Tổng biên tập của một trong những tờ báo lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ mới đây đã trả lời phỏng vấn từ buồng giam của mình, chỉ trích chiến dịch bắt giam hàng loạt nhà báo của chính phủ và lên án EU hợp tác với chính quyền Erdogan.

Ông Can Dundar, tổng biên tập của báo Cumhuriyet (Thổ Nhĩ Kỳ) nói rằng EU đang đi ngược lại giá trị dân chủ mà họ đã và đang xây dựng khi hợp tác với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, với hi vọng rằng ông này sẽ giúp ngăn dòng người tị nạn tiến vào châu Âu bất chấp những hành vi vi phạm nhân quyền của chính quyền hiện tại.

Ông Can Dundar trả lời trước báo giới trước khi tham dự phiên điều trần ngày 19/1.

“Người dân chúng tôi luôn coi Liên minh Châu Âu (EU) là tấm gương sáng để Thổ Nhĩ Kỳ cải thiện chế độ dân chủ của mình, chứ không phải một tổ chức sẵn sàng thỏa hiệp với một nước độc tài”, ông Dundar cho biết.

“Giờ đây, nếu EU muốn biến đất nước chúng tôi thành một trại tập trung khổng lồ, đồng thời làm ngơ khi chính quyền Erdogan vứt bỏ quyền dân chủ, quyền con người, quyền tự do ngôn luận và luật pháp, điều đó có nghĩa EU đang ném đi những giá trị bất di bất dịch chỉ để bảo vệ lợi ích trước mắt”, ông nói thêm.

Ông Dundar bị bắt vào tháng 11/2015, bị kết án làm gián điệp và tiết lộ bí mật quốc gia sau khi một bài báo được đăng vào 6 tháng trước đó có nội dung rằng cơ quan tình báo Thổ Nhĩ Kỳ (MIT) đang gửi vũ khí cho các nhóm nổi dậy chiến đấu chống lại chính quyền của Tổng thống Syria Bashar al-Assad dưới vỏ bọc "viện trợ nhân đạo". Ông bị bắt chỉ vài ngày sau khi Đảng Công lý và Phát triển (AKP) của Tổng thống Erdogan giành được đại đa số ghế trong cuộc bầu cử quốc hội.

Thổ Nhĩ Kỳ đang phải đối mặt với hiểm họa khủng bố của Nhà nước Hồi giáo (IS), tổ chức đã tiến hành một loạt các vụ tấn công trong lãnh thổ nước này, cùng với các nhóm nổi dậy ở khu vực người Kurd. Đất nước hiện đang cho hơn 2 triệu người Syria tị nạn, trong số này có đến hàng chục ngàn người đã có ý định tới châu Âu bằng thuyền.

Trong năm 2015, 14 nhà báo Thổ Nhĩ Kỳ đã bị bắt giam, qua đó quốc gia này đứng thứ năm trong số các nước "mất tự do truyền thông" nghiêm trọng nhất theo khảo sát của Ủy ban Bảo vệ Nhà báo Quốc tế (CPJ). Tổng thống Erdogan đã công kích những nhà phân tích nước ngoài khi họ lên án chính quyền của ông và nói họ phải ủng hộ ông chống khủng bố.

Ông Dundar khẳng định ông và luật sư biện hộ chưa hề nhận được bản án chính thức liệt kê tội trạng nào và chính quyền đang giữ kín vụ việc này, khiến luật sư của ông không thể tiếp cận những văn bản quan trọng.

“Đây là một vấn đề nghiêm trọng”, ông nói. “Tôi và những nhà báo khác đã bị tạm giam trong 45 ngày, mức phạt chỉ dành cho những kẻ giết người hàng loạt, vậy mà đến nay chúng tôi không biết mình đã phạm tội gì”.

Tổng thống Erdogan đã vấp phải sự chỉ trích trong nước cũng như quốc tế.

Ông Dundar khẳng định mình đã bị bắt chỉ vì làm đúng theo lương tâm nghề báo, và cảnh sát chỉ hỏi số điện thoại, lý do viết bài báo trên và ai đã cung cấp thông tin cho ông. Vị tổng biên tập này cũng cho rằng số nhà báo đang bị buộc tội và bắt giam ở Thổ Nhĩ Kỳ đang tăng lên, cho thấy chính phủ đang có ý đồ gây sức ép đối với truyền thông trong nước.

Ông Dundar cho rằng chính quyền Erdogan ngày càng trở nên độc đoán khi bắt giữ những đảng ủng hộ người Kurd, bí mật hỗ trợ đảng AKP trong cuộc bầu cử vừa qua mặc dù không được phép và có ý đồ khống chế lực lượng cảnh sát và cơ quan tư pháp Thổ Nhĩ Kỳ.

“Ông ta khẳng định quyền lực của mình bằng việc xây dựng một lực lượng cảnh sát khổng lồ và kiểm soát hoàn toàn hệ thống tư pháp của đất nước”, ông Dundar nói.

Ông cũng chỉ trích sự hợp tác giữa chính quyền Erdogan và EU. Vào tháng 11 vừa qua, EU đồng ý cung cấp gói hỗ trợ 3 tỉ euro cho những người tị nạn Syria đang ở Thổ Nhĩ Kỳ, một động thái được coi là nhằm khuyến khích Ankara hành động nhằm giảm bớt số người di dân vào lục địa già bằng đường biển.

“Nếu các nước phương Tây làm ngơ và hợp tác với một chính phủ phát xít để đóng cửa đối với người dân chạy nạn khỏi cuộc xung đột mà họ đã phần nào châm ngòi, họ sẽ sụp đổ cùng với những giá trị và nguyên tắc mà họ đã xây dựng cũng như những người đã tin vào chúng”, ông nói.

Nội dung được thực hiện dựa trên tham khảo nguồn tin từ The Guardian, tờ báo thông tin đời sống xã hội có lượng bạn đọc đông đảo của Anh.

Anh Tuấn (lược dịch)