“Vấn nạn thực phẩm bẩn đã đẩy người dân vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan”, không ăn thì không thể tồn tại, ăn thì phó mặc may rủi cho số phận, bệnh đến lúc nào biết lúc ấy” – ĐBQH Lê Thị Nga chua xót nói.

Phát biểu tại phiên thảo luận của Quốc hội về tình hình phát triển kinh tế xã hội sáng nay (ngày 1/4), ĐBQH Lê Thị Nga (tỉnh Thái Nguyên) đề cập tới nỗi nhức nhối của nạn thực phẩm bẩn khiến cả xã hội lo lắng, bệnh tật tràn lan.

“Nếu chúng ta không ngăn chặn được vấn nạn thực phẩm bẩn thì không thể đảm bảo quyền tiếp cận thực phẩm sạch của người dân, không có một nền nông nghiệp sạch và chúng ta sẽ thua ngay trên sân nhà trước các sản phẩm sạch ngoại nhập”- bà Nga nói.

Dẫn chiếu một loạt những điều luật quy định về xử lý hành vi tiêu thụ thực phẩm bẩn, ĐBQH Lê Thị Nga đặt câu hỏi “pháp lý đã đầy đủ nhưng vì sao vi phạm ngày càng nhiều?”.

Vị nữ ĐB tỉnh Thái Nguyên chỉ ra nguyên nhân của vấn nạn thực phẩm bẩn là do việc tổ chức thực thi luật còn nhiều yếu kém. Quản lý tại nhiều ngành, nhiều cấp còn buông lỏng, cá biệt có trường hợp tiếp tay, làm ngơ cho sai phạm nhưng lại không bị phát hiện, xử lý.

ĐBQH Lê Thị Nga cho rằng, sự tắc trách trong quản lý dẫn tới nạn thực phẩm bẩn.

Bà Nga lấy ví dụ, salbutamol - chất có tác hại lớn đối với con người - dùng làm thức ăn chăn nuôi nhưng lại có tác dụng sản xuất thuốc chữa bệnh. Chất này bị Bộ Nông nghiệp cấm nhập nhưng lại được Bộ Y tế cho phép nhập với số lượng lớn (hơn 9 tấn trong 2 năm). Sau khi vào được nội địa, cơ quan chức năng đã không kiểm soát được đường đi của chất này.  Hiện chưa ai trả lời được có bao nhiêu tấn được dùng vào sản xuất thuốc, có bao nhiêu bị sử dụng sai mục đích, tuồn ra thị trường làm chất tạo nạc.

Bà Nga đề nghị Chính phủ cần tiếp tục chỉ đạo các Bộ Y tế, Nông nghiệp, Công thương và Công an làm rõ để trả lời công luận và báo cáo Quốc hội.

Cùng chung mối lo như bà Nga, ĐBQH Lê Như Tiến (Quảng Trị) lại trăn trở vì “mỗi người hàng ngày thay vì bổ sung dinh dưỡng thì phải bổ sung độc tố vào chính cơ thể mình. Tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng, hàng trăm căn bệnh hiểm nghèo luôn rình rập, đe doạ cư dân vùng ô nhiễm”.

Thậm chí, ĐBQH Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) còn gọi đây là “nỗi ám ảnh" của nhiều người dân, gia đình.

“Từ chuyện tiêm thuốc an thần cho lợn trước khi giết mổ, trộn chất vàng ô vào thức ăn, rồi tới bơm nước vào lợn, bò... Vấn nạn thực phẩm không an toàn khiến căn bệnh ung thư ở nước ta tăng cao”- ĐB Vinh trăn trở.

Ông Vinh đề nghị Chính phủ cần có ngay giải pháp đủ mạnh và cụ thể để ngăn chặn tình trạng này trong thời gian tới.

ĐBQH Lê Thị Nga đề xuất những việc Chính phủ “cần làm ngay” để đẩy lùi vấn nạn thực phẩm bẩn: Chính phủ phải tổ chức ngay một phiên họp chuyên đề trong tháng tới để đánh giá chính xác thực trạng, mức độ mất an toàn thực phẩm hiện nay và có giải pháp chặn đứng tình hình. Đồng thời, Chính phủ phải sớm rà soát, bổ sung, quy định rõ ràng, minh bạch hơn về danh mục chất cấm, quy chuẩn ngưỡng cho phép tồn dư hoá chất, kháng sinh, phương thức giám định xác định tỷ lệ tổn hại sức khoẻ do thực phẩm bẩn gây nên để vừa xử lý nghiêm minh nhưng cũng tránh oan sai và hình sự hóa các vi phạm hành chính.

Theo bà Nga, dù chế tài hành chính hiện đã quy định rõ, phạt tối đa tới 200 triệu đồng, phạt gấp 7 lần giá trị hàng hóa vi phạm nhưng xử lý nhìn chung không nghiêm, có vụ phạt cho tồn tại, không loại trừ tiêu cực trong xử phạt. Hiếm có trường hợp xử lý hình sự. Dù các vụ buôn bán chất cấm bị phanh phui thì việc quy trách nhiệm cán bộ quản lý hiếm khi được thực hiện, thậm chí đội ngũ này luôn được đánh giá là hoàn thành và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

“Để chuẩn bị áp dụng Tội vi phạm quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm tại Điều 317 Bộ luật Hình sự mới với mức phạt tiền cao nhất là 500 triệu đồng, phạt tù cao nhất là 20 năm, đề nghị Chính phủ sớm rà soát, bổ sung, quy định rõ ràng, minh bạch hơn về danh mục chất cấm, quy chuẩn ngưỡng cho phép tồn dư hóa chất, kháng sinh, phương thức giám định xác định tỉ lệ tổn hại sức khỏe do thực phẩm bẩn gây nên để vừa xử lý nghiêm minh nhưng cũng tránh oan sai và hình sự hóa các vi phạm hành chính”- bà Nga nhấn mạnh khi chốt lại vấn đề.

Nguyễn Hoài