Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Perfecto Yasay cho hay Mỹ vẫn sẽ là đối tác quan trọng nhất của Manila ngay cả khi Tổng thống Rodrigo Duterte tiến hành cải thiện quan hệ với Trung Quốc.

"Chúng tôi có mối quan hệ đặc biệt với Mỹ. Họ là đồng minh quân sự duy nhất của chúng tôi. Không thể đặt Mỹ ngang hàng với Trung Quốc", Bloomberg dẫn lời Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Perfecto Yasay phát biểu trong buổi phỏng vấn tại Manila ngay trước thềm chuyến thăm của Tổng thống Duterte tới Trung Quốc. 

Sau khi giành được độc lập vào năm 1946, Mỹ đã trở thành đồng minh thân thiết nhất của Philippines. Hai quốc gia còn ký kết nhiều hiệp ước quốc phòng song phương. Tuy nhiên, mối quan hệ mật thiết này đã trở nên căng thẳng kể từ khi ông Duterte lên nắm quyền lãnh đạo cách đây 3 tháng. Ông Duterte đã nhiều lần có những lời chỉ trích chính sách đối ngoại của Mỹ và thậm chí là xúc phạm nặng nề Tổng thống Barack Obama. 

Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Perfecto Yasay.

Ngay cả Bộ trưởng Yasay cũng từng lên tiếng chỉ trích Mỹ. Điển hình trong một bình luận đăng trên trang cá nhân Facebook hồi tuần trước, ông Yasay cáo buộc Mỹ có những hành động buộc Philippines phải phụ thuộc vào Mỹ và khiến người em da nâu bé nhỏ không thể trưởng thành để chứng minh là một quốc gai độc lập và tự do. 

Dù nhiều lần lên tiếng ủng hộ lời kêu gọi của Tổng thống Duterte về việc thắt chặt quan hệ với Trung Quốc cũng như tiến hành các cuộc đối thoại trực tiếp với Bắc Kinh về những tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông, song Bộ trưởng Ngoại giao và nhiều quan chức cấp cao Philippines cũng đang tìm cách làm giảm bớt nỗ lo về việc xích lại quá gần Trung Quốc sẽ khiến mối quan hệ đồng minh giữa Manila và Washington bị rạn vỡ. 

Ông Yasay từng khẳng định Philippines luôn rộng mở tiến hành các cuộc tập trận chung với Mỹ "nếu những cuộc diễn tập này giúp Manila xây dựng năng lực phòng vệ và đối phó với thảm họa". Song, hồi tháng Chín, Tổng thống Duterte tuyên bố cuộc tập trận gần đây nhất giữa Mỹ và Philippines sẽ là lần cuối cùng. 

Lý giải cho tuyên bố của Tổng thống Duterte khi cho rằng Tổng thống Obama nên "xuống địa ngục", ông Yasay cho biết đây chỉ là lời giận dữ của nhà lãnh đạo Philippines khi cho rằng Washington đã từ chối bán vũ khí cho Manila vì không đồng tình với chiến dịch chống ma túy khiến hơn 3.700 người thiệt mạng. 

"Nếu muốn giúp chúng tôi hãy giúp đỡ mà không kèm điều kiện đi cùng", ông Yasay ám chỉ tới Mỹ. 

Ông Yasay sẽ tháp tùng Tổng thống Duterte tới thăm Trung Quốc vào tuần tới cùng với 400 nhà lãnh đạo doanh nghiệp. Theo ông Yasay, Philippines muốn thắt chặt quan hệ với Trung Quốc sau một thời gian bị bỏ ngỏ dưới thời lãnh đạo của chính quyền Tổng thống Benigno Aquino.

"Tôi muốn mọi người hiểu rằng chuyến thăm này không liên quan tới việc yêu cầu Trung Quốc tiến hành các cuộc đàm phán song phương về những tranh chấp trên Biển Đông", theo Bộ trưởng Yasay chuyến thăm sắp tới của ông Duterte sẽ tập trung vào thảo luận kinh doanh và đầu tư từ Trung Quốc. 

Dưới thời lãnh đạo của Tổng thống Benigno Aquino, Philippines đã đệ đơn kiện Trung Quốc lên Tòa trọng tài quốc tế liên quan tới việc Bắc Kinh đơn phương tuyên bố chủ quyền trên phần lớn diện tích Biển Đông. Tới tháng Bảy năm nay, Tòa án quốc tế đã ra phán quyết phủ nhận tuyên bố chủ quyền phi lý "đường chín đoạn" của Trung Quốc trên Biển Đông. 

"Tôi tin rằng trong thời điểm hiện tại, Trung Quốc chưa có ý định tiến hành các dự án cải tạo tại bãi cạn Scarborough. Tôi có thể sai nhưng tôi tin là như vậy", ông Yasay nói. 

Cũng theo ông Yasay, Philippines hy vọng Trung Quốc sẽ ủng hộ các dự án phát triển cơ sở hạ tầng, nông nghiệp và thương mại tại quốc gia này. Philippines cũng mong muốn nối lại các cuộc thảo luận liên quan tới khoản đầu tư của Bắc Kinh vào hệ thống đường sắt và viễn thông cũng như mua vũ khí của Trung Quốc. 

Minh Thu