Tham gia góp ý vào dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), người dân và các sở, ngành tại Hà Nội không đồng tình với việc bỏ án tử hình với tội tham ô, nhận hối lộ và chuyển phạt tiền thành phạt tù...

UBMTTQ TP Hà Nội vừa có báo cáo kết quả tổng hợp các ý kiến của người dân, các sở, ngành trên địa bàn về việc góp ý cho dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Theo đó, quá trình lấy ý kiến các tầng lớp nhân dân, đại diện các cơ quan, sở, ngành, các nhà khoa học, chuyên gia luật đang sinh sống, làm việc trên địa bàn thành phố cho thấy, các ý kiến đều không đồng ý với quy định không thi hành hình phạt án tử hình đối với người bị kết án tử hình về tội “tham ô tài sản, nhận hối lộ”.

Lý do không đồng tình được đưa ra là vì đây là những tội mang tính chất kinh tế nhưng nằm trong nhóm tội phạm về chức vụ và tham nhũng cho nên cần phải thi hành án tử hình để thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật, đảm bảo tính răn đe riêng và phòng ngừa chung.

Về quy định chuyển đổi hình phạt tiền thành hình phạt tù có thời hạn, các ý kiến góp ý của người dân Thủ đô tán thành với phương án không chuyển hình phạt tiền thành phạt tù vì quy định này ảnh hưởng lớn đến quyền và lợi ích của người phạm tội khi chấp hành hình phạt tiền.

Theo các ý kiến được tổng hợp, việc quy định chuyển đổi từ hình phạt tiền sang hình phạt tù là trái với tinh thần cải cách tư pháp: giảm hình thức áp dụng hình phạt tù và mở rộng hình thức áp dụng hình phạt tiền, cải tạo không giam giữ.

Ngoài ra, quy định như vậy sẽ dẫn đến một thực tế có nhiều đối tượng không thể chấp hành nộp phạt hoặc chấp nhận ngồi tù để ”trừ nợ” vì thấy có lợi hơn cho mình. Điều này làm tăng việc áp dụng hình phạt tù nhưng không đảm bảo tính nghiêm minh, giáo dục của pháp luật.

Hơn nữa, quy định chuyển phạt tiền sang hình phạt tù cũng sẽ kéo theo nhiều thủ tục pháp lý khác liên quan để thực thi, tăng gánh nặng cho các cơ quan chuyên trách và cho nhà nước.

Góp ý cho Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), cử tri Hà Nội không đồng tình việc chuyển phạt tiền thành phạt tù. (Ảnh minh họa)

Đối với quy định về việc chuyển hình phạt cải tạo không giam giữ thành hình phạt tù có thời hạn, các ý kiến cho rằng, quy định này là trái với tinh thần cải cách tư pháp và không khả thi.

“Việc xác định trường hợp người bị kết án không thực hiện các nghĩa vụ” là một khái niệm định tính, vì thế nếu có trường hợp xảy ra thì cơ quan ra quyết định chuyển đổi hình phạt và mức áp dụng là không rõ ràng” – trích báo cáo.

Theo UBMTTQ thành phố Hà Nội, quy định như vậy dễ dẫn đến lạm dụng đẩy người bị kết án cải tạo không giam giữ vào tù hoặc phát sinh tiêu cực, phiền toái cho người bị kết án cải tạo không giam giữ.

Cần có biện pháp thay thế hình sự với trẻ vị thành niên

Về phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của người chưa thành niên và biện pháp thay thế xử lý hình sự áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội, các ý kiến cho rằng, thực tế cho thấy, trẻ em thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng là không nhiều và chủ yếu tập trung vào một số tội thuộc nhóm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự nhân phẩm của con người, các xâm phạm sở hữu. 

Phần lớn các trường hợp khác các em tham gia thực hiện tội phạm là do bị người lớn xúi giục, lôi kéo, mua chuộc, đe dọa. Vì thế, cần thiết phải quy định trong Bộ luật Hình sự các biện pháp thay thế xử lý hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội.

Lý do là vì trẻ em là những người chưa phát triển đầy đủ về thể chất cũng như về tâm sinh lý, khả năng nhận thức còn hạn chế, thiếu kinh nghiệm sống, thiếu những điều kiện về bản lĩnh tự lập thiếu khả năng tự kiềm chế và dễ bị kích động, lôi kéo, dụ dỗ. Vì vậy, cần tạo điều kiện để  họ có cơ hội khắc phục,  sửa chữa sai lầm và hạn chế khả năng bị đưa vào vòng tố tụng.

Tuấn Minh