Khoảng 16.000 binh sĩ, 200 xe thiết giáp và 150 máy bay sẽ tham gia vào lễ diễu hành kỷ niệm Đại thắng Phát xít tại Moscow vào ngày 9/5, ngày Tổng thống Vladimir Putin gọi là “ngày lễ lớn nhất” ở Nga.

Năm nay sẽ đánh dấu 70 năm kể từ khi Quân Đồng minh chiến thắng trong Thế chiến II và sẽ là ngày lễ lớn cuối cùng kỷ niệm kết thúc chiến tranh khi vẫn còn nhiều cựu chiến binh của cuộc chiến này còn sống.

Binh sĩ Nga diễn tập chuẩn bị cho lễ diễu hành diễn ra vào năm 2011.

Tuy vậy, hầu hết chính trị gia phương Tây sẽ không đến dự buổi lễ diễn ra tại Quảng trường Đỏ này sau những cáo buộc can thiệp vào Ukraine đối với Nga. Các lãnh đạo đến dự sẽ bao gồm những nhân vật của các quốc gia không thuộc phương Tây, bao gồm chủ tịch Kim Jong-un, người sẽ có chuyến thăm nước ngoài đầu tiên trong vai trò là người đứng đầu Triều Tiên.

Ngoài ra, lãnh đạo các nước Trung Quốc và Ấn Độ cũng sẽ có mặt, qua đó khẳng định mối liên kết ngày càng bên chặt giữa Nga và các nước không thuộc phương Tây sau khi lệnh cấm vận được áp đặt. Đại sứ Mỹ tại Moscow, ông John Tefft sẽ đại diện nước Mỹ trong lễ diễu hành.

Trong khi đó, Thủ tướng Đức Angela Merkel mặc dù sẽ không có mặt trong buổi lễ nhưng bà sẽ tới Moscow vào ngày 10/5 để đặt vòng hoa tại một đài tưởng niệm chiến tranh.

Phần lớn lãnh đạo các nước EU đều sẽ không có mặt, và Nga đã tỏ ra rất bất bình về điều này. Các quan chức Nga tin rằng Mỹ đã gây sức ép lên các thành viên EU để họ tẩy chay buổi lễ diễu hành.

Chủ tịch Kim Jong-un trong một chiếc máy bay quân đội. Một số thông tin cho biết, ông sẽ có mặt trong buổi lễ diễu hành này.

“Việc không có mặt tại Moscow của nguyên thủ các nước phương Tây rõ ràng không phải dựa trên ý kiến của người dân châu Âu nghĩ về vấn đề này, mà là do sức ép rất lớn từ Washington”, phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova trả lời báo Guardian.

Vị khách danh dự sẽ thu hút nhiều sự chú ý nhất nếu có mặt sẽ là Chủ tịch Kim Jong-un. Những tấm ảnh gần đây cho thấy chủ tịch Triều Tiên ngồi trong một chiếc chuyên cơ, ám chỉ rằng ông sẽ bay đến Moscow. Các quan chức Nga đã tiết lộ rằng ông Kim Jong-un sẽ đến dự buổi lễ này.

Ở miền Đông Ukraine, dải băng thánh George màu da cam và đen, một biểu tượng của chiến thắng phát xít của Liên Xô, đã bị coi là cờ của quân ly khai, còn chính phủ ở Kiev nay bị truyền thông Nga gọi là “chính phủ phát xít”.

Nga đã có nhiều chỉ trích đối với sự tôn kính mà Ukraine dành cho Stepan Bandera, người đã từng liên kết với Phát xít Đức khi chiến tranh đang dần đi đến hồi kết. Đáp lại, lãnh đạo Ukraine đã so sánh những hành động của Nga và hệ thống chính trị của nước này với Phát xít Đức.

Tổng thống Nga Vladimir Putin trong buổi lễ kỷ niệm Đại thắng Phát xít tại Sevastopol vào năm ngoái.

“Hôm nay, chúng ta không chỉ thấy những ý định nhằm xuyên tạc sự kiện lịch sử, mà còn cả những lời nói dối và sự hạ thấp trắng trợn đối với cả một thế hệ con người đã hi sinh tất cả để làm nên chiến thắng này và lập lại hòa bình trên thế giới”, ông Putin phát biểu trong một cuộc hợp mới đây với hội đồng tổ chức lễ kỷ niệm ngày 9/5. 

Một trong số những nguyên thủ của quốc gia EU xác nhận sẽ đến thăm Moscow vào ngày 9/5 là tổng thống Séc Milos Zeman. Ông Andrew Schapiro, đại sứ Mỹ tại Séc đã chỉ trích quyết định này. Đáp lại, ông Zeman đã cấm vị đại sứ Mỹ có mặt tại các buổi lễ kỷ niệm quốc gia và nói rằng, là tổng thống một nước, ông có quyền tự quyết định hoạt động của mình. Tuy vậy, sau khi nhận được thêm chỉ trích từ công luận Séc và nhiều quan chức khác, ông Zeman nói rằng ông vẫn sẽ đến Moscow nhưng sẽ không dự lễ.

“Tôi nghĩ mọi người đã thấy rất nhiều tuyên truyền chống Nga ở châu Âu, nhưng không ai nhớ rằng có đến 140.000 binh sĩ Liên Xô đã hi sinh để giải phóng Tiệp Khắc”, bà Zakharova nói. “Tính cả những người bị thương và mất tích, hơn nửa triệu người đã phải chịu khổ. Giờ đây những ký ức lịch sử này đang bị Washington chà đạp. Đây là điều đáng tiếc đối với châu Âu, họ đã mất phương hướng”.

Nội dung được thực hiện dựa trên tham khảo nguồn tin từ The Guardian, tờ báo thông tin đời sống xã hội có lượng bạn đọc đông đảo của Anh.

Anh Tuấn (lược dịch)