"Chúng tôi nói mục tiêu của Masan đến năm 2020 là muốn được định giá 20 tỷ USD. Rất nhiều người cho rằng đó là tham vọng điên rồ".

Chia sẻ tại Lễ Công bố Top 50 thương hiệu hàng đầu Việt Nam sáng 15/09/2016,  doanh nhân Việt kiều Mỹ, ông Michael H. Nguyen, Phó Tổng Giám đốc Masan Group cho rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội để thay đổi, bất cứ một quyết định nào mang tính chiến lược đều có thể tạo ra một sự thay đổi toàn diện.

Tham vọng “điên rồ” của Masan

“Có những người hỏi chúng tôi về mục tiêu của Masan đến năm 2020 là gì? Chúng tôi trả lời rằng muốn Masan được định giá 20 tỷ USD. Rất nhiều người cho rằng đó là tham vọng điên rồ. Vấn đề ở chỗ, nếu như đất nước chúng ta khai mở được tiềm năng thì đến năm 2020 con số 20 tỷ USD chỉ chiếm khoảng 0,8% GDP mà thôi. Như vậy, kỳ vọng của chúng tôi sẽ mang tính hợp lý hơn,” ông Micheal H. Nguyen chia sẻ về câu chuyện xây dựng thương hiệu của Masan Group.

Câu chuyện khởi nghiệp của Masan khi doanh nghiệp này chưa có được một thương hiệu vào năm 2000 là chỉ tập trung vào xuất khẩu thuần túy. Khi đó, những con người Masan đã phải làm việc rất vất vả nhưng cũng chỉ thu về tạm đủ, chỉ đến khi tập đoàn xây dựng cho mình một thương hiệu thì số phận của Masan mới được thay đổi.

“Masan đã khai mở những giá trị bằng thương hiệu của mình. Điều đầu tiên là chúng tôi tin tưởng sản phẩm của mình là sản phẩm tốt, nếu như không có những sản phẩm thực sự mang lại giá trị thì chúng ta sẽ chẳng thế xây dựng cho mình một thương hiệu”.

Là một nhà sản xuất hàng tiêu dùng nhưng chiến lược của Masan không xây dựng mô hình kinh doanh B2B (từ Doanh nghiệp đến Doanh nghiệp), thay vào đó, doanh nghiệp này xây dựng mô hình B2C (từ Doanh nghiệp đến Người tiêu dùng), bởi theo ông Micheal H. Nguyen, Masan tin mình đã ở đúng vị trí để tăng trưởng trong một thị trường với hơn 90 triệu người tiêu dùng.

Câu chuyện về nước mắm của Masan là một ví dụ về khả năng “thay đổi cuộc chơi” khi đã có thương hiệu. Khi Masan bắt đầu làm nước mắm, phương thức sản xuất trên thị trường vẫn không có gì mới về mặt công nghệ, biên lợi nhuận cũng chỉ dưới 15%, trong khi 80% sản phẩm nước mắm trên thị trường không có thương hiệu. Nhưng khi Masan áp dụng những thay đổi để xây dựng cho mình một thương hiệu, và họ đã gần như thành công với mục tiêu mỗi gia đình Việt Nam có ít nhất 1 sản phẩm của Masan, từ chai nước chấm, chai tương ớt… đến gói mì ăn liền.

Đi tìm “thương hiệu mạnh”

Làm thế nào để chúng ta tạo ra được những thương hiệu có giá trị lớn cho quốc gia, từ đó làm thay đổi đất nước chúng ta? Singapore từng là một đất nước nghèo khó và không có tài nguyên thiên nhiên, nhưng họ đã đặt mục tiêu phải trở thành trung tâm tài chính của châu Á, và đến nay thu nhập bình quân đầu người của Singapore đã ngang với người Mỹ (56.000 USD vào năm 2015). Một câu chuyện khác, 95% thời gian của một chiếc xe không đem lại hiệu quả cho chủ xe. Chỉ với nhận định đó, kết hợp với công nghệ, Uber đã kết nối giữa người có nhu cầu đi lại và người chủ xe và chỉ trong 6 năm họ đã tạo ra một thương hiệu có giá trị tương đương với giá trị thương hiệu của một doanh nghiệp có tuổi đời hơn 100 năm như Ford.

Trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài, Việt Nam luôn được biết đến là quốc gia xuất khẩu nguyên liệu thô và có nguồn nhân công rẻ mạt. Việt Nam là quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới về hạt cà phê, nhưng mỗi kg hạt cà phê thô xuất khẩu chỉ mang về cho Việt Nam được 2 USD. Khi Starbucks mua nguyên liệu cà phê của Việt Nam, sau khi xử lý và khoác lên sản phẩm nhãn hiệu Starbucks, họ đã tạo ra lợi nhuận gấp 100 lần, trong khi Việt Nam chỉ thu được 10% lợi nhuận trong chuỗi cung ứng này.

“Việt Nam là nước cung cấp nguyên liệu rẻ với những nhà xuất khẩu nguyên liệu thô đơn thuần. Chúng ta chỉ có thể tăng tỷ lệ lợi nhuận nếu tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng này,” ông Micheal H. Nguyen nói.

Ông Micheal H. Nguyen lấy ví dụ khi mua một đôi giày mang thương hiệu Nike, những nguyên vật liệu để làm ra đôi giày có thể được tạo ra từ Trung Quốc, chiếm 5% giá trị của đôi giày, 5% giá trị tiếp theo sẽ thuộc về Việt Nam, nơi đặt xưởng sản xuất của Nike, 90% giá trị lợi nhuận còn lại sẽ thuộc về nước Mỹ và được chia đều cho Nike và nhà phân phối. Điều đó có nghĩa chúng ta là những người vất vả làm ra sản phẩm nhưng giá trị nhận được lại không nhiều.

Để khai mở tiềm năng cho Việt Nam, ông Micheal H. Nguyen cho rằng vấn đề nằm gói gọn trong 3 chữ: Thương hiệu mạnh.

Ông Michael H. Nguyen, Phó Tổng Giám đốc Masan Group.

Cùng quan điểm với ông Micheal H. Nguyen, ông Nguyễn Tân Kỷ - Tổng Giám đốc Vinacafe Biên Hòa – cho rằng, trong chuỗi giá trị cà phê toàn cầu, nếu chỉ bản sản phẩm thô, doanh nghiệp sẽ chỉ nhận về từ 1% - 10% trong tổng giá trị đó, do vậy việc xây dựng một thương hiệu mạnh là vô cùng cần thiết đối với một doanh nghiệp. Tuy nhiên, để xây dựng một thương hiệu cần sự nỗ lực của tất cả mọi thành viên trong doanh nghiệp đó và là cả một quá trình dài, đầu tiên phải là chất lượng sản phẩm và sau đó là niềm tin của người tiêu dùng.

“Doanh nghiệp cần công khai, minh bạch, tạo niềm tin cho người tiêu dùng, và tất nhiên cần phải có bí quyết về mặt công nghệ cũng như bước đột phá trong phát triển sản phẩm để tạo ra những nét riêng cho sản phẩm của mình,” ông Nguyễn Tân Kỷ nói.

Ông Kỷ lấy ví dụ trong ngành cà phê, nếu như đã không phải là cà phê nguyên chất, doanh nghiệp sản xuất cần phải minh bạch thông tin trên nhãn sản phẩm về tỷ lệ pha trộn là bao nhiêu. Khi chưa có một quy chuẩn nào đối với việc này, việc chủ động minh bạch thông tin cũng là cách xây dựng thương hiệu cho doanh nghiệp.

 

 

Nguyễn Tuân