hành vi ông Nén bị cáo buộc là giết người, cướp tài sản thì cũng phải đình chỉ việc điều tra và trả tự do cho ông Nén. Tôi cho rằng đứng trước những vấn đề gặp bế tắc ấy, VKS phải quyết định thay đổi biện pháp ngăn chặn vào thời điểm này, dù có muộn cũng còn hơn không.

Luật sư Phạm Công Út.

Những dự định của luật sư trong thời gian sắp tới về sự việc của ông Nén vì thực chất vụ việc vẫn đang được tiếp tục điều tra.

Dự định của các luật sư trong thời gian sắp tới đối với vụ án này là...không có dự định nào cả. Vì các luật sư chúng tôi tin rằng, sẽ không có bản Cáo trạng nào được viết ra để truy tố ông Nén trong tương lai.

Do đó cũng chẳng có phiên tòa nào sẽ được mở ra để xét xử ông Nén cả. Mà không có phiên tòa, thì các luật sư tham gia bảo vệ ông Nén đã hoàn thành sứ mệnh đồng hành cùng công cuộc giải oan cho ông Nén ở giai đoạn này rồi.

Có chăng, sắp tới chúng tôi có thể đến giai đoạn tư vấn cho ông Nén trong việc đòi cơ quan nào phải bồi thường và xin lỗi công khai đối với ông Nén? Bồi thường bao nhiêu là thỏa đáng? Phương thức thương lượng mức bồi thường, hoặc khởi kiện cơ quan tiến hành tố tụng làm oan ông Nén phải ra tòa để thực hiện việc bồi thường.

Xin cảm ơn luật sư.

Trả lời trên báo Dân trí, ông Nén cho biết: “Cho đến tận chiều 22/10, tôi cũng chưa biết mình sẽ được tại ngoại. Khoảng 4h20 chiều (các phạm nhân thường đoán giờ thông qua tiếng kẻng của trại, chứ không có đồng hồ - PV), có một anh bạn tù kêu tôi thu dọn đồ đạc, quần áo. Lúc đó, tôi chỉ nghĩ rằng mình sẽ được chuyển trại vì điều này khá quen thuộc với tôi 18 năm nay, chứ cũng không hề nghĩ rằng mình được thả. Phải đến vài chục phút sau, khi được cán bộ báo là chuẩn bị được về nhà, tôi như ù tai vì không tin rằng mình sắp được tại ngoại!”.

Nguyễn Cường