Tuyến đê biển này đang bị sạt lở nghiêm trọng, làm mất nhiều diện tích đất sản xuất và đe dọa đời sống của nhiều hộ dân nơi đây.

Tỉnh Cà Mau đã cho kè ngầm tạo bãi vừa khắc phục sạt lở vừa giữ phù sa bồi đắp tạo bãi tái sinh cây mắm để khôi phục lại rừng phòng hộ bảo vệ rừng, bảo vệ đê biển, tạo điều kiện thích nghi với môi trường sinh thái trước tình hình bị ảnh hưởng của biến đổi khí hậu nước biển dâng tại đê biển Tây.

400 ha rừng phòng hộ biến mất mỗi năm

Ông Nguyễn Long Hoai – Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Cà Mau cho biệt ở Cà Mau có hai tuyến đê biển hướng Tây và hướng đông trong những năm gần đây sạc lở ở hướng tây nhiều và đáng báo động nhất. Ông Hoai cho biết có khoảng 254km thì sạt lở trên 200km. Trước đây rừng phòng hộ cách đê biển từ 500- 1km thậm chí có nơi hơn nhưng hiện nay rất nhiều nơi không còn rừng phòng hộ. Năm sau mức đột sạt lở nặng hơn năm trước.

Theo tính toán ghi nhận của Chi cục Thủy lợi tỉnh, bình quân 20 mét đai biển bị mất mỗi năm và trên phạm vi 200km thì mỗi năm Cà Mau mất khoảng 400 ha rừng. 

Khu vực từ Vàm Đá Bạc hướng về kênh Tám (địa bàn huyện Trần Văn Thời) bị sạt lở rất nặng. Hiện tại rừng phòng hộ ở khu vực này còn rất mỏng. Những cây giữ đất, chống sạt lở hiệu quả như cây mắm, đước… đã chịu không nổi dưới tác động của sóng biển, nhiều cây bị đánh bật gốc ngã la liệt. 

Đai rừng phòng hộ mất dần sẽ dẫn tới nguy cơ vỡ đê càng cao, hoạt động sản xuất của hàng chục ngàn hộ dân phía sau đê biển Tây đang bị đe dọa.
Khảo sát của Sở NN-PTNT tỉnh Cà Mau mới đây cho thấy, tình hình sạt lở đang ở mức nguy hiểm và có nguy cơ phá vỡ đê biển với chiều dài 40km, trong đó có những đoạn sạt lở “đặc biệt nguy hiểm” như đoạn đê qua các xã: Khánh Tiến (huyện U Minh), Khánh Bình - Tây Bắc (huyện Trần Văn Thời), Tân Hải (huyện Phú Tân)… với chiều dài gần 17km

Ông Hoai lo lắng đê biển Tây sạt lở kéo theo hệ lụy như ô nhiễm môi trường, nhiễm mặn, ảnh hưởng đến giao thông đi lại, sản xuất… Chỉ tính riêng tại bốn điểm sạt lở trên, nếu không kịp thời phòng chống sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới 10.000ha đất sản xuất cùng gần 1.000 hộ dân sinh sống và sản xuất trong đê.

Kinh phí kè đê quá lớn

Giải pháp xử lý ngoài các điểm nâng cấp đê biển tây và đào bới đê biển Đông bên cạnh đó phải xử lý sạt lở. Nếu không có xử lý sạt lở thì có thể dẫn đến vỡ đê. Hậu quả của vỡ đê sẽ rất lớn, ảnh hưởng rất lớn đời sống nhân dân. Từ năm 2009 đến nay tỉnh Cà Mau xử lý theo biện pháp hộ đê, xử lý sạt lở nhưng bên cạnh đó mình cũng phải trồng rừng, khôi phục lại rừng phòng hộ.

Ông Hoai cho biết đơn vị thường xuyên theo dõi trực tiếp tình hình sạt lở, xử lý kịp thời nhưng trong giai đoạn này chủ yếu là vấn đề chi phí vì để xử lý sạt lở rất tốn kém. Tỉnh đã có giải pháp xử lý nhưng giá thành rất cao nên tỉnh đã đề xuất với trung ương và các trường, viện nghiên cứu phối hợp với tỉnh nghiên cứu các giải pháp mới hơn đảm bảo công tác xử lý sạt lở, tiết kiệm giá thành. 

Công tác tuyên truyền cũng được tỉnh coi trọng. Những hộ dân sống ngoài đê biển có nguy cơ sạt lở phải đưa vào khu tái định cư, bảo vệ đê rừng, trồng rừng phòng hộ. 

Ông Hoai cho biết nếu thực hiện kè đê biển như tại Quất Lâm, Nam Định chi phí lên đến 120 triệu đồng 1 mét dài đê biển. Tỉnh Cà Mau đã ra Nam Định để khảo sát, xem xét và cân nhắc nhưng chi phí quá lớn nên hiện tại tỉnh đã dùng giải pháp kè đê ngầm và trồng rừng tự tạo với chi phí khoảng 25 đến 30 triệu đồng/mét dài.

Chương trình nâng cấp đê biển Tây nằm trong chương trình thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng đã được Chính phủ phê duyệt với tổng mức kinh phí lên tới 1.300 tỷ đồng, tuy nhiên nguồn vốn được phân bổ theo từng năm chứ không có ngay cùng một lúc, do vậy trước mắt việc gia cố, bồi đắp ở điểm sạt lở phải làm ngay.

Theo nhận định của sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Cà Mau, trong mùa mưa bão năm nay, vùng biển phía Tây của tỉnh triều cường thường xuyên dâng cao, kết hợp mưa, giông và sóng với cường độ mạnh liên tục đã phá hủy nhiều đai rừng phòng hộ khu vực này, gây sạt lở đê biển ảnh hưởng rất lớn đến sản xuất, sinh hoạt của người dân trong mùa mưa bão nếu không được đầu tư xây dựng kịp thời. 
Theo tính toán của Sở này với tiến độ bố trí vốn hiện nay cũng còn rất chậm, 2 tuyến đê biển Đông và biển Tây cũng mất trên 3 nghìn tỷ đồng, nhưng mà mỗi năm thì chúng ta chỉ bố trí nhiều nhất là năm nay 160 tỷ đồng. Như vậy để đầu tư hoàn thiện tuyến đê biển này thời gian còn rất là dài. Tỉnh Cà Mau cũng chủ động là nơi nào nguy hiểm nhất thì đầu tư trước, theo cân đối theo nguồn vốn.

Nhóm phóng viên