Tổng thống Mỹ Barack Obama mới đây đã tuyên bố nước này sẽ bàn giao hai tàu chiến cho Hải quân Philippines để nâng cao khả năng quốc phòng trên biển.

Hai tàu chiến này gồm một tàu của Lực lượng Tuần duyên Mỹ, tàu còn lại dùng với mục đích thăm dò. Chúng được coi là một phần trong kế hoạch nhằm hỗ trợ lực lượng hải quân các nước ở vùng Đông Nam Á, nơi Trung Quốc tiến hành những hoạt động mạnh bạo mở rộng tầm ảnh hưởng trên Biển Đông. 

Ông Obama cho biết Mỹ có cam kết vững chắc nhằm hỗ trợ Philippines, một trong những đồng minh của Mỹ, và mong muốn đảm bảo tự do đi lại trên vùng biển này.

Tổng thống Mỹ Barack Obama phát biểu trên một tàu chiến ở Philippines.

“Lực lượng hải quân mạnh đóng vai trò rất quan trọng đối với an ninh của một khu vực”, ông Obama phát biểu khi bắt đầu chuyến công du 6 ngày tới Philippines và Malaysia. Ông nói rằng các tàu này sẽ giúp Philippines có thể kiểm soát và tuần tra vùng biển nước này một cách hiệu quả.

Mặc dù ông Obama không trực tiếp nhắc đến Trung Quốc, bài phát biểu là một thông điệp rất rõ ràng. Trong lúc căng thẳng với Trung Quốc đang nguội dần trong những năm gần đây, Mỹ đã tìm nhiều phương thức ngoại giao để phản đối các hoạt động của Bắc Kinh mà không đối đầu quân sự với nước này.

Phát biểu của ông Obama được đưa ra vào lúc bắt đầu chuyến công du thứ 9 tới châu Á, và lần này nhằm thể hiện những nỗ lực nhằm củng cố quan hệ giữa các nước đồng minh cũng như nâng cao tầm ảnh hưởng của Mỹ tại châu Á.

Trong chuyến thăm này, Tổng thống Mỹ dự kiến sẽ tập trung vào hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dương mà Mỹ cùng 11 nước khác đã thống nhất với nhau. Hiệp định này là trọng tâm chiến lược của ông Obama tại châu Á.

Trước sự chứng kiến của quân đội Mỹ và Philippines, ông Obama nói rằng ông sẽ cung cấp thêm 140 triệu USD để hỗ trợ an ninh vùng biển ở Đông Nam Á trong năm tới, tuy nhiên có rất ít khả năng Quốc hội Mỹ sẽ chấp thuận đề xuất này.

Trong chuyến thăm vào năm 2014, ông Obama đã ký kết thỏa thuận hợp tác quốc phòng với Philippines nhằm cho phép Mỹ đóng quân tại một số căn cứ quân sự, nhưng những vấn đề pháp lý đã cản trở việc thực thi hiệp ước này.

Hiện đang có 6 nước châu Á tuyên bố có chủ quyền trên Biển Đông, và Bắc Kinh cũng đang vướng vào một cuộc tranh chấp lãnh thổ với Nhật Bản và Hàn Quốc trên biển Hoa Đông. Trung Quốc tin rằng việc kiểm soát các vùng biển này là rất quan trọng đối với việc phát triển kinh tế và quân sự quốc gia.

Trong khi đó, ông Obama cũng đang phải đau đầu trước hiểm họa từ Nhà nước Hồi giáo (IS) sau vụ khủng bố liên hoàn tại Paris. Ông đã có cuộc trao đổi với tân Thủ tướng Australia Malcolm Turnbull và kêu gọi tiếp cận hơn nữa với cộng đồng người theo đạo Hồi để ngăn ngừa tình trạng quá khích.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục sát cánh với Mỹ và các nước đồng minh trong cuộc chiến chống lại các phần tử khủng bố cực đoan”, ông Turnbull nói.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Associated Press (AP) của Mỹ. Đây là hãng tin lớn nhất trên thế giới, có trụ sở tại New York. AP cũng là một trong những nguồn cung cấp tin tức lớn nhất cho các tờ báo, đài truyền hình và đài phát thanh trên thế giới.

Anh Tuấn (lược dịch)