Việc Mỹ xem xét dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận vũ khí với Việt Nam đang khiến Nga lo ngại về tương lai của vũ khí Moscow.
  • Lo ngại của Nga

Trang Sputniknews ngày 5/5 đã đặt vấn đề về việc liệu Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí với Việt Nam hay không và một quyết định như vậy sẽ ảnh hưởng thế nào đến vũ khí Nga tại thị trường Việt Nam với Chuyên gia - Giáo sư Đại học tổng hợp Hà Nội Vũ Quang Hiển.

Theo ông Hiển, giá trị chính của việc bãi bỏ lệnh cấm vận nằm trong lĩnh vực chính trị.

Hủy bỏ lệnh cấm vận trước hết nghĩa là bình thường hóa hoàn toàn quan hệ Việt Nam và Mỹ.

Đối với các vấn đề trong lĩnh vực quân sự - kỹ thuật, Việt Nam sẵn sàng phát triển quan hệ đối tác nhằm tăng cường tiềm năng quốc phòng của mình với tất cả các nước.

Trong khi đó, trong mọi trường hợp, Việt Nam sẽ không gia nhập khối với bất cứ nước nào nhằm chống lại nước thứ ba. Đồng thời, đối tác lâu đời nhất và đáng tin cậy của Việt Nam trong lĩnh vực quân sự-kỹ thuật là Nga.

Vị chuyên gia này cho biết thêm, vũ khí Nga quen thuộc với những người lính Việt, có giá rẻ hơn so với vũ khí sản xuất ở các nước khác, và được phía Nga bán cho Việt Nam không kèm theo bất kỳ điều kiện nào.

Tiêm kích Su-30MK2 trong Không quân Việt Nam.

Dù vũ khí Nga đang chiếm đa số trong Quân đội Việt Nam nhưng qua một số hợp đồng quốc phòng gần đây giữa Hà Nội và phương Tây đang thực sự khiến Nga lo lắng.

Theo TASS hồi tháng 12/2015, Nga đã bày tỏ lo ngại rằng thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực quân sự-kỹ thuật mới giữa Mỹ và Việt Nam có thể dẫn tới hệ quả là người Việt sẽ dần dần thay thế các thiết bị quân sự của Nga bằng của Mỹ.

Lo ngại của người Nga xuất hiện sau chuyến thăm Việt Nam của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter diễn ra hồi cuối tháng 5, đầu tháng 6/2015 vừa qua.

Theo nguồn tin này, trong bản Tuyên bố Tầm nhìn chung về hợp tác quốc phòng Việt-Mỹ sẽ mở đường cho sự mở rộng thương mại trong lĩnh vực quốc phòng giữa hai nước, cho phép mở ra khả năng hợp tác trong sản xuất của các công nghệ và thiết bị quân sự mới trong phạm vi của thỏa thuận.

Đặc biệt, chính phủ Mỹ cũng đã quyết định dỡ bỏ một phần lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam như một phần của nỗ lực mở rộng và nâng tầm quan hệ hợp tác song phương giữa hai quốc gia.

Ngoài ra, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện của Quốc hội Mỹ John McCain cũng đang thúc đẩy kế hoạch bãi bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận bán vũ khí Việt Nam.

Gần tuyệt đối

Thực tế này khiến Nga lo ngại rằng mặc dù Việt Nam đã và đang mua tới hơn 90% thiết bị quân sự từ Moscow, nhưng thỏa thuận mới có thể cho phép Mỹ mở rộng phạm vi của ngành công nghiệp quốc phòng của mình đồng thời làm giảm ảnh hưởng của Nga đối với lực lượng vũ trang Việt Nam.

Theo số liệu phân tích của Trung tâm phân tích mua bán vũ khí TSAMTO của Nga năm 2011 nhận định rằng, hợp tác quân sự giữa Việt Nam và Nga ở trên mức đối tác chiến lược.

Cụ thể, Việt Nam và Nga đã ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác quân sự có giá trị lớn. Năm 2009, Việt Nam và Nga cũng đã ký kết hợp đồng lớn nhất từ trước đến nay về việc mua bán 6 tàu ngầm tấn công diesel-điện Kilo

Năm 2006 và năm 2010, Việt Nam đã ký kết các hợp đồng mua tàu tên lửa Gepard 3.9 của Nga. Ngoài ra, phía Việt Nam cũng đã hoàn thành việc ký kết hợp đồng mua 10-12 tàu tuần tra cao tốc Project 10412...

Nếu như trong những năm 2008-2011, tỷ trọng của Nga trên thị trường vũ khí Việt Nam là 92,5%, thì trong những năm 2012-2015, chỉ số này là 97,6%. Trong giai đoạn 2008-2011, trong số các nước nhập khẩu vũ khí Nga, Việt Nam đứng thứ 5 với 1,88 tỷ USD.

Năm 2015, xét về tổng khối lượng các đơn đặt hàng, Việt Nam có thể dịch chuyển lên vị trí thứ 4 với khối lượng xuất khẩu vũ khí Nga sang Việt Nam dự báo đạt 2,46 tỷ USD.

Trực thăng EC-225 Super MK II Việt Nam mua của châu Âu.

Đa dạng vũ khí

Mặc dù vũ khí Nga vẫn chiếm gần 50% thị phần tại Việt Nam nhưng căn cứ vào những bản hợp đồng quốc phòng, đặc biệt trong lĩnh vực máy bay quân sự những năm gần đây của Việt Nam khiến Moscow có lý do để lo lắng.

Cụ thể, thỏa thuận mua 3 máy bay vận tải quân sự C-295 từ châu Âu cho thấy Việt Nam đang có những bước dịch chuyển quan trọng để tìm thêm những nguồn cung cấp vũ khí mới, dần thay thế cho vũ khí Nga.

Theo tạp chí quốc phòng hàng tuần Jane's Defense Weekly, trong năm 2013, Không quân Việt Nam đã ký kết hợp đồng mua 3 máy bay vận tải quân sự C-295 với trị giá ước tính 100 triệu USD từ hãng Airbus DS của châu Âu.

Theo Baodatviet.vn