Trung Quốc đang thiết lập một hệ thống rađa trên một đảo nhân tạo thuộc quần đảo Trường Sa, cho phép phát hiện các loại máy bay tàng hình hiện đại nhất của Mỹ như F-22, F-35 và thậm chí là oanh tạc cơ B-2.

Một báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế Mỹ (CSIS) viết rằng: “Việc thiết lập một hệ thống rađa trên bãi đá Châu Viên (thuộc chủ quyền Việt Nam, hiện đang bị Trung Quốc chiếm đóng bất hợp pháp) sẽ giúp Trung Quốc có thể theo dõi các hoạt động của tàu bè và máy bay đến từ eo biển Malacca cũng như các khu vực khác. Hệ thống rađa có vai trò quan trọng, ngang với các loại tên lửa phòng không và máy bay chiến đấu, đối với Trung Quốc để xác lập kiểm soát trên không cũng như trên biển”.

Máy bay ném bom B-2 Spirit của Mỹ.

CSIS cũng đưa ra những bằng chứng xác định rằng loại rađa mới của Trung Quốc thuộc loại có tần số cao. “Ở phía Bắc của đảo nhân tạo có hai công trình được cho là tháp rađa, trong khi đó ở khu vực phía Nam có những cột cao 20m được dựng lên. Những cột này có thể là móng của một tháp rađa tần số cao, giúp Trung Quốc càng dễ dàng theo dõi tình hình trên biển và trên không ở Biển Đông”.

Mặc dù rađa này được gọi là rađa tần số cao, nó lại sử dụng các dải tần số thấp như VHF, UHF, L, S, C, X và Ku. Các dải tần số này có bước sóng kéo dài nhiều mét, điều này khiến phần lớn các máy bay tàng hình hiện nay xuất hiện trên màn hình rađa. Để vượt qua những loại rađa này, các nhà thiết kế máy bay phải dỡ bỏ một số bộ phận thường thấy ở các phi cơ khác như đuôi máy bay, đồng thời thân và cánh máy bay phải liền khối.

Nguyên nhân là bởi hiện tượng dội âm nhiều hướng sẽ xảy ra khi một bộ phận trên máy bay (ví dụ như đuôi máy bay) có kích cỡ nhỏ hơn so với bước sóng của rađa, khiến cho tiết diện rađa của các phi cơ này tăng lên và xuất hiện trên rađa. Hiện tất cả các máy bay tàng hình mà Mỹ đang có đều có đặc điểm này, và vì vậy Trung Quốc sẽ phát hiện được hoạt động của máy bay Mỹ.

Tuy vậy, mặc dù các loại rađa này có thể phát hiện và theo dõi hoạt động của máy bay tàng hình tới một mức độ nào đó, chúng không đủ chính xác để dẫn đường cho các loại tên lửa phòng không. Chúng rất tệ trong việc xác định tầm xa, độ cao và phương hướng chính xác của mục tiêu. Cách duy nhất mà Trung Quốc có thể thực hiện để khắc phục vấn đề này đó là sử dụng một hệ thống định vị khác để dò tìm hoặc điều máy bay đến nơi có máy bay tàng hình để trực tiếp ngăn chặn mục tiêu.

Nếu xung đột xảy ra, Lầu Năm Góc sẽ phải tiêu diệt các loại rađa trên trước khi tiến hành không kích, giống như trước đây khi Mỹ triển khai trực thăng Apache để tấn công các hệ thống rađa của Iraq trước khi đưa quân vào nước này.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo Tạp chí National Interest. National Interest được thành lập vào năm 1985. Tạp chí thường tập trung vào vấn đề chính sách đối ngoại và những lợi ích quốc gia của Mỹ.

Anh Tuấn (lược dịch)