Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố tăng trưởng tín dụng 5 tháng đầu năm 2016 đạt 5,48%, tăng 17,59% so với mức tăng trưởng tín dụng vào cuối tháng 5 năm 2015.

Theo NHNN, hoạt động cho vay bằng tiền đồng thậm chí còn tăng trưởng nhanh hơn, ước tính tổng dư nợ cho vay bằng tiền đồng đã tăng 6,75% so với đầu năm, cho vay bằng ngoại tệ giảm 5,96% so với đầu năm. 

Theo ông Fiachra Mac Cana, Giám đốc Khối Phân tích của Công ty Chứng khoán HSC, hoạt động tín dụng bằng ngoại tệ đã duy trì kém sôi động do NHNN kiểm soát chặt chẽ lượng cho vay bằng ngoại tệ, thậm chí đối với các doanh nghiệp xuất khẩu trước khi nới lỏng quy định này gần đây.

Tính đến hiện tại, tăng trưởng huy động đạt 7,01%, tăng 18,3% so với cùng kỳ và cũng tăng đáng kể so với mức tăng trưởng huy động 3,43% vào tháng 5/2015. Trong khi đó M2 tăng 6,75% so với đầu năm, tăng 19,5% so với cùng kỳ và mức tăng trưởng của M2 trong cùng kỳ năm ngoái là 3,81%.

Điểm lưu ý ở đây là cả huy động và M2 kể từ cuối tháng 1 năm nay đều duy trì tăng trưởng với tốc độ nhanh hơn một chút so với tăng trưởng tín dụng. Từ đó củng cố quan điểm cho rằng thực tế chênh lệch thanh khoản dương đã xuất hiện trở lại từ đầu năm và đây là một nhân tố tích cực mặc dù chênh lệch tăng trưởng M2 và tín dụng không quá lớn.

Tăng trưởng tín dụng tăng mạnh trở lại sau giai đoạn tăng trưởng chậm lại trong tháng 4. Tuy nhiên, rõ ràng là NHNN đã kiên quyết yêu cầu các ngân hàng đẩy mạnh hoàn thành mục tiêu tăng trưởng tín dụng chính thức. Theo đó, các ngân hàng đã thực hiện hàng loạt các hoạt động tương ứng như hạ lãi suất cho vay và phân bổ vốn cho các ngành ưu tiên. Đồng thời, cùng với tác động từ nới lỏng quy định về cho vay bằng ngoại tệ, tăng trưởng tín dụng đã có sự phục hồi

Ông Fiachra Mac Cana nhận định, với mức tăng trưởng tín dụng hiện tại, mục tiêu tăng trưởng tín dụng 18%-20% cho năm nay là hoàn toàn có thể đạt được. Trong khi đó, lãi suất cho vay đã giảm trong tháng trước sau khi duy trì tăng lên vào những tháng đầu năm. Tất cả những nhân tố này hình thành môi trường khá thuận lợi đối với tín dụng vào thời điểm hiện tại. 

Phần lớn các ngân hàng lớn sẽ hoàn thành mục tiêu tăng trưởng tín dụng chính thức hoặc thậm chí vượt mức yêu cầu của NHNN. Đối với Vietinbank và BIDV, hệ số CAR của hai ngân hàng này hiện sát mức tối thiểu và cần sớm tăng vốn Cấp 1 nếu muốn duy trì tốc độ tăng trưởng tài sản ở mức 18-20%. Trong khi đó Eximbank hiện đang bị kiểm soát sát sao do trong quá trình tái cấu trúc.

Cho vay khách hàng cá nhân và các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp tục chi phối tăng trưởng tín dụng, tác động chung vào tăng trưởng tín dụng cũng tác động đáng kể đến tăng trưởng của cho vay trung và hài hạn. Theo đó các ngân hàng lớn hơn vẫn phải kiểm soát tỷ trọng cho vay trung và dài hạn dưới 50% theo quy định của Thông tư 06. 

Điều này cho thấy những diễn biến hiện tại của tăng trưởng tín dụng có thể kéo dài đến cuối năm. Đặc biệt nếu 2 Ngân hàng Vietinbank và BIDV có thể giải quyết vấn đề vốn. Tuy nhiên, việc duy trì tăng trưởng tín dụng ở mức 18- 20% sang năm sau có thể khó khăn hơn do sẽ có nhiều ngân hàng đối mặt với nhu cầu tăng vốn. Và khi đó, sự thiếu hụt nguồn vốn dài hạn có thể là thử thách lớn nhất của ngành ngân hàng nói chung.

Kế hoạch tăng vốn sẽ gặp khó khăn cho đến khi vấn đề trả cổ tức bằng cổ phiếu được giải quyết xong trong bối cảnh BIDV và Vietinbank sẽ phải chờ sự chấp thuận của các cơ quan có thẩm quyền đối với kế hoạch tăng vốn. Nếu hai ngân hàng này buộc phải trả cổ tức bằng tiền mặt thay vì bằng cổ phiếu thì Ngân hàng sẽ phải tăng vốn thêm một số tiền bằng số đã chi để trả cổ tức. Trong khi đó Bộ Tài chính vẫn giữ quan điểm là muốn nhận cổ tức tiền mặt từ các ngân hàng quốc doanh.

Theo công bố ước tính về tăng trưởng tín dụng 6 tháng đầu năm của BIDV, ngân hàng này dự tính đạt 8-9%, tương đương 670-675 nghìn tỷ đồng. Tổng huy động tăng 7% so với đầu năm, đạt 705 nghìn tỷ đồng. Tổng huy động bao gồm huy động cả từ cá nhân và tổ chức; gồm huy động khách hàng, giấy tờ có giá và quỹ ủy thác. Ngân hàng ước tính tại thời điểm cuối tháng 6 so với đầu năm tổng huy động tăng 10%. BIDV ước tính lợi nhuận trước thuế 6 tháng đầu năm  đạt 3.600 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ . 

Nguyễn Tuân