Tại thị xã Vĩnh Châu, Sóc Trăng nhiều gia đình trồng hành có người bị mù, có gia đình mù đến 2-3 người. Hầu hết những gia đình có người bị mù ấy đều làm việc quanh năm bên cây hành.
PGS Hơn cho biết bùi cát ở hành tím có thể gây viêm mắt.

Theo thông tin từ Hội Chữ thập đỏ thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng, khu vực thị xã Vĩnh Châu có hơn 1200 người mù. Trong đó không phải ai cũng bị dị tật bẩm sinh, nhiều người bị hỏng mắt khi bóc hành tím.

Đây là một trong những vựa hành tím lớn nhất cả nước với diện tích từ 4.000- 7.000 ha/năm. Theo thông tin của các thương lái, sau khi thương lái thu gom hành tím về nơi tập trung, họ xịt phủ một loại phấn có chất độc Mipcin chứa hoạt chất Methyl Parathion để ủ hành tím. Cứ 1 tấn củ hành thì trộn một bao bột đất sét khoảng 40 kg với từ 2-4 kg thuốc trừ sâu Mipcin. Chủ hành lý giải, khi đã trộn phấn bảo quản, củ hành có thể để cả năm mà không hề hấn gì. 

Trao đổi với chúng tôi, PGS.TS Đỗ Như Hơn – Nguyên Giám đốc bệnh viện Mắt Trung ương chia sẻ, về tác hại khi làm việc với hành tím nhiều là ảnh hưởng đến mắt. PGS Hơn cho biết, bình thường khi làm hành người ta luôn có cảm giác mắt cay xè. Nếu dùng ít sẽ không ảnh hưởng gì nhưng nếu làm trong một thời gian dài lại gây kích ứng mắt. Thời gian càng lâu thì kích ứng mắt càng nhiều sẽ ảnh hưởng đến đôi mắt của người làm hành tím.

Hơn nữa, trong quá trình làm hành tím, bụi cát, tay chân người làm hành bẩn vì không có bảo hộ lao động nên khi cay mắt hay cát bay vào mắt họ có thói quen dụi mắt khiến mắt bị tổn thường có thể ảnh hưởng đến niêm mạc mắt.

Để phòng chống mù lòa, PGS Hơn cho biết việc đầu tiên là công tác “phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Bởi đôi mắt của chúng ta rất dễ tổn thương và mong manh nên việc bảo vệ trong quá trình lao động hay chăm sóc giữ vệ sinh hàng ngày của mỗi người phải chú ý, coi trọng và trang bị cho mình những kiến thức cơ bản nhất. 

Việc kiểm tra mắt định kỳ sẽ giúp phát hiện sớm bệnh và các tật ở mắt để có phương pháp điều trị thích hợp, kịp thời. Tránh tình trạng khi bệnh nặng mới đến các cơ sở y tế thì việc điều trị sẽ hạn chế rất nhiều….

Đối với những người gắn bó với công việc làm hành tím, PGS Hơn cho biết người dân nên sử dụng bảo hộ lao động như đeo kính, đeo găng tay, ngoài ra môi trường làm việc thông thoáng cũng rất quan trọng. Nếu thoáng gió thì những hơi hăng của hành bớt gây kích ứng mắt hơn.

Còn về việc người dân thừa nhận có sử dụng đất sét và một ít thuốc trừ sâu Mipcin để bảo quản hành, PGS Hơn cho rằng do không biết thực hư thông tin thế nào nên ông không bàn luận.

Ông Phan Tấn Phát – Nguyên Phó Giám đốc Sở Y tế Sóc Trăng cho biết thực sự ở vùng Vĩnh Châu trong đó có đồng bào Khơ Me nhiều người bị mù lòa. Ngay sau đó, Sở Y tế đã cho làm nghiên cứu, điều tra kỹ và khẳng định việc mù lòa của bà con nhưng không phải do hành tím. Trong số những người bị mù lòa ở Vĩnh Châu có cả những người bị mù lòa bẩm sinh và những người khác do họ bị bệnh về mắt mà không đi khám nên dẫn đến hỏng mắt.

Trước thông tin bà con sử dụng chất bảo quản trong đó có thuốc trừ sâu, ông Phát khẳng định ngày nay bà con Sóc Trăng không hề sử dụng thuốc trừ sâu để bảo quản hành. Đó là câu chuyện của ngày xưa. Vì hiện nay, hành trồng ra bà con thu hoạch và bán lên khi không bán được bà con có thể hủy bỏ chứ không ngâm tẩm gì vì chủ trương của tỉnh là đảm bảo thực phẩm sạch.

Ph. Thúy