Việc Mỹ đưa tàu khu trục USS Lassen vào khu vực 12 hải lý xung quanh các đảo nhân tạo do Trung Quốc bồi đắp và xây dựng trái phép ở quần đảo Trường Sa của Việt Nam hôm 27/10 vừa qua đã khiến dư luận quốc tế đặc biệt quan tâm chú ý.

Tại Ba Lan, bài “Nóng ở Biển Đông” đăng trên tờ “Tin tức” (29/10) cho rằng hành động của Mỹ nhằm thử thách sự kiên nhẫn của Trung Quốc và để chứng tỏ Mỹ không thừa nhận yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc.

Hai năm qua Trung Quốc đã nạo vét đáy biển, xây đảo nhân tạo tại nơi mà không có gì ngoài cát và đá ngầm nằm cách xa ngoài khu vực đặc quyền kinh tế của Trung Quốc, theo luật quốc tế.

Nhà nghiên cứu quan hệ quốc tế tại Trung tâm nghiên cứu Ba Lan – châu Á, Paweł Behrendt cho rằng việc Trung Quốc xây dựng cơ sở hạ tầng là cách chiếm đoạt các khu vực tiếp theo ở Biển Đông. Trong hai năm qua, Trung Quốc đã tiến hành cải tạo vùng biển rộng gấp 20 lần so diện tích vùng biển được cải tạo trong 40 năm bởi tất cả các nước còn lại trong tranh chấp.

Paweł Behrendt cho biết đây không phải là hoạt động đầu tiên của Mỹ trong khu vực, nhưng lại là lần đầu vấp phải sự quan tâm lớn của truyền thông, đồng thời cho rằng trong giai đoạn hiện nay chỉ có những hành động trực tiếp mới có thể ngăn các hoạt động tiếp theo của Trung Quốc.

Paweł Behrendt cũng đăng trên chuyên trang (http://www.polska-azja.pl) của trung tâm nghiên cứu Ba Lan – Châu Á bài bình luận “Mỹ nhảy vào cuộc chơi” trong đó nhận định sự xuất hiện của một tàu chiến Mỹ ở vùng biển mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền xung quanh quần đảo Trường Sa đã mở ra một giai đoạn mới trong tranh chấp trên biển Đông. Tình hình ở Biển Đông đã trở nên ngày càng phức tạp. Các hoạt động của Mỹ có nhiều cơ sở để chứng minh sự hiện diện của quân đội và trấn an các đồng minh trong việc bảo vệ tự do hàng hải.


Tác giả nhận định có những dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh quyết định tiếp tục giữ chiến thuật và chờ đến khi đủ lớn mạnh về kinh tế và quân sự, trong khi các nước khác, kể cả khi có sự hỗ trợ của người Mỹ, cũng không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận yêu sách của Trung Quốc.

Cũng tại Ba Lan nhà báo Rafał Tomański - tác giả cuốn sách “Mắt xiên” tập hợp các bài viết về khu vực châu Á – Thái Bình Dương xuất bản tại Ba Lan tháng 4 năm 2015, đưa tin trên 2 bài “Bác bỏ 12 hải lý” (27/10) và “Giữa những tuyên bố” (28/10) của nhật báo “Cộng hòa”. Trong đó cho rằng mục đích của Mỹ là để chứng minh rằng họ không sợ yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc và không thừa nhận việc Trung Quốc có thể đưa ra các điều kiện cho Biển Đông; việc xây dựng của Trung Quốc diễn ra một cách không giới hạn trên các vùng biển không phải hoàn toàn thuộc quyền tài phán của duy nhất một nước, làm dấy lên những nghi ngại dưới nhiều góc độ khác nhau của cả những nước trực tiếp nằm kề nó và cả Mỹ, đồng minh lớn nhất của họ./.

H.P