Trong cuộc họp báo diễn ra vào ngày 21/3, Tổng thống Mỹ Barack Obama và Chủ tịch Cuba Raul Castro đã tranh cãi về nhiều vấn đề trong lúc Tổng thống Mỹ có chuyến thăm lịch sử khẳng định sự bình thường hóa quan hệ giữa hai nước.

Về phần mình, ông Obama tỏ ra tự tin khi bàn về những điều mà ông và ông Castro đã nhất trí với nhau, cũng như những bất đồng giữa hai bên. Cuộc trao đổi giữa Tổng thống Mỹ và Chủ tịch Cuba trước sự chứng kiến của báo giới là một sự kiện chưa từng có ở Cuba.

Chủ tịch Cuba Raul Castro và Tổng thống Mỹ Barack Obama bắt tay nhau trước báo giới.

Lãnh đạo hai nước mở đầu cuộc họp báo bằng những tuyên bố về sự cải thiện trong quan hệ giữa hai nước. Ông Castro cho biết, điều này “có lợi không chỉ cho Cuba và Hoa Kỳ, mà còn cho toàn bộ bắc bán cầu”. Ông Obama khẳng định “Hoa Kỳ và Cuba đang hợp tác trên rất nhiều lĩnh vực” và cho rằng “hai nước không còn phải bơi với cá mập để đạt được những mục đích mà hai chúng tôi đã đề ra”.

Chủ tịch Castro kêu gọi Mỹ từ bỏ những hòn đảo mà họ đang kiểm soát và có căn cứ quân sự ở vịnh Guantanamo, nằm ở Tây Nam Cuba, và mong Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm vận đối với Cuba. Ông nói rằng quan hệ giữa hai nước sẽ không trở lại bình thường, chừng nào thỏa mãn hai điều kiện trên.

“Chúng tôi biết quan điểm của chính phủ Tổng thống Obama đối với lệnh cấm vận Cuba và chúng tôi hiểu họ đã liên tục đề xuất lên Quốc hội Mỹ nhằm dỡ bỏ lệnh trừng phạt này”, ông Castro nói.

Trong vòng 15 tháng qua, ông Obama đã nhanh chóng hành động để nới lỏng lệnh cấm vận đối với Cuba. Đến tháng 7/2015, quan hệ giữa Mỹ và Cuba được thiết lập trở lại và đại sứ quán đã được mở cửa tại Washington và La Havana. Tuy nhiên, chính phủ Obama cho biết họ không có ý định rời khỏi căn cứ trên vịnh Guantanamo hay nhường lại các đảo trong khu vực này cho Cuba.

Ông Castro cho biết, hai nước “vẫn có những bất đồng sâu sắc chưa thể biến mất trong một thời gian ngắn, ví dụ như quan điểm về chính trị, dân chủ, quyền con người, pháp luật, quan hệ quốc tế”.

Nói về tình trạng nhân quyền ở Cuba, ông Castro nói rằng không phải tất cả các nước trên thế giới đều làm theo những cam kết quốc tế về nhân quyền, và Cuba đã ký tên vào một số văn bản đã có. Ông Castro khẳng định Cuba tuân thủ quyền con người thiêng liêng, cho phép ai cũng được chăm sóc y tế và giáo dục.

Chủ tịch Cuba cũng lấy dẫn chứng rằng có những nước “mặc dù đề cao quyền bình đẳng, nhưng người đàn ông vẫn kiếm được nhiều thu nhập hơn phụ nữ”. “Tại Cuba, phụ nữ được hưởng lương ngang với đàn ông”, ông nói.

Dù vậy, ông Obama tỏ ra lạc quan và nói: “Trong hơn nửa thế kỷ qua, hình ảnh một Tổng thống Mỹ có mặt tại La Havana là điều không thể xảy ra. Nhưng đây là một ngày trọng đại”.

Tổng thống Mỹ nói thêm, ông tin rằng “lệnh cấm vận sẽ được dỡ bỏ. Tôi không nói chắc là khi nào, nhưng tôi tin nó sẽ kết thúc và những nỗ lực mà hai nước đang thực hiện sẽ còn tiếp tục ngay cả khi tôi rời ghế Tổng thống”.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ The Washington Post, nhật báo lớn nhất và là lâu đời nhất tại Washington D.C, Mỹ. Bên cạnh những tờ báo lớn khác như The New York Times, The Wall Street Journal và Los Angeles Times, The Washington Post thường đăng tải các phóng sự về Nhà Trắng, Quốc hội và những khía cạnh khác của chính phủ Mỹ.

Anh Tuấn (lược dịch)