Hiện ngành y tế đã có quy chế về việc phát ngôn thông tin, tuy nhiên thực tế nhiều sự cố, vụ việc nóng xảy ra, báo chí không nhận được câu trả lời thỏa đáng từ phía ngành chức năng.

Nâng cao hiệu quả truyền thông về công tác y tế là một trong những chiến lược hợp tác quan trọng giữa Bộ Thông tin truyền thông và Bộ Y tế. Báo Infonet xin trích đăng những bài phát biểu có ý nghĩa trong việc tăng cường hiệu quả tuyên truyền trong lĩnh vực y tế. 

Đây là những bài phát biểu nằm trong hội thảo Nâng cao hiệu quả truyền thông về công tác y tế.

Dưới đây là bài phát biểu của ông Lê Thế Vinh Phó tổng biên tập Báo Vietnamnet.
                                                     
Y tế là một ngành đặc biệt, liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của nhân dân do đó các thông tin liên quan đến y tế trên báo chí được cộng đồng quan tâm đặc biệt, nhất là khi tình trạng các bệnh không lây nhiễm gia tăng chóng mặt, nhiều bệnh cũ quay lại, nhiều bệnh mới nổi lên như hiện nay.

Với vai trò cầu nối, báo chí hiện nay đóng vai trò quan trọng trong công tác phổ biến các kiến thức chăm sóc sức khỏe cộng đồng, tuyên truyền các chủ trương, chính sách về y tế đến với toàn dân, phản biện hiệu quả các thông tin y tế chưa chính xác trên các website, mạng xã hội mà gần đây nhất là câu chuyện vắc xin Quinvaxem.

Xác định được tầm quan trọng của truyền thông, trong những năm qua, ngành y tế đã có những bước chuyển tích cực trong hoạt động truyền thông trên báo chí, các đầu mối đã cởi mở, cung cấp thông tin chủ động hơn cho báo chí, tuy nhiên thực tế người dân vẫn chưa hiểu được những yếu tố đặc thù của ngành y và những khó khăn của y tế Việt Nam, nói như Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, những việc làm được thì không được nêu nhưng khi có “sự cố”, có sai sót thì bị dư luận phản ứng, bức xúc.

Hiện ngành y tế đã có quy chế về việc phát ngôn thông tin, tuy nhiên thực tế nhiều sự cố, vụ việc nóng xảy ra, báo chí không nhận được câu trả lời thỏa đáng từ phía ngành chức năng. Tình trạng né tránh, đùn đẩy, vòng vo còn diễn ra, nhiều nhà báo theo dõi “ăn chực nằm chờ” để canh thông tin nhưng vẫn không được việc. 

Khi nguồn tin chính thống bị o bế sẽ dẫn đến nhiễu loạn thông tin từ nhiều nguồn khác nhau bao gồm cả chuyên gia, mạng xã hội... mà nhỡn tiền là câu chuyện dịch sởi 2013, vụ 3 cháu bé tử vong ở Quảng Trị, Quinvaxem. Chính điều này khiến người dân mất niềm tin và hệ thống y tế, dễ có những phản ứng tiêu cực khi có bất kỳ tai biến y khoa xảy ra.

Tình trạng né tránh thông tin cũng xảy ra tại các bệnh viện - nơi chăm sóc, điều trị trực tiếp cho người dân. Khi tai biến xảy ra, trong khi vụ việc đã chia sẻ hầu khắp mạng xã hội thì thông tin chính thức từ phía bệnh viện vẫn chưa có.
Báo chí có liên hệ thì đùn đẩy hết người này đến người kia, yêu cầu để lại giấy giới thiệu, liên lạc lại sau... Sự chậm chễ này vô hình trung tạo ra hiệu ứng ngược.

Ngoài ra, ngay cả khi báo chí thiện chí muốn liên hệ để phỏng vấn thông tin thời sự, dịch bệnh hoặc đề nghị viết gương người tốt việc tốt nhưng vẫn bị "làm khó", bệnh viện thì yêu cầu cần người này phê chuẩn, người kia đồng ý, không có thẻ nhà báo không tiếp... cá nhân thì ngại không muốn báo chí khen vì sợ đồng nghiệp soi mói... Thành ra những cái dở dễ dến với dư luận bằng nhiều cách còn thông tin tốt, bác sĩ tốt ít được cộng đồng biết đến.

Do đó, tôi hy vọng trong thời gian tới, ngành y tế sẽ có những cơ chế cung cấp thông tin chủ động và cởi mở hơn, giao trách nhiệm phát ngôn tới từng đơn vị để thông tin đa chiều kịp thời đến với đông đảo người dân. Nếu được, có thể tổ chức các cuộc giao ban với báo chí hàng tháng, hàng tuần để có thể kịp thời giải đáp những vấn đề nóng dư luận đang đặt ra.

Hiện mỗi cơ quan báo chí thường phân công 01 phóng viên chuyên trách theo dõi y tế. Tuy nhiên do liên quan trực tiếp đến hoạt động chuyên môn đặc thù, nên ngoài kiến thức chung về hoạt động báo chí, phóng viên theo dõi mảng phải thường xuyên cập nhật các kiến thức chuyên sâu về lĩnh vực được phân công. Do đó ngành y tế cần thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn cho đội ngũ phóng viên theo dõi y tế, tránh tình trạng thông tin chuyển tải sai lệch bản chất, chuyên ngành.