Mặc dù vẫn có những tranh cãi về quyền riêng tư, nhưng nhiều hãng tin lớn trên thế giới như AP, BBC, Reuters… đã có những quy định khá chặt chẽ về cách thức nhà báo sử dụng các mạng xã hội.

Các hãng tin lớn trên thế giới đều thừa nhận, các nền tảng truyền thông xã hội như Facebook, Twitter, YouTube, Instagram, Google+, Reddit, Pinterest… đóng vai trò quan trọng và cực kì hữu ích đối với các phóng viên trong việc khai thác thông tin cũng như lan truyền các tin tức, bài viết. Tuy vậy, họ cũng đưa ra nhiều quy định sử dụng mạng xã hội để tránh những tình huống, những tác động không tốt.

Nhiều hãng tin lớn trên thế giới đã áp dụng các quy định sử dụng mạng xã hội cho các nhà báo trong nhiều năm nay.

AP

AP khuyến khích tất cả các nhà báo có tài khoản trên các mạng xã hội. Tuy nhiên, nếu sử dụng tài khoản cho công việc dưới bất kì hình thức nào, họ phải ghi rõ trong thông tin cá nhân là thuộc AP. Có thể dùng hình ảnh cá nhân làm hình ảnh đại diện, nhưng không được dùng logo của AP. Không được đăng tải những tư liệu bí mật của AP và những quan điểm chính trị cá nhân. Nhà báo phải nhận thức được việc, quan điểm của họ có thể gây tổn hại đến danh tiếng của AP, do đó, nên hạn chế nêu quan điểm về các vấn đề công, đặc biệt là các vấn đề đang tranh cãi, trên các diễn đàn công cộng. Không được lan truyền những thông tin chưa được kiểm chứng.

Để đảm bảo sự an toàn, các nhà báo không được tiết lộ trên mạng xã hội bất kì thông tin nào có thể gây nguy hiểm cho sự an toàn của nhân viên AP.

BBC

Đối với tài khoản xã hội sử dụng cho mục đích cá nhân, BBC cho phép các nhà báo được ghi thông tin làm việc cho BBC trong phần giới thiệu bản thân nhưng tên hoặc tiêu đề các trạng thái và bài viết mang tính cá nhân không được gắn BBC để tránh người đọc hiểu lầm rằng đó là thông điệp của BBC. Nhà báo phải chỉ rõ ràng rằng, những quan điểm mình đưa lên là mang tính cá nhân chứ không phải từ BBC.

Còn đối với những tài khoản mạng xã hội sử dụng cho công việc, các trạng thái, thông điệp, bài viết phải rõ ràng, phải gắn nhãn BBC News.

Tuyệt đối không đưa những quan điểm cá nhân, kể cả khi bạn dùng hình đại diện hoặc dùng tên khác, bởi dưới bất kỳ tên hay hình đại diện nào thì bạn vẫn là nhà báo BBC. Ngay cả khi tường thuật, bao gồm cả việc đăng lên các trang mạng xã hội, phóng viên BBC cũng không được nêu quan điểm, ý kiến riêng của mình.

Tóm lại, nhà báo cần hiểu rõ sự khác biệt giữa đời tư và công việc làm báo của mình.

Nhà báo BBC cũng được yêu cầu không nêu các quan điểm chính trị thiên về bên nào, đảng phái nào. Với tư cách một nhà báo BBC, bạn phải có trách nhiệm đảm bảo đưa tin không thiên vị và hoàn toàn khách quan. Một nhà báo BBC không được là cổ động viên, bạn hữu, hay ủng hộ bất kỳ chính trị gia hay nhà hoạt động nào thuộc bất kỳ đảng phái nào, ở bất kỳ xứ sở nào, dù đó là quốc gia quê hương bạn, nước Anh hay bất kỳ một nước nào khác.

Nhà báo BBC được phép tham gia các diễn đàn trao đổi về các vấn đề cá nhân như nấu ăn, phòng tránh ung thư, hay về tình dục, nhưng không được tham gia các diễn đàn thảo luận về các vấn đề đang có tranh cãi chính trị.

Không chỉ trích đồng nghiệp, không tiết lộ những thông tin bí mật của BBC bao gồm những vấn đề nhạy cảm hay các đề tài công việc mà nhà báo đó hay đồng nghiệp đang thực hiện. Tránh tiết lộ những thông tin có thể gây mất an toàn cho cả mình và đồng nghiệp. Nếu đang tác nghiệp ở một nơi nguy hiểm và nhạy cảm, phải tắt các chức năng tiết lộ địa điểm của mạng xã hội.

Nhà báo cũng nên cân nhắc nội dung muốn chia sẻ lại từ người khác. Tránh bị tác động hoặc tự lan truyền những thông tin chưa được xác minh. Cư xử lịch sự khi bình luận về một vấn đề nào đó.

Reuters

Reuters khuyên các nhà báo nên lập tài khoản công việc tách biệt với tài khoản cá nhân. Nhà báo phải chịu trách nhiệm và có ý thức cao đối với các hành động trên các mạng xã hội với tư cách là thành viên của Reuters.

Không đăng tải những tin tức hay thông tin chưa được xác minh. Khi nhận ra lỗi sai phải sửa chữa nhanh chóng.

Luôn nhã nhặn với độc giả, đồng nghiệp, khách hàng ngay cả khi không đồng ý với ý kiến, quan điểm của họ.

Tránh đăng tải những báo cáo, phát biểu, hình ảnh, video hay băng ghi âm có nội dung độc hại, tục tĩu, đe dọa, làm mất uy tín khách hàng, đồng nghiệp hoặc các nhà cung cấp.

Không đưa các bài viết gây tổn hại danh tiếng của ai đó hoặc có quan điểm phân biệt chủng tộc, tôn giáo, giới tính, tình trạng thể chất (khuyết tật), tình trạng hôn nhân, tuổi…

Trên các tài khoản dành cho công việc, nhà báo phải nêu rõ vị trí và vai trò của mình ở Reuters, phải sử dụng tên thật (không phải bút danh). Bảo mật các thông tin độc quyền. Không tiết lộ những thông tin bí mật của Reuters. Các mật khẩu sử dụng cho các tài khoản mạng xã hội phải có tính bảo mật cao để tránh bị tin tặc tấn công, khai thác thông tin.

Hãy luôn nhớ về việc đang đại diện cho Reuters khi đăng tải bất cứ nội dung, bài viết nào trên các trang mạng xã hội. Không xóa những bình luận chỉ vì không đồng tình với quan điểm bình luận đó.

Ngoài ra, Reuters cũng ra quy định rằng, nếu nhà báo vi phạm, Reuters sẽ yêu cầu đính chính và cũng có quyền gỡ bỏ các bài đăng không đúng quy định của nhà báo. Nếu vi phạm lớn, nhà báo có thể bị kỉ luật hoặc bị đình chỉ làm việc.

The Washington Post

Các nhà báo và biên tập viên không bày tỏ những quan điểm mang tính chính trị hoặc cho thấy đang đứng về phía nào trong các cuộc tranh luận chính trị. The Washington Post cũng yêu cầu nhà báo không đăng tải những nội dung, bao gồm cả hình ảnh và video, phản ánh quan điểm phân biệt chủng tộc, giới tính, tôn giáo. Ngoài ra, nhà báo cũng phải chú ý đến vấn đề trên khi gia nhập, theo dõi hay kết bạn với bất kì người nào hay tổ chức nào.

Nhà báo cũng không được thảo luận các vấn đề và thông tin nội bộ như nguồn tin, quyết định xuất bản hay không, các vấn đề cá nhân hay các vấn đề công việc liên quan đến đồng nghiệp trên các mạng xã hội.

Không đăng tải những thông tin liên quan đến bất kỳ hoạt động kinh doanh nào của The Washington Post. Không chỉ trích các đối thủ cạnh tranh.

Phạm Khánh