Sáng nay, Quốc hội đã làm việc tại hội trường, biểu quyết thông qua dự thảo Luật Tiếp cận thông tin.

Theo đó, trong số 448 đại biểu có mặt tham gia biểu quyết tại hội trường đã có 437 đại biểu tán thành thông qua Luật Tiếp cận thông tin, bằng 88,46%.

Trước đó, giải trình, tiếp thu chỉnh lý dự thảo Luật Tiếp cận thông tin trước Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý cho biết, có ý kiến đề nghị bổ sung quy định điều chỉnh đối với công dân Việt Nam và cả người nước ngoài cư trú tại Việt Nam (chuyển từ quy định tại khoản 1 Điều 36 của dự thảo Luật); đồng thời, quy định rõ cả việc áp dụng đối với người Việt Nam cư trú tại nước ngoài.

Kết quả Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Tiếp cận Thông tin. (Ảnh: Vạn Xuân)

Trước ý kiến trên, ông Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật cho rằng, Hiến pháp xác định rõ quyền tiếp cận thông tin là quyền cơ bản của công dân. Do vậy, Luật tiếp cận thông tin thể chế hóa quy định này của Hiến pháp, bảo đảm để công dân nước CHXHCN Việt Nam được thực hiện đầy đủ quyền của mình.

Đối với việc người nước ngoài muốn được tiếp cận thông tin của các cơ quan nhà nước Việt Nam thì phải tùy thuộc vào mục đích và điều kiện, khả năng đáp ứng của các cơ quan nhà nước Việt Nam nên không thể quy định cứng đây là quyền đương nhiên của người nước ngoài như của công dân Việt Nam.

Hơn nữa, trong trường hợp người nước ngoài muốn tiếp cận thông tin của Việt Nam để phục vụ cho việc đầu tư, kinh doanh, du lịch... tại Việt Nam thì trong các văn bản pháp luật chuyên ngành đã có quy định; đồng thời, trên các trang thông tin điện tử, cổng thông tin điện tử của các cơ quan nhà nước, các tổ chức, doanh nghiệp liên quan đều đăng tải những thông tin cơ bản về các vấn đề này rất thuận lợi để mọi người đều có thể tiếp cận. Do vậy, quy định vấn đề cho phép người nước ngoài được tiếp cận thông tin trong một số trường hợp nên để quy định tại khoản 1 Điều 36 của dự thảo Luật với tính chất là điều khoản áp dụng là phù hợp.

Theo ông Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật, đối với người Việt Nam cư trú ở nước ngoài, trường hợp nếu họ có quốc tịch Việt Nam thì được thực hiện quyền tiếp cận thông tin như công dân trong nước; trường hợp họ không còn quốc tịch Việt Nam thì thực hiện tiếp cận thông tin theo quy định áp dụng đối với người nước ngoài. Do đó, UBTVQH đề nghị Quốc hội cho giữ như quy định của dự thảo Luật.

Trước ý kiến đề nghị sửa tên điều thành “thông tin bị hạn chế tiếp cận" hoặc "thông tin được tiếp cận hạn chế", vì những thông tin thuộc bí mật nhà nước, bí mật công tác… vẫn có một số đối tượng được tiếp cận, ông Lý cho biết, thông tin công dân không được tiếp cận quy định tại Điều 6 của dự thảo Luật là loại thông tin có nội dung quan trọng thuộc lĩnh vực chính trị, quốc phòng, an ninh quốc gia, đối ngoại, kinh tế…

Loại thông tin này được quy định là thông tin mật và chỉ một số ít đối tượng được tiếp cận với tư cách là người thi hành công vụ chứ không phải là  tư cách công dân.

Hơn nữa, việc tiếp cận, sử dụng và quản lý tin mật được quy định trong các văn bản pháp luật khác theo quy trình, thủ tục rất chặt chẽ. Do đó, UBTVQH đề nghị Quốc hội cho giữ quy định của dự thảo Luật.

Luật Tiếp cận Thông tin nghiêm cấm cung cấp thông tin đến trẻ em gái hành nghề mại dâm. Ảnh minh họa

Trước ý kiến đề nghị cân nhắc quy định thông tin không được tiếp cận bao gồm cả thông tin thuộc bí mật công tác”, “thông tin về các cuộc họp nội bộ của cơ quan”, ông Lý cho rằng, việc bảo vệ "bí mật công tác" đã được quy định trong Bộ luật hình sự (các tội về làm lộ bí mật công tác) và trên thực tế cũng đã xảy ra trường hợp làm lộ bí mật công tác và đã được xử lý. Do đó, để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu thực tế, UBTVQH đề nghị Quốc hội cho giữ quy định này trong dự thảo Luật.

Về quy định “thông tin về các cuộc họp nội bộ của cơ quan”, UBTVQH nhận thấy, mỗi cơ quan đều có đặc thù trong hoạt động của mình và việc xác định thông tin về cuộc họp nội bộ, tài liệu nội bộ thuộc về mỗi cơ quan. Nếu những thông tin này được tiếp cận có thể sẽ gây ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cơ quan đó.

Hơn nữa, những thông tin này cũng không trực tiếp liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Vì vậy, UBTVQH đề nghị Quốc hội cho giữ như quy định trong dự thảo Luật....

Đề cập đến vấn đề các hành vi bị nghiêm cấm (Điều 11), ông Phan Trung Lý cho biết, có ý kiến đề nghị bổ sung quy định nghiêm cấm cung cấp thông tin nhạy cảm liên quan đến trẻ em gái, thông tin gây kỳ thị về giới.

Trước ý kiến trên, UBTVQH cho rằng, thông tin nhạy cảm liên quan đến trẻ em gái là nạn nhân của nạn buôn người, mại dâm..., đây là các thông tin nếu cung cấp sẽ xâm phạm đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân. Nội dung này đã được quy định nghiêm cấm cung cấp như quy định tại khoản 3 Điều 11 của dự thảo Luật.

Đối với thông tin gây kỳ thị về giới, tiếp thu ý kiến đại biểu, UBTVQH đã cho bổ sung nội dung này vào điều cấm cung cấp và thể hiện tại khoản 3 Điều 11 của dự thảo Luật.

Trước ý kiến, đề nghị bổ sung hình thức cung cấp thông tin qua điện thoại nhằm tạo thuận lợi cho người dân, ông Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật cho biết, tại khoản 1 Điều 2 của dự thảo Luật quy định “thông tin là tin, dữ liệu được chứa đựng trong văn bản, hồ sơ, tài liệu”, nên việc cung cấp qua hình thức điện thoại rất dễ bị sai lệch thông tin và không bảo đảm tính pháp lý, có thể dẫn đến phát sinh khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực này. Do đó, UBTVQH đề nghị Quốc hội cho giữ như quy định của dự thảo Luật.

Luật Tiếp cận Thông tin gồm 5 chương, 37 điều, có hiệu lực thi hành từ 1/1/2017.

Vạn Xuân