"Có 60% người tiêu dùng sẵn sàng trả nhiều tiền hơn để mua sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp minh bạch. Minh bạch trong DN làm tăng độ tin cậy, hợp tác quốc tế, giúp DN phát triển bền vững hơn."

Đó là chia sẻ của ông Phạm Ánh Dương, Quản lý Liêm chính doanh nghiệp, Tổ chức Hướng tới Minh bạch tại Diễn đàn Trách nhiệm Xã hội Doanh nghiệp ngày 02/06.

Minh bạch là một chủ đề được nhắc đến khá nhiều nhưng thực hành nó vẫn là một thách thức.

“Trong quá trình hợp tác vơí các doanh nghiệp, chúng tôi nhận thấy ý kiến quan ngại, nhiều suy nghĩ, băn khoăn rằng không hối lộ, không lại quả, không đi cửa sau thì lấy đâu ra việc mà làm. Tư tưởng đó đã ăn sâu vào tất cả các doanh nghiệp và tôi cũng phải công nhận rằng môi trường trong một thời gian dài đã khiến các doanh nghiệp của chúng ta nghĩ như vậy. Tất cả mọi người đều làm vậy, đều chung quan điểm “không làm sai thì không có việc, không cạnh tranh nổi”. Minh bạch nói thì dễ nhưng làm thì khó”, ông Phạm Ánh Dương nói.

Ông Phạm Ánh Dương, Quản lý Liêm chính doanh nghiệp, Tổ chức Hướng tới Minh bạch- Cơ quan đầu mối của TI tại Việt Nam. 

Tuy nhiên, theo ông Dương rất nhiều doanh nghiệp (DN) đã có suy nghĩ khác, DN Việt Nam đang dần minh bạch hơn.

Chia sẻ thêm về điều này, ông Dương cho biết: "Năm ngoái giám đốc công ty hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, cung cấp các dịch vụ tư vấn, thiết kế, giám sát thi công…và đang là thầu phụ của một số nhà thầu lớn quốc tế ở VN có chia sẻ rằng công ty đang rất băn khoăn lo ngại về rủi ro tham nhũng đang ảnh hưởng rất lớn đến công ty.

Đặc thù công ty cung cấp hoạt động giám sát, thi công các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng. Họ lo ngại các tư vấn này có thể thực hiện công việc thiếu minh  bạch, nhận hối lộ đút lót của các nhà thầu để bỏ qua những công trình, hạng mục thi công không đạt yêu cầu. Ý thức được hậu quả rất lớn, ảnh hưởng nguy hại đến DN vị giám đốc muốn giúp công ty phòng ngừa, chủ động thay đổi hiện trạng này.

“Sau khi trao đổi chúng tôi nhận thấy đây là nhu cầu của DN và DN muốn chủ động phòng chống rủi ro thiếu minh bạch xuất phát thật sự từ lợi ích của DN.

Chúng tôi đã đồng ý hỗ trợ cho công ty bằng cách xây dựng quy trình, chính sách, giải pháp kiểm soát giúp công ty. Từ giữa năm 2014, họ thông báo đã nhận được nhiều hợp đồng, uy tín của công ty với các đối tác được nâng cao đáng kể”, ông Dương cho biết.

Liên quan đến việc minh bạch đem lại lợi ích gì cho DN, ông Dương phân tích:

Trong xu hướng hội nhập hiện nay, khi cơ hội hợp tác quốc tế càng tăng thì liêm chính là yếu tố mà các đối tác nước ngoài lựa chọn để kinh doanh. Đây là lợi thế lớn của DN thể hiện tính minh bạch. Thứ hai là về phía người tiêu dùng, theo kết quả nghiên cứu của Tổ chức Hướng tới Minh bạch thì có đến 60% người tiêu dùng sẵn sàng trả nhiều tiền hơn để mua sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp minh bạch.

Minh bạch ở đây không phải là minh bạch về một số báo cáo, công văn, giấy tờ mà minh bạch ở tất cả các hoạt động, làm đúng. Minh bạch đi kèm với trách nhiệm giải trình trong DN khiến cá nhân muốn ẩn mình, muốn trục lợi bản thân cũng khó thực hiện được.

Theo ông Dương, DN Việt Nam cần tuân thủ quy định pháp luật, tạo tiền đề cho việc sẵn sàng minh bạch hơn. Làm đúng ở đây, ngoài việc tuân thủ, đáp ứng yêu cầu của chính phủ về thông tin, báo cáo thì phải chủ động xây dựng hệ thống đảm bảo các vấn đề minh bạch, liêm chính của công ty được quản trị một cách bài bản, chặt chẽ, nhất quán từ trên xuống dưới, trong các khâu hoạt động.

Thông thường công ty lớn nước ngoài khi chọn đối tác vào chuỗi cung ứng hay rà soát đối tác Việt Nam, nếu minh bạch thì sẽ có nhiều cơ hội hơn.

“Không thể nói DN nào sạch 100% ngay tại thời điểm này. Tập đoàn lớn cũng có vấn đề nhưng cách thức họ ứng xử, quản trị vấn đề đó như thế nào và tần suất nó xảy ra ít hơn so với những DN khác ra sao. Chuyển dịch từ từ từ một cách có bài bản sẽ có lợi cho DN”, ông Dương khẳng định.

Theo ông Dương, để thúc đẩy minh bạch, liêm chính cần có sự tham gia của nhà nước và người dân. Chính phủ tạo cơ chế, chính sách thúc đẩy minh bạch. Còn người dân giám sát, nâng cao nhu cầu minh bạch.

Còn Ông Florian Beranek, chuyên gia cao cấp về Trách nhiệm Xã hội Doanh nghiệp của UNIDO cũng khẳng định tầm quan trọng của tính minh bạch đối với doanh nghiệp: "Không minh bạch, làm sao có thể có trách nhiệm giải trình, làm sao tuân thủ theo luật quốc gia và quy định quốc tế, làm sao các bên liên quan có thể được tôn trọng? Bởi vậy, doanh nghiệp cần minh bạch trong hoạt động, trong phát triển, trong tiếp cận khách hàng và trong cạnh tranh trên thị trường".

Diệu Thùy