Tạp chí Eurasia Review cho rằng, cho đến nay, sự cảnh giác tối đa của Nga với các nước châu Âu là bởi Moscow đã quá ám ảnh bởi "sự bành trướng quân đội NATO" ngoài biên giới.

Theo Eurasia Review, ngày 5/2/2010, một ngày sau khi Romania ‘bật đèn xanh’ cho Mỹ xây dựng lá chắn tên lửa, Tổng thống Nga đã kí học thuyết quân sự mới nhằm xác định rõ hơn mối đe dọa từ NATO.Học thuyết được Tổng thống Nga khi đó, ông Dmitry Medvedev, kí kết là nền tảng chính sách quốc phòng Nga trong 10 năm tiếp theo. Đến ngày 26/12/2014, Tổng thống Nga Vladimir Putin ký tiếp bản sửa đổi, trong đó nêu chi tiết hơn các mối đe dọa đối với an ninh quốc gia Nga.

Bản sửa đổi bổ sung cho 3 thiết kế chiến lược trước đó vào những năm 1993, 2000 và 2010. Nó xác định rõ ràng hơn các mối đe dọa đối với Nga và nêu rõ các đồng minh và kẻ thù của Nga là ai, trong hoàn cảnh nào.

Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Dù đã được sửa đổi, nhưng cũng giống như trong các học thuyết trước đó, điểm chính trong học thuyết lần này vẫn coi “sự bành trường của quân đội NATO gần biên giới Nga” là mối đe dọa lớn nhất của Nga.

Tài liệu nêu chi tiết việc NATO đang tăng cường các khả năng quân sự, bành trướng toàn cầu và rằng quân đội NATO sẽ có vai trò ngày càng lớn trong việc định hình chính sách đối ngoại của hầu hết các quốc gia. Nga cho rằng, NATO có thể có “những hành động nhằm thay đổi các trật tự hiến pháp Nga, làm mất ổn định môi trường chính trị và xã hội, gây rối loạn chức năng của các cơ quan chính phủ, các cơ sở dân sự và quân sự quan trọng cũng như cơ sở hạ tầng thông tin của Nga".

Các mối đe dọa đối với an ninh Nga và hệ thống an ninh toàn cầu được liệt kê trong học thuyết mới là những hành động nhằm phá hoại sự ổn định toàn cầu và khu vực, đặc biệt là bằng cách cản trở hoạt động của các hệ thống nhà nước và các quy định quân sự Nga.

Binh sĩ Ba Lan trong một cuộc tập trận của NATO tại Ba Lan.

Bên cạnh đó, Moscow cũng cảnh báo những hành động nhằm làm gián đoạn hoạt động của lực lượng hạt nhân chiến lược, các hệ thống cảnh báo sớm, các hệ thống phòng thủ tên lửa, giám sát không gian.

Tài liệu này cũng tính đến nhiều mối nguy khác như phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (WMD), khủng bố toàn cầu, buôn bán vũ khí trái phép, ma túy. Học thuyết mới chỉ rõ Nga nên chuẩn bị để chống lại một cuộc chiến tranh tương lai trong không gian.

Theo Eurasia Review, với một học thuyết quân sự rõ ràng như vậy, trong nhiều năm nay, cựu Tổng thống Medvedev, Tổng thống đương nhiệm Putin cùng các trợ lý cấp cao của họ luôn tìm cách ngăn chặn và đối đầu kế hoạch triển khai các hệ thống vũ khí và các căn cứ tại những quốc gia thuộc Liên Xô cũ từ NATO.

Lo lắng của điện Kremlin là có cơ sở bởi NATO đang triển khai nhiều tên lửa đánh chặn và nhiều cơ sở phòng thủ tên lửa khác rất gần biên giới Nga và các vùng biển tiếp giáp với Nga.

Tổng thống Nga Putin phát biểu tại một lễ diễu binh tại Moscow.

Moscow vừa chỉ trích EU vừa khẳng định các loại máy bay ném bom tầm xa của Nga có thể dễ dàng phá hủy các trạm radar và nhiều căn cứ khác trong lá chắn quốc phòng của Mỹ ở Đông Âu.

Những máy bay Nga thường xuyên bị NATO cáo buộc vi phạm không phận Đông Âu trong thời gian gần đây có lẽ là nhằm thu thập thông tin về các hệ thống đánh chặn tên lửa của Mỹ.

Mặc dù Mỹ liên tục khẳng định rằng việc triển khai những lá chắn tên lửa đạn đạo tầm trung là nhằm đối phó mối đe dọa từ Iran và Triều Tiên, nhưng Moscow dường như chưa bao giờ tin vào lời giải thích đó. Nhiều chuyên gia quân sự của Nga tin rằng, những hệ thống này của Mỹ ở Đông Âu có thể phá hủy các tên lửa của Nga.

Một điểm quan trọng khác trong học thuyết quân sự mới của Nga là nhấn mạnh rằng Moscow có quyền sử dụng vũ khí hạt nhân nếu như sự tồn vong của nước này và các đồng minh bị vũ khí hủy diệt hàng loạt hoặc thậm chí cả những vũ khí thông thường đe dọa. Nó cũng khẳng định Nga có mọi lý do để tin tưởng vào khả năng răn đe của kho vũ khí hạt nhân chiến lược của mình.

Theo Eurasia Review, hầu hết các chính phủ đều cho rằng, Nga chính thức tiết lộ học thuyết quân sự mới là nhằm thu hút các quốc gia đồng minh và cảnh báo với những kẻ thù tiềm năng.

Tạp chí này khẳng định học thuyết quân sự mới của Nga là một phần trong chiến lược mạnh mẽ và cương quyết đối với NATO cũng như Liên minh châu Âu (EU). Trong những năm gần đây, Nga liên tục thể hiện sức mạnh quân sự bằng các cuộc tập trận và diễu binh cũng như tăng cường mua các loại vũ khí hiện đại nhất hiện có.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo từ nguồn tin Eurasia Review. Đây là một Tạp chí và Viện Nghiên cứu độc lập, cung cấp các bài phân tích của các chuyên gia về các vấn đề chính trị, kinh tế của khu vực châu Á và châu Âu.

PHẠM KHÁNH (Lược dịch)