Mỹ hôm nay (17/12) đã yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ rút các lực lượng quân sự trái phép khỏi phía Bắc Iraq, kêu gọi Ankara tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Baghdad.

Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden đã có cuộc điện đàm với Thủ tướng Iraq Haider al-Abadi liên quan đến việc triển khai binh lính của Thổ Nhĩ Kỳ. Sau đó, Nhà Trắng đã đưa ra tuyên bố như sau: “Phó Tổng thống đã tái khẳng định cam kết của Mỹ về việc tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Iraq, đồng thời kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ cũng làm tương tự bằng cách rút bất kỳ lực lượng quân sự nào không được chính phủ nước này cho phép khỏi lãnh thổ của Iraq”.

Cuộc điện đàm giữa hai nhà lãnh đạo diễn ra hai ngày sau khi Phó Tổng thống Mỹ gặp gỡ Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu. Nhấn mạnh đến cam kết hợp tác chặt chẽ  giữa Washington với cả Iraq và Thổ Nhĩ Kỳ trong cuộc chiến chống IS, ông Biden đề nghị Ankara tiếp tục đối thoại với Baghdad.

“Phó Tổng thống khẳng định rằng bất kỳ sự hiện diện của quân đội nước ngoài nào ở Iraq cũng cần phải được sự cho phép của chính phủ nước này”, tuyên bố của Nhà Trắng cho hay.

Mỹ yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ rút quân khỏi Iraq. Nguồn: Reuters

Quan hệ giữa Ankara và Baghdad bắt đầu xấu đi kể từ sau  ngày 4/12 khi Thổ Nhĩ Kỳ triển khai 150 binh lính cùng súng đạn và 25 xe tắng tới trại Bashiqa, một căn cứ gần thành phố Mosul, phía Bắc Iraq, do IS kiểm soát. Hành động này đã khiến chính phủ Iraq và hàng nghìn công dân nước này lên tiếng phản đối kịch liệt.

Ban đầu, Ankara tuyên bố cử lực lượng quân sự đến khu vực này bởi mối đe dọa từ phía IS đối với các binh lính Thổ Nhĩ Kỳ đang làm nhiệm vụ huấn luyện lực lượng chống khủng bố ở đây. Thổ Nhĩ Kỳ cũng khăng khăng rằng hành động này thực hiện theo lời yêu cầu của chính phủ Iraq và hoàn toàn phù hợp các nghị định đã ký kết trước đó giữa Ankara và Baghdad.

Tuy nhiên, việc triển khai quân này bị Iraq xem là “xâm phạm” lãnh thổ, đồng thời cáo buộc Thổ Nhĩ Kỳ vi phạm chủ quyền nước này.

Mỹ rút chiến đấu cơ khỏi Thổ Nhĩ Kỳ

Trong một diễn biến khác, Mỹ tuyên bố kế hoạch rút 12 máy bay chiến đấu khỏi căn cứ không quân Incirlik tại nước này. Theo Reuters, phát ngôn viên Sở chỉ huy châu Âu của quân đội Mỹ đã khẳng định Washington sẽ rút 12 máy bay F-15 Eagles khỏi Thổ Nhĩ Kỳ với lý do đã hoàn thành việc triển khai tạm thời, mặc dù mới được chuyển tới căn cứ Incirlik một tháng trước.

Theo đó, các chiến đấu cơ này sẽ quay trở về căn cứ Lakenhealth RAF ở Anh, bắt đầu từ ngày hôm qua (16/12).

Mỹ rút 12 chiến đấu cơ khỏi căn cứ ở Thổ Nhĩ Kỳ. Nguồn: Flickr

Trước đó, vào đầu năm nay, cả Mỹ và Đức đã rút các tổ hợp tên lửa đất đối không đặt dọc biên giới Syria-Thổ Nhĩ Kỳ. Hành động đột ngột này đã khiến thế giới ngạc nhiên bởi trước đây Lầu Năm góc luôn khuyến khích các đồng minh châu Âu sử dụng căn cứ Incirlik như một sân ga then chốt cho chiến dịch chống khủng bố.

Hồi tháng 10 vừa qua, Tướng John Allen phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, cho hay: “Chúng ta đang tiến hành đối thoại chủ động với rất nhiều đối tác châu Âu về khả năng tái triển khai và cùng tham gia với Mỹ tại căn cứ Incirlik”.

Quyết định này của Washington được đưa ra giữa lúc Thổ Nhĩ Kỳ đang phải đối mặt với các chỉ trích quốc tế về việc bắn hạ máy bay ném bom Su-24 của Nga hồi tháng trước. Vụ việc này đã khiến hai phi công Nga thiệt mạng.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo hãng tin Russia Today (RT). RT hiện có khoảng 1.000 chuyên gia truyền thông trên toàn thế giới. RT chuyên nắm bắt những câu chuyện và vấn đề thường bị các phương tiện truyền thông bỏ qua để tạo ra những tin tức ở một khía cạnh rất khác biệt.

Tuệ Minh (lược dịch)