Lầu Năm Góc đang cân nhắc điều động các máy bay quân sự và tàu chiến của Mỹ tới duy trì tự do hàng hải trên Biển Đông khi mà Trung Quốc đẩy nhanh xây dựng các hòn đảo nhân tạo tại vùng biển này.

Theo Reuters, hôm 12/5, một quan chức Mỹ giấu tên cho hay Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ash Carter đã đề xuất các lựa chọn khác nhau bao gồm việc điều động lực lượng tàu quân sự và máy bay chiến đấu trong phạm vi khoảng 22 km xung quanh những bãi đá thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam mà Trung Quốc đang ngang nhiên cải tạo trái phép. 

Động thái của Mỹ sẽ thách thức trực tiếp tới các tuyên bố chủ quyền phi lý của Trung Quốc ở những chuỗi đảo nhân tạo mà nước này đang đẩy nhanh xây dựng ở Biển Đông.

Máy bay quân sự Philippines chụp lại bức ảnh về quá trình Trung Quốc cải tạo trái phép tại bãi Đá Vành Khăn thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. 

"Chúng tôi đang xem xét làm thế nào để thể hiện rõ tự do hàng hải tại Biển Đông, một khu vực quan trọng đối với thương mại thế giới", vị quan chức giấu tên nói. Cũng theo ông này mọi lựa chọn cần được Nhà Trắng thông qua. 

Tuy nhiên, phát ngôn viên đại sứ quán Trung Quốc Zhu Haiquan vẫn đưa ra những lý lẽ vô lý cho rằng Bắc Kinh "có chủ quyền không tranh cãi tại quần đảo Trường Sa và các vùng biển xung quanh" để biện minh cho hành động xâm phạm chủ quyền phi pháp trên Biển Đông. 

Thậm chí, ông Zhu còn nhấn mạnh "các bên liên quan hàm ý Mỹ và một số quốc gia khác, nên tôn trọng cam kết không can thiệp vào những tranh chấp trên Biển Đông và tránh làm tình hình căng thẳng leo thang". 

Hành động điều tàu chiến và máy bay quân sự tới các khu vực gần nơi Trung Quốc đang bồi đắp và xây dựng trái phép trên Biển Đông sẽ phù hợp với chiến dịch "Tự do hàng hải" được quân đội Mỹ triển khai hồi năm ngoái nhằm thách thức các yêu sách trên biển của 19 quốc gia bao gồm Trung Quốc.  

Hồi tháng 11/2013, Bắc Kinh còn đơn phương tuyên bố thiết lập vùng nhận diện phòng không trên biển Hoa Đông buộc máy bay các nước bay qua khu vực này phải thông báo trước lịch trình bay cho cơ qua năng Trung Quốc. Phản ứng trước hành động phi lý của Bắc Kinh, Mỹ đã đưa các máy bay ném bom B-52 tới khu vực này để "dằn mặt" Trung Quốc. 

Hôm 12/5, tại Washington, Bộ trưởng Ngoại giao Philppines Albert del Rosario đã hối thúc Mỹ có hành động khẩn cấp để ngăn chặn Trung Quốc bành trướng. Theo ông del Rosario, mục đích ông này tới Washington là "để xem Mỹ và Philppines có thể làm được gì hơn để ngăn chặn Trung Quốc tiếp tục xâm chiếm Biển Đông". 

Những hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy từ tháng 3/2014, Bắc Kinh đã tiến hành cải tạo đất tại 7 khu vực ở quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam và đang xây dựng một đường băng phục vụ mục đích quân sự trên một đảo nhân tạo. Trung Quốc còn đang mở rộng kích thước một đường băng khác trên một đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. 

Còn theo Reuters, hồi tuần trước, Bắc Kinh đã tạo thêm hơn 8 km2 diện tích đất ở Biển Đông kể từ đầu năm 2014.

Hồi tháng Tư, Đô đốc Samuel Locklear, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Quân đội Mỹ tuyên bố Trung Quốc có thể triển khai hệ thống radar và vệ tinh tại các tiền đồn với âm mưu thiết lập vùng nhận diện phòng không trên Biển Đông. 

Hồi tháng trước, Reuters đưa tin quân đội Nhật Bản đang cân nhắc tham gia cùng Mỹ trong nhiệm vụ tuần tra hàng không trên Biển Đông nhằm ngăn chặn Trung Quốc độc chiếm vùng biển chiến lược này. Nguồn tin quân sự Mỹ cho hay quyết định triển khai các chuyến bay này có thể khiến Tokyo đề nghị Philippines cho tiếp cận các căn cứ không quân của nước này. 

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin Reuters (Anh), một trong những hãng tin lớn nhất thế giới. Reuters cung cấp bài viết, hình ảnh, đồ họa và video cho rất nhiều tờ báo, đài phát thanh, đài truyền hình, Internet và các phương tiện truyền thông khác trên toàn thế giới.

MINH THU (lược dịch)