Ngày 3/5, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Pakistan sẽ không được nhận khoản ngân sách trong khuôn khổ chương trình Hỗ trợ Tài chính Quân sự Nước ngoài (FMF) để có thể mua về 8 phi cơ chiến đấu F-16.

“Mặc dù Quốc hội Hoa Kỳ đã chấp thuận thương vụ trên, song một số thành viên chủ chốt đã phản đối cho Pakistan vay ngân sách trong khuôn khổ FMF. Chúng tôi đã thông báo cho bên Pakistan rằng họ nên dùng ngân sách quốc gia để mua về các loại máy bay trên”, Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ John Kirby cho biết.

Máy bay chiến đấu F-16 của Mỹ.

Điều này có nghĩa là Pakistan phải tự chi trả khoản tiền 700 triệu USD để mua về 8 máy bay F-16. Theo kế hoạch ban đầu, Islamabad được phép chỉ phải trả 270 triệu USD, số còn lại sẽ vay mượn từ quỹ trong chương trình FMF.

“Tôi đã nhiều lần phản đối việc dùng tiền thuế của người dân Mỹ để hỗ trợ thương vụ này, khi Pakistan đang chứa chấp rất nhiều tổ chức khủng bố và không nhằm vào mạng lưới Haqqani, một nhóm vũ trang đã tấn công binh lính Mỹ và đe dọa tương lai của Afghanistan”, Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Bob Corker cho biết. “Việc không cho phép Pakistan vay vốn cũng sẽ gửi thông điệp rằng nước này cần phải thay đổi chính sách của mình”.

Ngay cả những nghị sĩ có quan điểm trung lập về Pakistan trong đảng Cộng hòa cũng lo ngại rằng máy bay F-16 sẽ không được sử dụng để chống lại các nhóm khủng bố trong nước mà là để đối phó với Ấn Độ. Vào tháng 3/2015, Ủy ban Đối ngoại thuộc Hạ viện Mỹ đã đóng băng 150 triệu USD trong quỹ của FMF và hoãn bàn giao một số tàu chiến của Mỹ cho Pakistan khi chúng không giúp đẩy lùi các phần tử cực đoan ở nước này.

Ông Syed Tariq Fatemi, cố vấn đối ngoại đặc biệt của Thủ tướng Pakistan Nawaz Sharif phát biểu rằng, Mỹ “thiếu sự nhìn nhận đúng đắn đối với những nỗ lực không mệt mỏi của Pakistan trong các chiến dịch mà chúng tôi tham gia cùng với chính phủ Hoa Kỳ nhằm chống lại mối đe dọa của các thế lực khủng bố”. Sau động thái trên, rất có thể Pakistan sẽ không chấp thuận thương vụ mua máy bay F-16 nữa.

Hiện Không quân Pakistan đang có trong tay khoảng 70 máy bay F-16. Loại phi cơ này đã được Mỹ liên tục bán cho Pakistan từ thập niên 1980. Tuy nhiên đến năm 1990 Mỹ đã hủy bỏ thương vụ bán máy bay F-16 và áp đặt lệnh cấm vận đối với nước này do các hoạt động chế tạo vũ khí hạt nhân của họ. Mãi đến tháng 2 vừa qua, Bộ Ngoại giao Mỹ mới để ngỏ khả năng bán máy bay F-16 cho Pakistan.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin The Diplomat, một tạp chí có trụ sở ở Tokyo, chuyên về chính trị, văn hóa và xã hội tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương.

Anh Tuấn (lược dịch)