Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh G7 năm nay được tổ chức tại Đức, nhà lãnh đạo chủ nhà Angela Merkel đã có một bình luận đáng lưu tâm: “Thiếu Nga là một sự mất mát”.

Chỉ có Đức tha thiết

Phát biểu trong một buổi họp báo tổ chức trước thềm Hội nghị thượng đỉnh G7 được tổ chức tại Đức, khi được hỏi về sự vắng mặt của Nga, Thủ tướng Angela Merkel nói: “Theo một nghĩa nào đó, đó là một sự mất mát. Tuy nhiên, việc đó là cần thiết”.

Thủ tướng Đức Angela Merkel là một trong số ít nguyên thủ quốc gia mong muốn Nga quay trở lại với G7. Ảnh: Reuters.

Đồng điệu với phát ngôn của bà Merkel, Ngoại trưởng Đức Frank-Walter Steinmeier cho rằng các nước công nghiệp G7 nên chào đón Nga trở lại trong thời gian tới. Phát biểu của ông được đưa ra sau cuộc gặp với người đồng cấp Ukraine Pavlo Klimkin. Theo ông, loại bỏ Nga [ra khỏi G8] là một bước đi cần thiết để phản ứng lại với hành động của Moscow ở Ukraine, tuy nhiên đấy không phải là mục tiêu duy nhất mà G7 cần làm.

Trong số các thành viên của nhóm các nước công nghiệp, chỉ có Đức là thể hiện sự nuối tiếc nhất định với vai trò của Nga ở G7. Điều này khá dễ hiểu bởi mối quan hệ về cả kinh tế lẫn chính trị giữa Nga và Đức khá sâu sắc. Không thể chỉ trong một thời gian ngắn, Đức hoàn toàn phủ nhận được sự gắn kết này.

Ngược lại, một số quốc gia phản ứng khá mạnh mẽ với quan điểm cho rằng Nga nên quay lại với khối các nước công nghiệp G7. Thủ tướng Canada Stephen Harper tuyên bố Nga không thể quay trở lại nhóm các nước công nghiệp phát triển G7 chừng nào ông Vladimir Putin còn nắm quyền lãnh đạo đất nước. Theo ông Stephen Harper, Nga đã mất đi cơ sở để tham gia nhóm các nước G7 từ rất lâu, trước khi xảy ra cuộc khủng hoảng chính trị ở Ukraine vì Nga luôn coi mình như một đối thủ chiến lược.

Nga "cố tình chống lại những điều tốt đẹp mà chúng ta đang cố gắng để đạt được trên thế giới", Nga làm điều đó không cần biết lý do, “đơn giản chỉ để chống lại những điều tốt đẹp trên thế giới", AP trích dẫn lời ông Stephen Harper cho biết.

Trong khi đó, theo hãng tin Reuters, Tổng thống Mỹ Barack Obama đang chờ đợi hội nghị thượng đỉnh lần này để tiếp tục ép EU sẽ phải gia tăng lệnh trừng phạt áp đặt lên Nga vì các vấn đề ở Ukraine.

Lý do khiến Nga bị khối các nước công nghiệp “tẩy chay” là cuộc khủng hoảng ở Ukraine. Các nước G7 cho rằng, loại bỏ Nga ra khỏi danh sách sẽ khiến Moscow phải “suy nghĩ lại” về các hành động của mình, tạo áp lực lên Tổng thống Vladimir Putin và buộc ông phải chấm dứt “can thiệp” vào miền đông – điều mà phía Nga luôn phủ nhận.

Nga không “mặn mà”

Để đáp trả lại, Nga cũng tỏ ra không “mặn mà” lắm với dư luận xung quanh câu chuyện “tẩy chay” này. Thay vào đó, Moscow tích cực hơn với các liên kết khác ngoài G7.

Thủ tướng Canada Stephen Harper nói chuyện thân tình với Tổng thống Nga Vladimir Putin trong Hội nghị thượng đỉnh G8 năm 2013. Năm nay, Canada là quốc gia phản đối kịch liệt việc mời Nga trở lại với khối này. Ảnh: AP.

Trong một phát biểu gần đây, Chủ tịch Ủy ban Duma Nga về các vấn đề quốc tế, ông Alexei Pushkov tuyên bố G7 không phải là một cái gì đó hấp dẫn khiến Moscow phải thay đổi quan điểm về vấn đề Ukraine và các vấn đề quốc tế.

Đề tài Nga sẽ tham gia nhóm G8 không được đề cập tới trong các cuộc hội đàm của Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Angela Merkel hôm 10/5 ở Moscow, Thư ký báo chí của Tổng thống Nga, ông Dmitry Peskov cho biết.

"Họ đã nhiều lần nói về điều này, tôi thấy không cần thiết phải nói điều này một lần nữa", ông Peskov nói về tuyên bố của bà Merkel cho rằng Hội nghị thượng đỉnh tiếp theo của nhóm G8 sẽ không có sự tham gia của Nga.

Hiện tại, Nga tỏ ra hứng thú với việc tham gia các liên kết mới nổi, và đang chứng minh với G7 rằng có nhiều sân chơi sẵn sàng tiếp đón Moscow hơn là sự bảo thủ của khối các nước công nghiệp. Cụ thể, Nga đang tích cực thúc đẩy phát triển khối các nước đang phát triển BRICs, tham gia vào hệ thống ngân hàng thế giới mới AIIB do Trung Quốc thành lập hay dẫn đầu Liên minh kinh tế Á – Âu có sức ảnh hưởng tới các quốc gia châu Á và các nước thuộc Liên Xô cũ.

Nga là chìa khóa chính cho xung đột ở Ukraine

Rõ ràng, Nga là chìa khóa chính giải quyết xung đột căng thẳng hiện nay ở Ukraine. Đẩy Nga ra khỏi khối G8 chính là cắt đứt mối dây ràng buộc giữa các nước thành viên trong việc thúc đẩy Moscow tác động đến tình hình ở Ukraine.

Mặc dù đã có 2 thỏa thuận hòa bình được đưa ra và ký kết, đến nay, rất ít dấu hiệu cho thấy cuộc chiến ở miền đông Ukraine sẽ kết thúc. Cuộc xung đột đã bắt đầu năm thứ hai và đang dần trở nên phức tạp hơn.

Trước tình hình đó, Eckhard Cordes, Chủ tịch Ủy ban quan hệ kinh tế miền đông của Đức  - đại diện cho lợi ích của khoảng 200 công ty có vốn đầu tư ở Nga, nhận định rằng việc đẩy Nga ra khỏi Hội nghị thượng đỉnh các nước công nghiệp đã lãng phí một cơ hội tốt.

“Cuộc họp giữa G7 và Nga có thể đóng góp cho việc giải quyết các cuộc khủng hoảng và thúc đẩy tinh thần xây dựng của Nga trong cuộc xung đột Ukraine”, ông Cordes trả lời báo chí, thêm vào đó khẳng định nói chuyện với nhau sẽ tốt hơn nhiều.

Matthias Platzeck, Chủ tịch diễn đàn doanh nghiệp Đức – Nga, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD), cũng cho biết đây là thời gian mời Nga trở lại với G7. Ông khẳng định: “Quá trình tan rã ở Trung Đông, Iran, Afghanistan và Syria chỉ có thể được giải quyết với sự đóng góp của Nga”.

Phan Sương