Nghị quyết Quy định mức thu học phí đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập năm học 2016-2017 và mức thu học phí đối với giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp công lập từ năm 2016-2017 đến năm học 2020-2021 vừa được thông qua.

Cụ thể: UBND TP. Hà Nội đề xuất, ở vùng thành thị, mức thu học phí năm học 2015 – 2016 là 60.000 đồng/tháng/học sinh lên 80.000 đồng/tháng/học sinh năm học 2016 – 2017 và 110.000 đồng/học sinh/tháng năm học 2017 – 2018 và lên 300.000 đồng/học sinh/tháng năm học 2020 – 2021.

Ở vùng nông thôn, mức thu đề xuất từ 30.000 đồng/học sinh/tháng năm học 2015 – 2016 lên 40.000 đồng/học sinh/tháng năm học 2016 – 2017, thu 55.000 đồng/học sinh/tháng năm học 2017 – 2018 và đến năm học 2020 – 2021 mức thu là 120.000 đồng/tháng/học sinh.

Ở vùng miền núi, mức thu năm học 2015 – 2016 là 8.000 đồng/học sinh/tháng, đề xuất từ năm học 2016 – 2017 thu 10.000 đồng/học sinh/tháng; thu 14.000 đồng/học sinh/tháng năm học 2017 – 2018 và thu 30.000 đồng/học sinh/tháng năm học 2020 – 2021.

Mức thu học phí (đơn vị: Đồng/tháng/học sinh)

Mức thu học phí mới đang khiến dư luận trở nên xôn xao. Chị Nguyễn Bích Vân (Văn Điển – Hà Nội) cho hay: “Tuy có hộ khẩu thường trú tại Hà Nội thật nhưng bản thân tôi làm công nhân trong nhà máy pin Văn Điển, chồng tôi cũng chỉ phụ việc ở quán bia thì nhập của cả gia đình một tháng cũng chỉ được vài triệu. Trong khi hàng trăm thứ tiền phải chi: Tiền điện, tiền nước, tiền xăng, tiền mua thức ăn, tiền gas...

Với đồng lương ít ỏi cuộc sống của hai vợ chồng nuôi một đứa con học cấp hai và một đứa học cấp 3 đã quá vất vả. Giờ đây, lại có thông báo tăng học phí lên 30% khiến gia đình tôi khó khăn lại càng khó khăn. Giá cả các mặt hàng hiện nay trên thị trường cũng đồng loạt tăng giá trong khi lương thì không tăng. Vậy người dân biết sống làm sao?”.

Trình bày trước HDND TP, ông Nguyễn Hữu Độ, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, cho biết: “mức thu học phí hiện nay ở mức thấp nhất trong khung học phí quy định của Chính phủ; các đơn vị phải sử dụng 40% tổng số thu học phí để chi thực hiện cải cách tiền lương. Như vậy, kinh phí còn lại (60% nguồn thu học phí) được sử dụng để chi hỗ trợ phục vụ giảng dạy và học tập. 

Điều này sẽ hạn chế về nguồn lực hỗ trợ các cơ sở giáo dục để nâng cao chất lượng dạy và học, đặc biệt trong giai đoạn đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo. Việc thu học phí thấp cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến có đơn vị tự ý đưa ra các khoản thu khác để huy động phụ huynh học sinh dưới nhiều hình thức, điều này đã gây tâm lý không tốt trong phụ huynh và dư luận xã hội”.

Liên quan đến vấn đề này, hiệu trưởng một trường THCS trên địa bàn Hà Nội cho hay: “Chủ trương xã hội hóa trong các hoạt động giáo dục, y tế đã được Chính phủ quy định rất rõ tại Nghị quyết số 05/2005/NQ-CP ngày 18/04/2005; còn việc thu học phí được là một hình thức xã hội hóa được quy định cụ thể tại Nghị định số 49/2010/NĐ-CP nay được thay thế bằng Nghị định số 86/2015/NĐ-CP ngày 2/10/2015 quy định về cơ chế thu, quản lý học phí đối với cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. 

Mức thu học phí hiện nay dùng 40% chi bù lương, 35% trong 60% tổng số thu chi vào cơ sở vật chất; số còn lại 65% trong 60% tổng thu, chi cho các hoạt động của nhà trường. Chính vì vậy, nguồn kinh phí để thực hiện các hoạt động chuyên môn của nhà trường vô cùng khó khăn”.

Việc tăng học phí cũng ảnh hưởng không nhỏ tới nhiều người dân ở các tỉnh khác. Anh Hoàng Văn Toán (hội trưởng hội phụ huynh trường THCS Đông Tân – Thái Bình) cho hay: “Cuộc sống của bà con khu vực nông thôn và miền núi vốn rất khó khăn. Cả gia đình dường như chỉ trông chờ vào mấy sào ruộng, lại thêm bão gió, sâu bệnh phá hoại, mất mùa, bán lại không được giá.

Vì thế, nhiều gia đình đã phải bỏ làng để đi nơi khác kiếm sống. Tiền lương của giáo viên, tiền cơ sở vật chất thì có Ngân sách. Mỗi năm phụ huynh cũng phải nộp biết bao thứ tiền: Quỹ Đoàn, quỹ Đội, quỹ lớp, tiền xây dựng... hàng chục khoản phải nộp đã vất vả lắm rồi.

Vậy mà giờ đây còn thông báo tăng học phí, tăng học phí thì chất lượng có tăng không khi học sinh vẫn học cơ sở vật chất đó, vẫn giáo viên đó dạy? Học phí chỉ nên tăng ở những vùng có nền kinh tế phát triển mạnh như các thành phố lớn, các khu công nghiệp... còn ở nông thôn và miền núi không nên tăng học phí mà cần nhiều hơn những chính sách hỗ trợ con em gia đình khó khăn để những học trò nghèo mà vẫn có thể tới trường”.

Liên quan đến mức tăng học phí tại Thái Bình, ông Nguyễn Thanh Thi - Trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính (Sở GD&ĐT Thái Bình) cho hay: "Hiện nay, mức học phí của học sinh trên địa bàn tỉnh Thái Bình khá thấp vẫn nằm trong khung mà Chính phủ cho phép. Có những mức cũng chỉ bằng mức học phí sàn do Bộ GD&ĐT quy định.

Năm học 2016 - 2017 Sở GD&ĐT Thái Bình điều chỉnh mức học phí căn cứ vào mức học phí cũ và nhân với chỉ số giá tiêu dùng bình quân trong 3 năm gần đây và áp dụng tăng khoảng hơn 11%. Mức học phí của học sinh thì 40% vẫn dùng để trả lương theo quy định của ngành còn lại để chi vào các hoạt động giảng dạy".

Hoàng Thanh