Ngày 23/3, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã lên đường thăm chính thức Nga. Xét từ khả năng của Mỹ và sự quyết đoán của Nga, sự hợp tác này có thể sẽ có tác động quan trọng đến cuộc chiến chống IS cả ở trong cũng như bên ngoài lãnh thổ Syria.
Ngoại trưởng Nga Lavrov và người đồng cấp Mỹ Kerry (bên phải).

Ngày 23/3, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã lên đường thực hiện chuyến thăm chính thức đến Nga. Mặc dù chủ đề chính của các cuộc thảo luận với lãnh đạo Nga trong khuôn khổ chuyến thăm đã được công bố nhưng tính toán của từng bên sẽ khiến chuyến thăm thu hút sự chú ý đặc biệt của cộng đồng quốc tế.

Sự chú ý của cộng đồng quốc tế đối với chuyến thăm này bắt đầu ngay sau khi các thông tin về chuyến thăm được công bố.

Thứ nhất, chuyến thăm được thực hiện ngay 1 tuần sau khi được công bố, cho thấy tính cấp thiết của chuyến thăm.

Thứ hai, chuyến thăm này ban đầu dự kiến sẽ được thực hiện trong vòng 4 ngày, một thời gian kỷ lục đối với ngoại trưởng một cường quốc như Mỹ.

Điều này có thể hoặc là do việc tiếp đón Ngoại trưởng Kerry không nằm lịch trình của Tổng thống Nga Putin (dù ông Kerry rất cần gặp mặt ông Putin), hoặc là do ông Kerry sẽ phải mất nhiều thời gian để thảo luận với giới lãnh đạo Nga một thỏa thuận phức tạp nào đó mà đòi hỏi hai bên phải có những nhượng bộ thực sự đối với nhau.

Mặc dù vậy, sau đó phía Mỹ đã điều chỉnh lịch trình chuyến thăm và rút ngắn xuống (có thể còn 2 ngày). Nguyên nhân có thể là do các vụ khủng bố ở Bỉ khiến ông Kerry phải bố trí tiến hành thảo luận với giới lãnh đạo EU về các biện pháp đối phó khủng bố, hoặc cũng có thể là do một nội dung nào đó trong chương trình của chuyến thăm đã được cắt bớt để thảo luận ở các cấp thấp hơn.

“Đóng băngUkraine

Chủ đề chính trong chuyến thăm Nga của ông Kerry rõ ràng là tình hình Ukraine và Syria, trong đó Ukraine sẽ là vấn đề phức tạp nhất đối với Nga.

Ngoại trưởng Mỹ Kerry cam kết rằng “Nga sẽ phải đưa ra lựa chọn giữa việc tiếp tục bị cấm vận khiến nền kinh tế chịu ảnh hưởng nặng nề, hoặc thực hiện đầy đủ các nội dung trong Thỏa thuận Minsk”.

Tuy nhiên, trong đối thoại với Tổng thống Nga Putin, Ngoại trưởng Mỹ Kerry sẽ khó có thể đề cập một cách thẳng thắn như vậy vì rõ ràng, Ukraine là bên vi phạm nhiều nhất các nội dung trong thỏa thuận này.

Xét về 12 nội dung đầu tiên của Thỏa thuận Minsk, hiện Ukraine đã vi phạm hầu hết các nội dung này, từ việc vi phạm thỏa thuận ngừng bắn đến từ chối thực hiện nội dung thứ 10 (rút toàn bộ lực lượng quân sự nước ngoài ra khỏi lãnh thổ Ukraine. Hiện lực lượng quân đội Mỹ vẫn đang hiện hữu ở khu vực phía Tây Ukraine).

Bên cạnh đó, vấn đề về nữ phi công Ukraine Nazezda Savchenko (mới bị Nga kết án 22 năm tù giam) cũng đang gây ra nhiều tranh cãi.

Giới phân tích cho rằng dù Mỹ đã thuyết phục được EU về tầm quan trọng của Ukraine, rằng tương lai và an ninh của châu Âu phụ thuộc không nhỏ vào Ukraine nhưng giới chức EU cũng phải thừa nhận rằng không có cách nào và biện pháp nào có thể gây sức ép lên Moscow.

Nguyên nhân là do Moscow cho rằng Kiev không sẵn sàng thực hiện các nội dung trong Thỏa thuận Minsk.

Chính quan điểm bất đồng này có thể khiến nội dung về Ukraine sẽ bị “đóng băng” trong khoảng một thời gian nhất định và tránh “xoáy sâu” trong khuôn khổ chuyến thăm Nga lần này của ông Kerry.

Có thể cả Moscow, Brussels cũng như Washington cần phải có thời gian để trao đổi thêm nhằm buộc Tổng thống Ukraine Petr Poroshenko thực hiện các yêu cầu đặt ra.

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry (giữa)

Đặt Syria dướikính lúp

Tình hình Syria nhiều khả năng sẽ được hai bên trao đổi kỹ càng hơn. Theo Ngoại trưởng Kerry, hai bên sẽ thảo luận “tiếp tục các nỗ lực của Nhóm trợ giúp quốc tế cho Syria về thực hiện quy chế ngừng bắn, trợ giúp và nâng cao mức độ đưa hàng nhân đạo đến người dân, trợ giúp tiến trình chuyển giao chính trị ở Syria, cũng như đấu tranh chống chủ nghĩa khủng bố”.

Xét về thực chất, Nga và Mỹ đã đạt được một “thỏa thuận khung” nào đó mà một phần thỏa thuận này đã được thể hiện trong các cuộc đàm phán ở Geneva. Nga và Mỹ cũng đã thực hiện được thỏa thuận ngừng bắn ở Syria.

Tuy nhiên, việc thực hiện từng chi tiết trong thỏa thuận này vẫn có vấn đề như: Damascus không muốn liên bang hóa Syria; sự phức tạp trong thỏa thuận Nga-Iran; Mỹ chưa có quan điểm rõ ràng liên quan đến tương lai cho Syria (Mỹ muốn trao quyền tự trị cho cộng đồng người Kurd ở miền Bắc Syria nhưng lại chưa biết cách nào để thuyết phục Thổ Nhĩ Kỳ); Mỹ không muốn hoặc không có khả năng kiểm soát các “đối tác” của mình trong số các nhóm nổi dậy ở Syria.

“Các cuộc tư vấn Nga-Mỹ được tổ chức ngày 18/3 vừa qua ở Amman (thủ đô Jordan) đã cho thấy phía Mỹ chưa sẵn sàng thảo luận chi tiết và chưa sẵn sàng thống nhất về nội dung trong thỏa thuận. Việc trì hoãn thực hiện thỏa thuận ngừng bắn đã có hiệu lực là điều không thể chấp nhận”- Cục trưởng Cục Tác chiến Bộ Tổng Tham mưu Nga, trung tướng Sergey Rudskoi khẳng định.

Theo giới phân tích, nếu như hai bên không đạt được tiến bộ nào trong thỏa thuận các nội dung về tiến trình hòa bình cho Syria thì các bên sẽ tiếp tục hành động theo kế hoạch của mình.

Mỹ sẽ tiếp tục ủng hộ phe đối lập và sẽ không can thiệp nhiều vào nội chiến Syria. Còn Nga sẽ tiếp tục hỗ trợ cho các cuộc đàm phán hòa bình giữa Damascus và các bộ lạc địa phương ngoài khuôn khổ các cuộc đàm phán Geneva.

Tuy nhiên, trong bối cảnh nước Bỉ vừa phải gánh chịu một loạt vụ tấn công khủng bố khiến hàng chục người thiệt mạng, việc Nga và Mỹ đạt được thỏa thuận với nhau trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.

Theo Chủ tịch Ủy ban An ninh và Quốc phòng trực thuộc Thượng viện Nga Viktor Ozerov, các vụ khủng bố ở Bỉ cho thấy sự cần thiết của hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố.

Xét từ khả năng của Mỹ và sự quyết đoán của Nga, sự hợp tác này có thể sẽ có tác động quan trọng đến cuộc chiến chống IS cả ở trong cũng như bên ngoài lãnh thổ Syria. Và khi đó, “cơ hội sống” của IS sẽ không còn nhiều.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ tờ “Expert- Chuyên gia”, tờ báo chuyên đưa tin về tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, thế giới, đặc biệt các tin tức liên quan tình hình các nước thuộc không gian hậu Xô Viết. Tờ báo được thành lập năm 1995.

Đức Dũng