Thứ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Thành Hưng lưu ý: “Muốn hội nhập thành công thì phải hiểu kỹ các định chế quốc tế, hiểu rõ mình cần làm gì để thích ứng với quá trình hội nhập”.

Doanh nghiệp cần được tập huấn hội nhập

Hội nghị tập huấn Hội nhập quốc tế về kinh tế trong lĩnh vực TT&TT vừa diễn ra sáng nay (16/9/2016) tại Hà Nội. Tới dự hội nghị có Thứ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Thành Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo Hội nghị; Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế - Bộ TT&TT Phan Thảo Nguyên, Trưởng Ban Tổ chức Hội nghị.

Học viên là lãnh đạo, cán bộ các đơn vị thuộc Bộ TT&TT, doanh nghiệp thuộc ngành TT&TT, Sở TT&TT phía Bắc, và một số cơ quan báo chí Trung ương và địa phương.

Đây là hội nghị đầu tiên trong chuỗi 9 hội nghị tập huấn về hội nhập quốc tế trong lĩnh vực TT&TT được Bộ TT&TT triển khai từ nay đến cuối năm 2016 nhằm thực hiện Quyết định số 1107 ngày 28/6/2016 của Bộ TT&TT phê duyệt Kế hoạch thông tin, tuyên truyền về các sự kiện hội nhập quốc tế nổi bật 2015 – 2016. Dự kiến 9 hội nghị sẽ được tổ chức tại Hà Nội, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Đà Nẵng, Thừa Thiên Huế, Bến Tre, Cần Thơ, TP.HCM.

Thứ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Thành Hưng phát biểu khai mạc Hội nghị tập huấn.

Phát biểu khai mạc Hội nghị tập huấn sáng nay, Thứ trưởng Nguyễn Thành Hưng lưu ý: “Muốn hội nhập thành công thì phải hiểu kỹ các định chế quốc tế đang ngày càng phức tạp. Sự chuẩn bị sẵn sàng, hiểu biết kỹ lưỡng việc cần làm gì để thích ứng khi tham gia hội nhập là rất quan trọng”.

Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Thành Hưng, 2 đối tượng cần đặc biệt quan tâm tham dự các hội nghị tập huấn về hội nhập quốc tế gồm: các cán bộ trực tiếp làm công tác xây dựng chính sách và đặc biệt là các doanh nghiệp (đối tượng chính chịu ảnh hưởng, tác động khi các cam kết quốc tế có hiệu lực).

Tại hội nghị, ông Ngô Chung Khanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công Thương đã cung cấp những thông tin cơ bản về quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam và Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Cụ thể, từ năm 1995 (khi Việt Nam gia nhập ASEAN, lần đầu tiên chính thức tham gia một tổ chức quốc tế có yếu tố thương mại, bắt đầu mở cửa) tới nay, Việt Nam đã có 9 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký và có hiệu lực, 1 FTA đã ký nhưng chưa có hiệu lực, 2 FTA đã kết thúc đàm phán, và 4 FTA đang đàm phán.

Bên cạnh những thành quả, quá trình hội nhập cũng đem đến nhiều thách thức cho Việt Nam như nhập siêu, khoảng cách giàu nghèo, mức độ sẵn sàng của nền kinh tế ở cả 2 khía cạnh “vượt qua thách thức” và “nắm bắt cơ hội”, sự đồng thuận của xã hội đặc biệt là trong giai đoạn kinh tế biến động không thuận...

Toàn cảnh Hội nghị.

TPP và những quy định “sống còn” đối với doanh nghiệp

Tập trung giới thiệu về Hiệp định TPP, ông Ngô Chung Khanh nhấn mạnh, đây là hiệp định FTA thế hệ mới có nhiều nước tham gia nhất, đa dạng về trình độ phát triển; là FTA có sự tham gia sâu của cấp chính trị cao nhất; nhiều lần đặt ra mục tiêu đàm phán nhưng không thành, có lúc tưởng không thể kết thúc.

Một trong những nội dung đàm phán khó khăn nhất trong TPP là sở hữu trí tuệ, có phạm vi rộng và mức độ cam kết sâu hơn so với Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), với một số yêu cầu chính như: Nâng cao mức độ và kéo dài thời hạn bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan; Siết chặt thực thi (bảo vệ) quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là đối với quyền tác giả và quyền liên quan trong môi trường số (trách nhiệm của ISP)...

Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên Ngô Chung Khanh phân tích rất kỹ những thách thức và cơ hội mà TPP đem đến cho Việt Nam.

“Ta đã đồng ý sửa đổi một số văn bản pháp luật như Luật Sở hữu trí tuệ, Bộ luật Hình sự để cho phép xử lý hình sự một số hình thức xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, bao gồm một số hình thức mới như câu trộm cáp truyền hình”, ông Ngô Chung Khanh cho biết.

“Đối với cam kết TPP về thương mại điện tử, ta đã chấp nhận một số yêu cầu chính như: Không phân biệt đối xử sản phẩm số và không áp thuế xuất nhập khẩu/phí nội địa đối với sản phẩm số; Tự do truy cập, lưu chuyển thông tin (trên Internet); Không yêu cầu đặt trang thiết bị (máy chủ) tại nước sở tại như là điều kiện để cấp phép đầu tư hay cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên, trong các trường hợp liên quan đến an ninh – quốc phòng, trật tự an toàn xã hội, thuần phong mỹ tục thì vẫn được áp dụng các biện pháp cần thiết, kể cả vi phạm những nghĩa vụ trên. Ngoài ra, trong thời gian 3 năm kể từ khi Hiệp định có hiệu lực, các nước cam kết không khiếu kiện các quy định của pháp luật Việt Nam được ban hành trước khi Hiệp định có hiệu lực”,  ông Ngô Chung Khanh cung cấp thêm thông tin.

Phân tích khá kỹ cơ hội mà TPP đem lại cho Việt Nam, ông Ngô Chung Khanh nói: “Nhiều tập đoàn đã đón đầu TPP thông qua nhiều dự án đầu tư vào Việt Nam và chúng ta có thêm cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Các tập đoàn như Intel, Microsoft, Samsung, LG... đã đầu tư lớn vào Việt Nam, đưa Việt Nam trở thành cứ điểm quan trọng trong chuỗi sản xuất của họ, giúp nâng tầm kinh tế Việt Nam trong 5 – 10 năm tới”.

Tuy nhiên, cơ hội cũng đi kèm với thách thức. Khi tham gia TPP, nhiều tiêu chuẩn cao về quản trị đặt ra thách thức cho bộ máy quản lý nhà nước, phải sửa đổi, ban hành nhiều văn bản pháp luật để thực thi. Bên cạnh đó, cạnh tranh gia tăng có thể khiến một số doanh nghiệp khó khăn, thậm chí phá sản, khiến người lao động thất nghiệp.

Bản thân đã trải qua 20 năm kinh nghiệm tham dự hoạt động đàm phán, hiểu biết chi tiết nhiều cam kết quốc tế,  ông Ngô Chung Khanh khuyến nghị các tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam cần nắm vững cam kết của Việt Nam, không chỉ trong lĩnh vực trực tiếp liên quan đến mình. Đồng thời, cần thay đổi tư duy kinh doanh trong bối cảnh mới, chủ động xây dưng kế hoạch kinh doanh cho trung hạn và dài hạn, nâng cao năng lực cạnh tranh, chủ động tìm hướng hợp tác với các đối tác nước ngoài, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong khuôn khổ Hội nghị, các đại biểu còn được nghe thuyết trình về hội nhập trong lĩnh vực TT&TT, đánh giá tác động, cơ hội, thách thức đối với lĩnh vực TT&TT khi TPP có hiệu lực đối với Việt Nam.

Bình Minh