Chỉ trong vòng vài tuần, Nhà nước Hồi giáo (IS) đã tiến hành vụ khủng bố nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước Pháp, làm 129 người chết, và vụ đánh bom chết người nhất tại thủ đo Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ).

Xen giữa hai sự kiện trên, vụ tai nạn máy bay Nga tại bán đảo Sinai (Ai Cập) làm 224 người thiệt mạng rất có thể là âm mưu khủng bố của IS. Ngoài ra, một vụ đánh bom cảm tử tại khu vực của Hezbollah tại thủ đô Beirut (Lebanon) đã khiến 44 người thiệt mạng. Hàng chục người cũng đã bỏ mạng sau những hàng loạt vụ khủng bố tại Baghdad.

Tàu sân bay Charles de Gaulle của Pháp.

Nói cách khác, IS đã tuyên chiến bằng cách tấn công vào dân thường của tất cả những nước mà tổ chức này coi là kẻ thù, cụ thể là NATO, Nga và Iraq.

Một ngày sau khi vụ khủng bố liên hoàn ở Paris diễn ra, Tổng thống Pháp Francois Hollande gọi đây là “hành động gây chiến thực hiện bởi một đội quân khủng bố, một lực lượng cực đoan đối với nước Pháp”. Thủ tướng Pháp Manuel Valis đã thề sẽ “quét sách kẻ thù khỏi lãnh thổ đất nước”.

Tất cả kẻ thù của IS rất có thể sẽ đáp trả mạnh mẽ, đặc biệt là Pháp. Quân đội nước này là một trong những lực lượng năng nổ nhất trong việc chống lại các phần tử Hồi giáo từ Mali cho đến Afghanistan.

Pháp đã tuyên chiến với IS kể từ tháng 9/2014. Paris có thể điều động tàu sân bay Charles de Gaulle, dự kiến sẽ có mặt tại vùng Trung Đông vào ngày 18/11, cùng số lượng máy bay Rafale và Super Etendard trên tàu. Ngoài ra, một viên tướng hai sao cảu Pháp hiện đang phối hợp làm việc Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ.

Trong các cuộc không kích tại Iraq và Syria, sáu chiếc Rafale của Pháp từ một căn cứ ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), cùng 3 chiếc Mirage 2000D và Mirage 2000N tại Jordan đã được triển khai. Trước đó, tàu Charles de Gaulle đã từng xuất hiện ở ngoài khơi Iraq từ tháng 2 đến tháng 4 năm nay.

Rất có thể, hoạt động quân sự của Pháp sẽ rất giới hạn bởi Pháp không có một đội quân quy mô lớn. Mặc dù vậy, các đơn vị đều có khả năng chiến đấu cao, chuyên về khả năng do thám và viễn chinh. Các tướng lĩnh Pháp có kinh nghiệm trong việc đạt được hiệu quả quân sự tối đa với nhân lực và vật lực giới hạn, đồng thời sẵn sàng chấp nhận rủi ro.

Thực tế, quân đội Pháp đã gạt bỏ những chiến lược mà Mỹ đề ra tại Afghanistan do không phù hợp với phương pháp chiến đấu của họ, và lính Pháp đã tham gia chiến đấu trong một thời gian dài cho đến năm 2012. Lực lượng người Kurd ở Iraq đánh giá rất cao độ chính xác của các đợt không kích mà Pháp thực hiện.

Vụ khủng bố liên hoàn ở Pháp đã làm dấy lên sự phẫn nộ của cộng đồng quốc tế.

Pháp cũng có thể bí mật mở rộng hoạt động trên bộ của mình. Quân đội nước này đã được đưa đến Iraq trong vòng một năm qua nhằm huấn luyện và hỗ trợ cho những người lính Iraq và người Kurd. Họ cũng có thể gửi vũ khí đến cho các đồng minh. Một phương án khác nữa là đưa các máy bay tấn công trên bộ đến khu vực này.

Tuy nhiên điều đó sẽ khiến ngân sách quốc phòng vốn đã bị cắt giảm của Pháp càng trở nên hạn hẹp, và Pháp cũng không nhất thiết phải làm vậy khi liên quân do Mỹ đứng đầu đang gia tăng các đợt không kích của mình.

Cùng lúc đó, các cứ điểm của IS đang ít dần khi tổ chức này không còn đóng tại một nơi cố định và chuyển hướng sang hoạt động vào ban đêm. Một vấn đề nan giải khác đó là làm thế nào để xác định chính xác vị trí của một căn cứ khủng bố. Đây là điều mà Mỹ, mặc dù có mạng lưới tình báo, các thiết bị do thám hiện đại vẫn gặp khó khăn ở Iraq và Syria.

Nói cách khác, Pháp có thể đẩy mạnh không kích và cung cấp vũ khí cho các lực lượng đồng minh, song họ sẽ không thể thay đổi cục diện của cuộc chiến.

Dù vậy, thay đổi lớn nhất lại diễn ra ở trong lòng nước Pháp. Sau vụ khủng bố liên hoàn và vụ xả súng tại tòa soạn tạp chí Charlie Hebdo vào tháng 1, Pháp đã công bố gia tăng ngân sách quốc phòng thêm 4,2 tỉ USD trong vòng vài năm tới, đặc biệt chú trọng vào việc nâng cấp an ninh trong nước. Theo Wall Street Journal, “sẽ có 7.000 binh lính được giao phó nhiệm vụ chống lại những hiểm họa khủng bố nội địa” và hi vọng rằng tình hình sẽ thay đổi theo chiều hướng tốt đẹp.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo Tạp chí National Interest. National Interest được thành lập vào năm 1985. Tạp chí thường tập trung vào vấn đề chính sách đối ngoại và những lợi ích quốc gia của Mỹ.

Anh Tuấn (lược dịch)