Ngày 22/9, Tổng thư ký NATO đã cam kết sẽ giúp đỡ Ukraine bảo vệ mình khỏi quân ly khai thân Nga và tuyên bố rằng họ sẽ không cung cấp vũ khí do các nước phương Tây lo ngại lệnh ngừng bắn với quân nổi dậy sẽ đổ vỡ.

Tổng thư ký NATO Jen Stoltenberg phát biểu tại Hội đồng An ninh Quốc gia Ukraine rằng nước này hiện không có đối tác nào thân cận hơn khối quân sự NATO và sau đó đã ký thỏa thuận nhằm giúp lực lượng vũ trang Ukraine nâng cao khả năng chiến đấu.

Tổng thư ký NATO Jen Stoltenberg (trái) cùng Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko tại Kiev ngày 22/9.

“NATO không cung cấp vũ khí cho nước ngoài”, ông Stoltenberg trả lời hãng Reuters trước khi gặp mặt Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko và các quan chức an ninh nước này. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của chuyến thăm đầu tiên tới Ukraine trong vai trò người đứng đầu NATO, 18 tháng sau khi bán đảo Crimea sáp nhập vào Nga.

“Vấn đề chính giờ đây là đảm bảo hiệp ước Minsk được thực hiện một cách hiệu quả”, ông Stoltenberg nói, bên cạnh đó còn khẳng định rằng ngày 21/9 là ngày đầu tiên hai bên không có bất kỳ hành động nào vi phạm lệnh ngừng bắn.

Trước đây, phương Tây từng cáo buộc Nga hỗ trợ vũ khí cho quân ly khai trong khu vực và triển khai các loại khí tài hạng nặng. Theo ông Stoltenberg, việc xung đột ở miền Đông lắng xuống là một cơ hội ngoại giao mới.

Ukraine có ý định thông qua một học thuyết quân sự mới trước sự chứng kiến của ông Stoltenberg, xác định Nga là kẻ thù duy nhất của Ukraine, nhưng đã bị hủy bỏ.

Mặc dù chấp nhận rằng Ukraine sẽ không được nhận sự trợ giúp quân sự trực tiếp, nhưng Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko vẫn coi đất nước của mình là bức tường thành chống lại một cuộc xâm lược có thể xảy ra của Nga.

“Trên danh nghĩa Ukraine và NATO không phải là đồng minh, nhưng thực chất hai bên có mối quan hệ còn hơn những đối tác thông thường. Ukraine là tiền đồn phía Đông xa nhất của NATO”, ông Poroshenko nói.

Thủ tướng Ukraine Arseny Yatsenyuk cũng có mặt cùng với ông Stoltenberg trong cuộc họp hội đồng an ninh cũng cho rằng đất nước của ông cần phải có cách bảo vệ mình trước Nga.

“Chúng tôi coi khả năng phòng vệ của Ukraine là một yếu tố quan trọng khi đối mặt với một quốc gia có vũ khí hạt nhân và đã chi hàng tỉ USD để nâng cấp quân đội”, ông Yatsenyuk nói.

Ông Stoltenberg goi Ukraine là khủng hoảng phức tạp nhất của châu Âu và lên tiếng ủng hộ thỏa thuận ngừng bắn Minsk được ký vào tháng 2 vừa qua, có thời hạn hiệu lực kéo dài cho đến hết năm nay.

Cựu Tổng thống Ukraine Viktor Yanukovych trước đây đã từ chối gia nhập NATO vào năm 2010 trước sức ép của Nga. Khi ông tiếp tục từ chối một thỏa thuận thương mại với EU và tăng cường hợp tác với Moscow, ông đã bị lật đổ sau nhiều cuộc biểu tình đẫm máu mà Nga coi là do phương Tây hậu thuẫn.

Hiện chính phủ thân phương Tây của Tổng thống Poroshenko coi việc gia nhập NATO là cách duy nhất để bảo vệ lãnh thổ của mình.

Tuy nhiên, NATO đang tránh gây ra những phản ứng tiêu cực từ Moscow. Nga phản đối bất kỳ hành động mở rộng của NATO ra phía Đông và Đông Nam châu Âu, và đây là một trong những nguyên nhân xung đột ở Ukraine xảy ra.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Voice of America (Đài tiếng nói Hoa Kỳ), dịch vụ truyền thông đối ngoại chính thức của chính phủ Mỹ. Cùng với BBC, Voice of America là một trong các đài nổi tiếng nhất về phát thanh quốc tế.

Anh Tuấn (lược dịch)