Tránh điều động lục quân tham chiến trực tiếp tại chiến trường Iraq và Syria, Mỹ đã bất ngờ tuyên bố kế hoạch đưa lực lượng tinh nhuệ tới truy quét và bắt giữ các thủ lĩnh hàng đầu của lực lượng Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS.

Trong những năm qua, Bộ chỉ huy tác chiến đặc biệt (JSOC) chuyên cung cấp nhân viên cho các nhóm đặc công của Mỹ làm nhiệm vụ truy tìm dấu vết các thủ lĩnh khủng bố ở nước ngoài. Do đó, trong tuyên bố mới đây của chính phủ Mỹ về việc triển khai một đội quân đặc nhiệm quy mô nhỏ tới Iraq nhằm tiến hành các cuộc đột kích, bắt giữ giới tướng lĩnh thuộc nhóm Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS ở Iraq và Syria, Lầu Năm Góc lại một lần nữa tìm tới JSOC. 

New York Times đưa tin, trong phiên điều trần trước Quốc hội hôm 1/12, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton B. Carter đã bất ngờ đề cập tới kế hoạch điều động một nhóm đặc công tới Iraq nhưng không nêu cụ thể là các thành viên của JSOC. Thay vào đó, ông Carter sử dụng cụm từ "lực lượng viễn chinh đặc biệt". 

Điều động thêm đặc công tới Iraq, Mỹ quyết tiêu diệt lực lượng khủng bố IS. 

Còn theo giới chức Bộ Quốc phòng Mỹ, lực lượng đặc công lần này sẽ có ít nhất 100 thành viên bao gồm cả nhóm hỗ trợ. Ngoài ra, lực lượng này sẽ đảm nhận nhiệm vụ tương tự như dưới thời cựu Tổng thống George W. Bush trong chiến dịch đưa quân nhân Mỹ tới Iraq hồi năm 2007. Cụ thể, lực lượng đặc công Mỹ từng thực hiện hàng loạt cuộc truy quét bất ngờ trong đêm để bắt giữ và tiêu diệt các tay súng thuộc mạng lưới khủng bố al-Qaeda và dân quân thuộc đảng Baath ở Iraq. 

Song không ít quan chức Mỹ quan ngại hoạt động điều động đặc công tới Iraq lần này là bước đầu trong tiến trình Washington mở rộng tham chiến ở Iraq và Syria để tiêu diệt IS. 

Phát ngôn viên liên quân chống IS do Mỹ dẫn đầu đặt trụ sở tại Baghdad, Đại tá Steven H. Warren cho biết lực lượng đặc công mới được triển khai "sẽ tiến hành các cuộc đột kích nhằm vào những nhân vật đặc biệt và các mục tiêu quan trọng". 

Theo ông Warren, trong chiến dịch lần này, Bộ Quốc phòng Mỹ muốn vây bắt thay vì giết hại các thủ lĩnh IS bởi "đây sẽ là nguồn tin giúp Washington thu thập thông tin tình báo và tìm hiểu kỹ hơn về hoạt động cũng như cấu trúc của nhóm khủng bố. Song chắc chắn nhiệm vụ lần này là nhằm đánh bại IS". 

Đối với Tổng thống Obama, quyết định điều động lực lượng đặc công tới Iraq sẽ thể hiện cam kết tăng cường mọi nỗ lực nhằm tiêu diệt IS mà không phải huy động lục quân tới tham chiến. Trong đó, đội quân đặc nhiệm của Mỹ sẽ phối hợp với các tay súng người Kurd và binh sĩ Iraq cũng như binh lính Syria và Ả Rập trong suốt quá trình tiến hành đột kích ở Syria. Kể từ thời điểm IS giành quyền kiểm soát nhiều phần lãnh thổ cũng như tuyên bố thành lập nhà nước Hồi giáo riêng ở Iraq, Tổng thống Obama đã điều động hơn 3.500 binh sĩ Mỹ tới Iraq. 

Tuy nhiên, Đại tá Warren và giới chức Bộ Quốc phòng Mỹ đã từ chối cung cấp thông tin chi tiết về hoạt động của nhóm đặc công. Nhưng trước đó hồi tháng Năm, lực lượng đặc công Mỹ đã tiến hành cuộc đột kích tiêu diệt một thủ lĩnh của IS cũng như bắt giữ vợ của hắn.  

Cụ thể, hôm 16/5, hơn 20 lính đặc công thuộc lực lượng Delta của Mỹ đã tới Syria trên các trực thăng Black Hawk và V-22 Osprey từ Iraq để tiêu diệt Abu Sayyaf, kẻ mà giới chức Mỹ mô tả là "tiểu vương dầu mỏ và khí đốt của IS". 

Vợ của Abu Sayyaf là Umm Sayyaf đã được đưa tới Iraq để thẩm vấn và giam giữ trong một trại giam quân sự. Ngoài ra, trong quá trình vây bắt, đặc nhiệm Mỹ đã tịch thu được nhiều máy tính xách tay, điện thoại di động và các tài liệu quan trọng khác. 

Câu hỏi đặt ra hiện nay là chuyện gì sẽ xảy ra khi lực lượng đặc công Mỹ bắt sống được các thủ lĩnh IS ở Iraq và Syria. Cụ thể như trong trường hợp của Abu Sayyaf, vào thời điểm đó giới chức Mỹ cho biết nếu như tên này bị bắt sống, hắn sẽ bị thẩm vấn ngay tại Iraq và sau đó dẫn giải tới Mỹ để ra hầu tòa. 

Còn hôm 2/12, thư ký báo chí của Nhà Trắng, ông Josh Earnest tuyên bố khi các thủ lĩnh IS bị lính đặc công Mỹ bắt giữ, họ sẽ không được đưa tới các nhà tù quân sự ở vịnh Guantánamo tại Cuba mà thay vào đó số phận của các tù nhân sẽ được xem xét theo từng trường hợp.

Giám đốc Chương trình an ninh Trung Đông tại Trung tâm An ninh Mỹ mới, ông Ilan Goldenber nhấn mạnh rằng việc triển khai lực lượng đặc công tới Iraq "gần giống hoàn toàn với chiến lược" mà chính quyền của cựu Tổng thống Bush đã triển khai ở Iraq trước đây. 

Trái lại, một số quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ cho hay họ nghi ngờ về độ xác thực của kế hoạch bất ngờ điều động đặc công tới Iraq. Bởi hồi tháng trước, Tổng thống Obama đã quyết định điều động 50 lính đặc nhiệm tới miền đông Syria làm nhiệm vụ cố vấn và huấn luyện cho các tay súng đối lập, song tới nay, những quân nhân này vẫn chưa có mặt tại Syria. 

Nội dung được thực hiện dựa trên tham khảo nguồn tin từ tờ The New York Times. Đây là một nhật báo trực thuộc Công ty New York Times, được phong tặng tên hiệu "Bà tóc bạc" ("Gray Lady") và được xem là tờ báo danh giá (newspaper of record) và quan trọng nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.


MINH THU (lược dịch)