Ngày 2/12, NATO đã chính thức đưa ra lời mời Montenegro trở thành thành viên thứ 29 của khối này. Tổng Thư ký NATO khẳng định rằng quyết định này không nhằm chống lại bất cứ nước nào, trong đó có Nga. Tuy nhiên, Moscow lại không tin vào lời lẽ này.
NATO đang "ve vãn" Montenegro.

Trong Hội nghị ngoại trưởng được tổ chức ngày 2/12, NATO đã tuyết định mời Montenegro gia nhập vào khối này. Tổng Thư ký Jens Stoltenberg bày tỏ mong muốn rằng các cuộc đàm phán giữa NATO với Montenegro về việc kết nạp nước này làm thành viên NATO sẽ hoàn thành vào đầu năm 2016.

Sau đó, Quốc hội các nước thành viên NATO sẽ ký văn kiện phê chuẩn để Montenegro chính thức trở thành thành viên thứ 29 của khối.

Theo Jens Stoltenberg, chính sách mở cửa của NATO sẽ thúc đẩy hòa bình và an ninh, sự ổn định trong khu vực. Quyết định mời Montenegro tham gia khối liên minh quân sự này không nhằm chống lại bất cứ quốc gia nào, trong đó có Nga.

Hơn nữa, không có bất cứ bên thứ ba nào có quyền can thiệp vào các quyết định được các quốc gia có chủ quyền thông qua.

Trong khi đó, Chính phủ Montenegro cho rằng việc NATO mời nước này tham gia vào liên minh là tin tốt đẹp và có lợi cho toàn bộ khu vực Balkans. “Việc NATO mời Montenegro tham gia vào khối là thông tin tuyệt vời cho tất cả các nước Tây Balkans trong bối cảnh họ cần củng cố an ninh và ổn định. Đây là tín hiệu tốt cho khu vực này vì chúng ta sẽ có thêm một thành viên trong gia đình Bắc Đại Tây Dương”- Bộ trưởng Ngoại giao Montenegro Igor Lukshich hồ hởi.

Đáng chú ý, Montenegro sẽ không phải là quốc gia cuối cùng trong Balkans được NATO mời tham gia làm thành viên. Các nước NATO đang nhắm đến gồm Bosnia&Herzegovina, Macedonia, Gruzia. Ông Jens Stoltenberg khẳng định rằng quyết định của NATO đối với Montenegro  đã cho thấy cánh cửa của NATO “luôn mở” cho tất cả các thành viên mới.

Nga sẽ chịu để yên?

Ngay sau khi NATO đưa ra thông báo này, phía Nga đã có phản ứng tức thì. Thư ký báo chí của Tổng thống Nga Dmitri Peshkov khẳng định rằng Nga sẽ không thể không đưa ra các biện pháp đáp trả đối với kế hoạch mở rộng sang phía Đông của NATO.

Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban An ninh và Quốc phòng trực thuộc Thượng viện Nga Viktor Ozerov còn đưa ra các biện pháp đáp trả cụ thể có thể sẽ được Moscow áp dụng trong thời gian tới: Nga sẽ hủy bỏ việc thực hiện tất cả các chương trình chung với Montenegro nếu như nước này gia nhập NATO, trong đó có hợp tác trong lĩnh vực kỹ thuật-quân sự.

“Montenegro cần phải hiểu rằng nếu như họ gia nhập NATO thì rất nhiều chương trình mà trước đó họ đã thực hiện và đang có kế hoạch thực hiện cùng Nga sẽ bị hủy bỏ”- Viktor Ozerov tuyên bố trên Ria Novosti.

Còn theo Phó Chủ tịch Ủy ban An ninh và Quốc phòng trực thuộc Thượng viện Nga Evghenhi Serebrenhikov, nếu NATO kết nạp Montenegro thì Nga sẽ nhanh chóng áp dụng các biện pháp để tăng cường khả năng sẵn sàng chiến đấu và khả năng phòng thủ quốc gia nhằm “tiếp tục kiềm chế một liên minh quân sự đang hình thành thế bao vây xung quanh Nga”.

Ngoài ra, Montenegro có thể sẽ phải gánh chịu những tổn thất không nhỏ về kinh tế từ các biện pháp trừng phạt của Nga, trong đó có việc rút hết toàn bộ nguồn tiền đầu tư vào nước này.

Hội nghị Ngoại trưởng NATO.

Về mặt ngoại giao, theo Phó chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Nga Leonid Kalashnikov, nếu như Montenegro tham gia NATO thì quan hệ ngoại giao của Nga với nước này sẽ “phát triển theo một quỹ đạo khác”.

“NATO đang thực thi một chính sách, nói một cách mềm dẻo, rất không thân thiện với Nga, và Nga cần phải tính đến các đe dọa tiềm tàng này. Đề nghị của NATO không có nghĩa rằng Montenegro sẽ nhanh chóng gia nhập khối này”- Leonid Kalashnikov tuyên bố.

Phần lớn người dân Montenegro phản đối gia nhập NATO

Theo Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Nga Kosstantin Kosachev, hiện người dân Montenegro chưa có sự đồng thuận về vấn đề gia nhập NATO. “Chính phủ Montenegro đang ép người dân nước này phải chấp nhận quan điểm của họ.

Theo Petr Iskenderov, chuyên viên Viện các nước Slavo thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, Chính phủ Montenegro đang cố gắng tận dụng thời điểm hiện nay để buộc người dân nước này chấp nhận phương án gia nhập NATO.

“Chính phủ Montenegro đang cố gắng ép người dân chấp nhận gia nhập NATO vì quyết định này được đưa ra không phải trên cơ sở các cuộc trưng cầu dân ý. Nỗ lực này của Chính phủ Montenegro sẽ dẫn đến những mâu thuẫn chính trị nội bộ của nước này”- Petr Iskenderov nhận định.

Theo Petr Iskenderov, NATO sẽ không bao giờ kết nạp làm thành viên quốc gia nào đó mà phần lớn người dân phản đối gia nhập NATO vì điều này đã ghi trong Hiến chương NATO. NATO và Montenegro cần phải tổ chức các cuộc trưng cầu dân ý để thấy được nguyện vọng của người dân Montenegro.

Mặc dù nếu tổ chức cuộc trưng cầu dân ý thì nhiều khả năng Chính phủ Montenegro cũng sẽ làm mọi biện pháp có thể để thông qua quyết định gia nhập NATO.

Tuy nhiên, theo Petr Iskenderov, các cuộc thăm dò dư luận xã hội cho thấy phần lớn người dân Montenegro vẫn phản đối gia nhập NATO vì quá trình này sẽ làm nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Ria-Novosti, một trong những hãng thông tấn lớn và uy tín nhất tại Nga cũng như trên thế giới.

Đào Cảnh (lược dịch)