Thực trạng sinh viên thiếu kinh nghiệm, kỹ năng, thái độ để được tuyển dụng dường như được bàn luận và nêu ra nhiều, nhưng chưa hề được nghiên cứu, tìm hiểu một cách chính thống và rộng rãi.

Chính vì thế, chúng tôi thực hiện khảo sát này và mong muốn nhận được sự quan tâm và góp ý của quý độc giả. 

Theo con số thống kê mới nhất của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, số cử nhân và thạc sĩ đang thất nghiệp là 225.500 người, đồng nghĩa với việc chúng ta đã có thêm hơn 25.000 cử nhân và thạc sỹ thất nghiệp so với con số 199.000 người trong kỳ công bố trước. 

Trong những lý do gây thất nghiệp, chúng ta thường đề cập đến trách nhiệm của nhà trường như chương trình đào tạo đại học quá nặng về lý thuyết cũ, không có tính ứng dụng thực tế cao. Mặt khác, nhiều người có quan điểm rằng phía doanh nghiệp yêu cầu quá khắt khe. Một số lại cho rằng nguyên nhân nằm ở chính các sinh viên không thể hiện được thái độ và kỹ năng sẵn sàng để chuyển sang môi trường làm việc chuyên nghiệp, hoặc thiếu kiên trì, hoặc quá kén chọn. 

Nói đến kỹ năng làm việc, chúng ta phải thừa nhận đây là một từ khoá nóng. Gõ “học kỹ năng” ở Google sẽ cho bạn hơn 7 triệu kết quả. Như vậy, rõ ràng chúng ta không thiếu các khoá đào tạo hay tài liệu dạy kỹ năng. 

Rất nhiều trường học đã đưa vào chương trình giảng dạy các môn học kỹ năng, tích hợp các hoạt động thuyết trình, bài tập thực hành nhóm. Vậy vì sao sinh viên vẫn bị đánh giá là thiếu kỹ năng? Phải chăng sinh viên có kỹ năng nhưng không biết cách hay không có cơ hội thể hiện những điều này qua bản Sơ yếu lý lịch và trong phỏng vấn? 

Bên cạnh đó, trong yêu cầu tuyển dụng nhân viên dành cho sinh viên mới tốt nghiệp, chúng ta bắt gặp thường xuyên cụm từ “có kinh nghiệm liên quan là một lợi thế”. Nhưng sinh viên mới ra trường thường không thể có kinh nghiệm làm việc đúng chuyên môn do họ chưa đi làm chính thức hoặc rất khó tìm được công việc làm thêm cùng ngành trong khi đang đi học. Vậy “kinh nghiệm liên quan” ở đây là kinh nghiệm từ những hoạt động gì? Một số người sẽ ngay lập tức nghĩ đến cụm từ “đi làm thêm.” 

Theo con số thống kê ở Anh và Mỹ, hơn 80% sinh viên ở hai nước này đi làm thêm trong khi đi học. Ở Việt Nam, tuy chưa có thống kê chính thức về tỷ lệ này, xu hướng đi làm thêm ngày càng rõ rệt. Một cách thức phổ biến khác để tích luỹ kinh nghiệm là từ các hoạt động ngoại khoá, hoạt động xã hội hoặc sở thích cá nhân. 

Một điều không thể phủ nhận là sinh viên Việt Nam càng ngày càng năng động trong sáng tạo và tham gia các hoạt động này. Tuy nhiên, sinh viên đã thực sự biết cách tích luỹ kinh nghiệm và chuyển hoá thành các kỹ năng có ích trong tìm việc và phát triển sự nghiệp cá nhân hay chưa? Có hay không độ vênh giữa mức độ tự nhận thức về kinh nghiệm tích luỹ của sinh viên và sự nhìn nhận, đánh giá của nhà tuyển dụng?

Những câu hỏi cơ bản đó dường như vẫn chưa có lời giải đáp thuyết phục hay số liệu chứng minh. Như vậy, chúng ta vẫn chỉ dừng lại ở việc thể hiện và đánh giá những quan điểm cảm quan và có phần phiến diện của mỗi bên, là sinh viên ứng tuyển và nhà tuyển dụng, mà chưa thực sự kiểm chứng xem các bên có thống nhất các khái niệm “kỹ năng”, “kinh nghiệm”, hoặc có sự khác biệt về thước đo đánh giá cùng một yêu cầu, một tiêu chí hay không. Chúng ta rất cần một khảo sát xã hội để có những đánh giá khách quan, chính xác nhất. 

Trên tinh thần đó, chúng tôi đã tiến hành xây dựng khảo sát có chủ đề “Mới tốt nghiệp làm sao có kinh nghiệm để tìm việc?” tại https://tinyurl.com/svkhaosat  

Bất kỳ độc giả nào cũng có thể thể hiện quan điểm của mình về các vấn đề nêu trên bằng cách làm khảo sát và gửi bình luận. Quý độc giả là các nhà tuyển dụng và cấp quản lý có thể đưa ra các đánh giá và chia sẻ lời khuyên đối với sinh viên trong việc tích luỹ kinh nghiệm ngay từ khi còn đi học và nên chuẩn bị gì cho các buổi phỏng vấn. Các bạn sinh viên cũng có cơ hội bày tỏ quan điểm của mình về các vấn đề nêu trên và nhận được kết quả khảo sát với những chia sẻ rất giá trị của nhà tuyển dụng.

Nguồn LĐO