Từ TP.HCM, luật sư Lê Việt Hùng của Hãng luật Minh Mẫn có những góp ý rất tâm huyết đối với Đề án triển khai thí điểm thực hiện trao giấy khai sinh, thẻ bảo hiểm y tế, hộ khẩu tại gia đình trẻ em trên địa bàn TP Đà Nẵng mà ông cho là rất nhân văn!

Sau khi đăng tin về việc UBND TP Đà Nẵng chuẩn bị triển khai đề án thí điểm thực hiện trao giấy khai sinh, thẻ bảo hiểm y tế (BHYT), hộ khẩu tại gia đình trẻ em trên địa bàn TP, báo Infonet đã nhận được rất nhiều sự đồng tình cũng như góp ý của đông đảo bạn đọc trong cả nước.

Luật sư Lê Việt Hùng của Hãng luật Minh Mẫn (thuộc Đoàn Luật sư TP.HCM) góp ý với Đề án triển khai thí điểm thực hiện trao giấy khai sinh, thẻ bảo hiểm y tế, hộ khẩu tại gia đình trẻ em trên địa bàn TP Đà Nẵng

Trong đó, luật sư Lê Việt Hùng của Hãng luật Minh Mẫn (thuộc Đoàn Luật sư TP.HCM) đã gửi cho báo Infonet bài viết bày tỏ quan điểm của ông cũng như những góp ý rất tâm huyết để đề án mà ông cho là rất nhân văn này trở thành hiện thực. Để rộng đường dư luận, báo Infonet xin đăng tải nguyên văn ý kiến của luật sư Lê Việt Hùng:

“Qua báo chí, tôi được biết chính quyền TP Đà Nẵng đang chuẩn bị thực hiện thí điểm đề án trao giấy khai sinh, thẻ BHYT và hộ khẩu tận nhà để chào đón trẻ em ra đời. Tôi đánh giá cao đề án này của chính quyền TP Đà Nẵng, vì đây là việc làm mang tính nhân văn cao, thể hiện một chính quyền do dân và vì dân.

Tôi có đọc một số bình luận liên quan đến đề án này của chính quyền TP Đà Nẵng và nhận thấy bên cạnh rất nhiều ý kiến ủng hộ thì cũng có một số ý kiến cho rằng chính quyền TP Đà Nẵng bày vẽ quá, “diễn” sâu quá vì người dân không trông chờ đến mức đó, mà họ chỉ mong sao đừng bị gây khó khi họ đến cơ quan công quyền.

Tôi đồng tình với ý kiến “người dân chỉ mong sao đừng bị gây khó khi họ đến cơ quan công quyền”, nhưng nếu cho rằng việc chính quyền TP Đà Nẵng hình thành và triển khai đề án chào đón công dân mới ra đời là “diễn” thì theo tôi, nếu chính quyền các địa phương khác đều “diễn” được như thế thì cũng nên làm, và đề án của chính quyền TP Đà Nẵng là “phúc” cho thế hệ trẻ của TP này.

Xét về phương diện pháp lý, Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em ra đời đã hơn 10 năm và quy định rất nhiều về quyền của trẻ em. Nhưng trên thực tế, xã hội chúng ta vẫn còn chưa dành cho trẻ em những sự quan tâm đặc biệt như kỳ vọng của nhà làm luật. 

Ngày 5/4/2016 vừa qua, Quốc hội đã thông qua Luật trẻ em. Một lần nữa, quyền của trẻ em đã được tăng cường và thể chế hoá trong 25 điều luật; trong đó có những quyền cơ bản như quyền được khai sinh và quyền được chăm sóc sức khoẻ.

Tuy nhiên, nếu không có những kế hoạch hành động thiết thực như đề án nêu trên của chính quyền TP Đà Nẵng thì những điều luật này cũng sẽ chỉ là những câu sáo rỗng như nó đã từng tồn tại trong Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em trong suốt 10 năm qua. 

Ngoài ra, Luật hộ tịch đã có hiệu lực từ đầu năm nay. Theo đó, đăng ký khai sinh đã được luật hoá tại luật này. Đây là những hành lang pháp lý làm căn cứ cho đề án trên được thực hiện một cách thuận lợi.

Mặc dù vậy, tôi cũng có những băn khoăn về tính khả thi của đề án. Để thực hiện đồng bộ, xuyên suốt việc này trên toàn TP thì chính quyền Đà Nẵng cũng nên nghiên cứu tính khả thi của nó; đặc biệt là những vấn đề về kinh phí, nhân lực cần phải được tính toán cụ thể, sát với thực tế.

Về kinh phí, nếu sử dụng nguồn ngân sách địa phương thì đề án phải được HĐND TP Đà Nẵng thông qua. Nếu huy động từ nguồn xã hội hoá thì tôi e là không ổn định. Trong trường hợp xã hội hóa, TP Đà Nẵng nên tính đến quyền lợi của cá nhân, tổ chức có đóng góp tài chính cho đề án. Chúng ta không nên xem đây là hoạt động thiện nguyện, nên không thể kêu gọi sự đóng góp của cộng đồng xã hội một cách vô điều kiện.

Về nhân lực, chính quyền TP Đà Nẵng cũng cần có cuộc điều tra đầy đủ về số lượng công việc phát sinh để bố trí nhân lực cho phù hợp. Theo tôi, trong giai đoạn đầu, không cần thiết phải tổ chức đến tận nhà các bé sơ sinh với nhiều thành phần tham dự như đại diện UBND, tổ chức chính trị - xã hội, tổ trưởng dân phố/trưởng thôn.

Thậm chí thay vào đó, tôi cho rằng chính quyền TP Đà Nẵng có thể ký hợp đồng với Bưu Điện Đà Nẵng để thực hiện dịch vụ này như một số tỉnh thành trên cả nước đang áp dụng để trả kết quả xử lý thủ tục hành chính đến tận nhà dân.

Theo thông tin mà các báo đăng tải về đề án, tôi có cảm giác chính quyền TP Đà Nẵng rất mong muốn tạo được sự chào đón trang trọng đối với các cháu bé mới ra đời. Nhưng trong điều kiện hiện nay, tôi cho rằng có lẽ chỉ cần tổ chức để lãnh đạo UBND TP Đà Nẵng trao giấy khai sinh, thẻ BHYT và hộ khẩu cho 5 trường hợp đầu tiên thuộc diện hộ nghèo, có yếu tố nước ngoài, hộ gia đình chính sách, diện phụ nữ đơn thân sinh con và dân tộc thiểu số là đủ.

Sau đó, việc trao giấy khai sinh, thẻ BHYT và hộ khẩu cho các cháu bé mới ra đời nên thực hiện qua đường bưu điện. Và thay cho bó hoa chúc mừng trực tiếp đem đến nhà, theo tôi, nên là thư chúc mừng cùng những lời gửi gắm của Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng đối với một công dân mới chào đời. Bó hoa rồi cũng tàn, nhưng chính lá thư đó mới là cái mà gia đình cháu bé có thể lưu giữ cho cháu lâu dài về sau!

Trả lời phỏng vấn báo chí, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Huỳnh Đức Thơ có nói về việc trao giấy khai sinh, thẻ BHYT và hộ khẩu tận nhà cho các cháu bé mới ra đời: “Để làm gì? Để cho một cháu bé mới ra đời thấy xã hội này rất là tốt đẹp, chào đón cháu một cách nhiệt tình".

Thực ra, khi mới sinh ra đời, các cháu bé chưa thể nhận thấy được điều đó. Nhưng nếu có lá thư của Chủ tịch UBND TP được gia đình lưu giữ, khi lớn lên, chắc chắn các cháu sẽ cảm nhận được điều mà các cháu đã được hưởng khi mới lọt lòng. Và đó chính là động lực để các cháu phấn đấu trở thành những công dân tốt cho xã hội!

Tất nhiên những ý tưởng mới bao giờ cũng gặp phải nhiều khó khăn, trở ngại. Nhưng với quyết tâm của chính quyền Đà Nẵng, tôi vẫn tin đề án này có thể thực hiện được. Đà Nẵng trườc giờ luôn đi đầu cả nước về cải cách thủ tục hành chính. Nếu đề án này thành hiện thực thì Đà Nẵng sẽ ghi thêm vào trong danh sách những lý do chọn nơi đây là TP đáng sống.

Tôi hoàn toàn ủng hộ đề án này của chính quyền Đà Nẵng. Đây là việc làm mang tính nhân văn cần nhân rộng!.

Theo Sở Tư pháp Đà Nẵng, thực hiện Luật Hộ tịch, từ ngày 1/1/2016 đến nay, UBND các cấp trên địa bàn TP đã đăng ký khai sinh, cấp số định danh cá nhân cho 8.555 trường hợp, trong đó 8.513 trường hợp thuộc thẩm quyền đăng ký tại UBND cấp xã, 42 trường hợp thuộc thẩm quyền đăng ký tại UBND cấp huyện.

“Nhìn chung, công tác đăng ký khai sinh, cấp giấy khai sinh và số định danh cá nhân cho người được khai sinh khi đăng ký khai sinh trên địa bàn TP Đà Nẵng được thực hiện đúng theo quy định của Luật Hộ tịch và các văn bản hướng dẫn thi hành!” – bà Võ Thị Như Hoa, Giám đốc Sở Tư pháp Đà Nẵng nhận xét.

Đặc biệt, Đà Nẵng là một trong 4 TP trực thuộc TƯ (cùng với Hà Nội, Hải Phòng, TP.HCM) đầu tiên trên cả nước được Bộ Tư pháp chọn thực hiện thí điểm phân hệ đăng ký khai sinh và cấp số định danh cá nhân. Việc quy định rõ ràng, cụ thể thủ tục, thời hạn đăng ký khai sinh, miễn lệ phí đăng ký khai sinh và thực hiện thí điểm phân hệ đăng ký khai sinh và cấp số định danh cá nhân đã tạo điều kiện rất thuận lợi cho công dân trên địa bàn khi đăng ký khai sinh.

Bên cạnh đó, từ khi UBND TP Đà Nẵng ban hành Quyết định 6981/QĐ-UBND thì việc đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi đã được thực hiện liên thông với nhau. Với quy định thời hạn thực hiện liên thông là 08 ngày làm việc đối với cả hai nhóm liên thông đã rút ngắn 12 ngày với nhóm thủ tục đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ BHYT; rút ngắn 07 ngày với nhóm thủ tục đăng ký khai sinh, cấp thẻ BHYT so với quy định tại Thông tư liên tịch 05/2015/TTLT-BTP-BCA-BYT của Bộ Tư pháp, Công An và Y tế triển khai thực hiện Quyết định 1299/2014QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Trong đó, tại UBND cấp xã: 03 ngày (kể cả tiếp nhận hồ sơ, giải quyết đăng ký khai sinh và trả kết quả giải quyết liên thông); tại Công an cấp huyện, Bảo hiểm cấp huyện: 05 ngày. Trường hợp hồ sơ cần hoàn thiện hoặc xác minh theo quy định thì thời hạn giải quyết tại Công an cấp huyện được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc, tại Bảo hiểm xã hội cấp huyện được kéo dài thêm không quá 02 ngày làm việc. Hiện Quyết định 6981/QĐ-UBND đã được tổ chức triển khai rộng rãi tại 07 quận, huyện trên địa bàn TP.

Theo quy định mới nhất tại Quyết định 5819/QĐ-UBND, việc trao giấy khai sinh, hộ khẩu, thẻ BHYT tại gia đình trẻ em được tổ chức thực hiện trong thời gian không quá 01 ngày làm việc kể từ ngày nhận kết quả giải quyết thủ tục hành chính đăng ký khai sinh, thường trú, thẻ BHYT. Trường hợp công dân chỉ thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh thì tổ chức trao giấy khai sinh trong thời gian không quá 01 ngày làm việc kể từ ngày UBND các cấp ký giấy khai sinh (trừ trường hợp gia đình trẻ em có yêu cầu khác về thời gian trao).

HẢI CHÂU

Luật sư Lê Việt Hùng (Hãng luật Minh Mẫn)