Mỹ sẵn sàng cản trở việc cung cấp vũ khí tấn công của Nga cho Iran vì hiện Nga đang thực sự tính đến các phương án ký kết các hợp đồng cung cấp vũ khí cho Iran sau khi thời hạn cấm vận quốc tế với Iran chấm hết...

Nguyên nhân là do nếu Nga tiếp tục cung cấp vũ khí cho Iran, các kế hoạch của Mỹ có thể sẽ bị cản trở.

Mới đây, Mỹ đã cam kết sẽ bỏ phiếu phủ quyết tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đối với khả năng Nga cung cấp máy bay tiêm kích Su-30 cho Iran.

Máy bay tiêm kích Su-30 của Nga.

“Việc cung cấp các loại máy bay này cho Iran mà không có sự phê chuẩn của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc là bất hợp pháp” và “chúng tôi sẽ không đồng ý với khả năng này”- Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Thomas Shannon phát biểu trong phiên họp mới đây của Ủy ban Đối ngoại thuộc Thượng viện Mỹ.

Trong bối cảnh này, Bộ Ngoại giao Nga đã nhấn mạnh rằng hiện phía Nga vẫn chưa trình lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đề nghị cung cấp cho Iran các máy bay tiêm kích Su-30 nên trong chương trình nghị sự của Hội đồng Bảo an sẽ không thảo luận đến vấn đề này.

Đại diện Bộ Ngoại giao Nga giải thích rằng dù các lệnh cấm vận vũ khí chống Iran đã được dỡ bỏ. Tuy nhiên, hiện đã có quy trình mới về cung cấp vũ khí và các loại phụ tùng cho Iran liên quan đến các danh mục theo đăng ký với Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc gồm: các máy bay tác chiến, các trực thăng tấn công, các tàu hải quân, các tổ hợp pháo binh và tên lửa.

Mặc dù việc cung cấp cho Iran các trang thiết bị này không bị cấm nhưng vẫn cần phải có đề xuất lên Hội đồng Bảo an và cần phải có sự chấp thuận của Hội đồng Bảo an.

Trong khi đó, các phương tiện truyền thông Mỹ cũng bày tỏ nghi ngờ về khả năng Mỹ có thể ngăn cản các dự định của Nga.

“Chẳng nhẽ Nhà Trắng lại quyết tâm theo đuổi chính sách cứng rắn trong quan hệ với Iran?”- Tạp chí The Washington Times đặt câu hỏi.

Tạp chí này nhấn mạnh rằng, Kremlin đơn giản là không hề chú ý đến “sự bực bội” và sự phản đối của Washington đối với ý định của Nga trong việc bán các tổ hợp phòng không S-300 và xe tăng T-90 cho Iran.

Trong khi đó, Mỹ cũng sẽ không quyết liệt đến cùng trong việc bảo vệ quan điểm của mình, điều này thể hiện rõ nhất sau vụ Iran vẫn tiến hành thử tên lửa đạn đạo thời gian qua.

“Quan điểm của Tổng thống Mỹ (cho rằng Iran có thể trở thành một phần của thế giới phát triển và có thể chống lại chiến tranh và sự mất ổn định) là sai lầm và nguy hiểm”- The Washington Times cảnh báo.

Dù Obama quyết định vạch ra “ranh giới đỏ” không cho phép Iran mua Su-30 của Nga nhưng những hành động của Mỹ tại Liên Hợp Quốc dường như không gây cản trở gì cho Nga.

“Dường như “ranh giới đỏ” mà ông Obama đặt ra cũng sẽ chỉ đạt được những tác dụng ít ỏi như những người tiền nhiệm đã đặt ra” – tạp chí này mỉa mai.

Trước đó, trong chuyến thăm đến Nga hồi tháng 2.2016 của Bộ trưởng Quốc phòng Iran Hussein Dehgan, đại diện cấp cao của Cơ quan Liên bang về hợp tác kỹ thuật - quân sự của Nga đã thông báo rằng vấn đề mua bán máy bay tiêm kích đa năng Su-30SM giữa Nga và Iran sẽ được giải quyết trong năm 2016.

“Iran đã bày tỏ mối quan tâm thực sự đến việc mua các máy bay tiêm kích Su-30SM. Tuy nhiên, hiện hai bên vẫn đang trong quá trình thảo luận vấn đề này và hợp đồng sẽ được ký kết trong năm 2016”- đại diện phía Nga tiết lộ.

Được biết, máy bay tiêm kích đa năng hai chỗ ngồi Su-30SM được trang bị các chức năng của máy bay tiêm kích, máy bay cường kích và máy bay ném bom.

Su-30SM có khả năng cơ động rất cao, được trang bị radar với các thanh anten mạng pha, động cơ có vector lực điều hướng. Máy bay có thể thực hiện các đòn không kích vào nhiều mục tiêu khác nhau, tiêu diệt các mục tiêu trên mặt đất và trên mặt nước với hiệu quả tương tự nhau.

Su-30SM có khả năng sử dụng các loại vũ khí hiện đại có độ chính xác cao loại “không đối không”, “không đối đất” (không đối hải). Một trong những ưu điểm khác của Su-30SM là máy bay có thể bay được 3.000 km mà không cần tiếp nhiên liệu hoặc mang các bình nhiên liệu bên khoang.

Xe tăng T-90 của Nga.

Một trong những chủ đề khác đang làm giới lập pháp Mỹ đau đầu là khả năng Nga cung cấp cho Iran các hệ thống phòng không S-300.

“Theo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, việc cung cấp S-300 cho Iran không bị cấm vì hệ thống này chỉ mang tính chất phòng thủ. Tuy nhiên, theo quan điểm của chúng tôi, đây là bước đi thiếu tính toán vì có thể làm tình hình khu vực này trở nên bất ổn. Nó đi ngược lại những gì mà chúng tôi đang cố gắng trong xây dựng quan hệ với Iran”- Thomas Shannon nhấn mạnh.

Trong khi đó, đại diện Bộ Ngoại giao Nga khẳng định việc S-300 không nằm trong danh mục phải đăng ký với Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và điều đó có nghĩa là việc cung cấp S-300 cho Iran không cần đến bất cứ giấy phép nào.

Được biết, Nga dự định sẽ cung cấp cho Iran các tổ hợp S-300 trong năm 2015 nhưng vì nhiều lý do khác nhau mà việc cung cấp này vẫn chưa thực hiện được. Một trong những nguyên nhân là do Mỹ và Israel phản đối mạnh mẽ kế hoạch này vì S-300 có thể đe dọa đến lực lượng không quân của Israel và Mỹ.

Tuy nhiên, hiện Nga và Iran vẫn đang thảo luận các bước đi để thực hiện kế hoạch này.

Hệ thống tên lửa S-300 của Nga.

Tương lai của các cuộc đàm phán

Theo chuyên gia quân sự Viktor Mukharovsky, do Iran vẫn đang chịu các lệnh cấm vận cấm cung cấp vũ khí cho Iran nên việc cung cấp vũ khí tấn công cho Iran chỉ có thể được thực hiện khi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc cho phép. Tuy nhiên, Nga sẽ cung cấp cho Iran các tổ hợp S-300 vì đây là loại vũ khí mang tính chất phòng thủ.

Mukharovsky cũng cho rằng Israel đang làm mọi cách có thể để kiềm chế sự gia tăng tiềm lực quân sự của Iran, bất chấp việc Iran có thể mua vũ khí của Nga, Trung Quốc hay bất cứ đối tác nào khác.

Do bị cấm vận nhiều năm nên Iran cũng đã tập trung phát triển được hệ thống công nghiệp quốc phòng của mình nhưng theo Mukharovsky, điều đó là chưa đủ.

“Iran vẫn chưa có đủ khả năng chế tạo các hệ thống vũ khí hiện đại như máy bay, xe tăng thế hệ mới nhất, các loại vũ khí độ chính xác cao có điều khiển. Do đó Iran rất quan tâm đến việc nhập khẩu các loại vũ khí này. Tuy nhiên, hiện vẫn còn các lệnh cấm vận nên chúng tôi sẽ không vi phạm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc” - Mukharovsky cho biết.

Mặc dù lên tiếng phản đối việc cung cấp vũ khí của Nga cho Iran nhưng chính Mỹ lại đang muốn chiếm lĩnh thị trường vũ khí đầy tiềm năng Iran.

Theo Viện sỹ các vấn đề địa chính trị Nga Kostantin Sivkov, Iran có thể coi là “cái gai” trong kế hoạch địa chính trị nhằm thiết lập thế vượt trội của Mỹ tại Trung Đông nên Mỹ không muốn Iran sở hữu các loại vũ khí hiện đại. Do đó, Mỹ muốn giành lấy thị trường vũ khí Iran để cung cấp, đồng thời kiểm soát được các hệ thống vũ khí Iran.

Tuy nhiên, theo Kostantin Sivkov, Iran không muốn mua vũ khí của Mỹ mà ưa chuộng vũ khí Nga vì chất lượng tác chiến tốt, đơn giản trong khai thác và rẻ hơn nhiều so với vũ khí của Mỹ.

“Chính vì vậy, việc Nga cung cấp vũ khí cho Iran sẽ gây những cản trở đáng kể cho các kế hoạch của Mỹ ở Trung Đông” - Kostantin Sivkov kết luận.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ tờ báo “Gazeta”, một trong những tờ báo điện tử uy tín, có lượng truy cập lớn nhất tại Nga hiện nay.

Đào Cảnh