Ngày 19/1, đúng dịp kỷ niệm 42 năm ngày Ttung Quốc sử dụng vũ lực cưỡng chiếm trái phép quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, UBND huyện Hoàng Sa đã tổ chức hội thảo về trưng bày hiện vật tại Nhà Trưng bày Hoàng Sa.

Hoàng Sa không mất, còn nhớ là không mất!

Theo ông Bùi Văn Tiếng, Chủ tịch Liên hiệp hội văn học nghệ thuật kiêm Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Đà Nẵng, cuộc hội thảo nhằm bàn cách trưng bày tại Nhà Trưng bày Hoàng Sa một cách có ý nghĩa, rõ ràng nhất để góp phần hành động nhỏ bé vào công cuộc đấu tranh đòi lại quần đảo Hoàng Sa của Tổ Quốc.

Hội thảo về trưng bày tư liệu, hiện vật tại Nhà Trưng bày Hoàng Sa (Ảnh: HC)

Ông Bùi Văn Tiếng nhấn mạnh: “Cách đây 42 năm, đúng vào ngày này, Trung Quốc đã dùng vũ lực cưỡng chiếm trái phép quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Đối với người Đà Nẵng, đây là ngày không thể nào quên. Đất nước đã giải phóng hơn 40 năm, non sông thu về một mối, riêng Đà Nẵng vẫn còn một huyện đảo đang bị ngoại xâm chiếm giữ. Nhưng Hoàng Sa không mất, chỉ mất khi vĩnh viễn quên đi, còn nhớ là không mất!”.

Theo đại diện Công ty Mỹ thuật Hà Nội, căn cứ thực tế kiến trúc công trình Nhà Trưng bày Hoàng Sa đã được phê duyệt, thiết kế nội thất bên trong sẽ được bố trí tại 3 tầng với tổng diện tích 404m2. Hệ thống tư liệu trưng bày tại đây là các tư liệu bằng hình ảnh động và tĩnh được hỗ trợ bởi kỹ thuật, mỹ thuật đa phương tiện như video kết hợp với hệ thống bản đồ, sa bàn tổng quan về vị trí địa lý tự nhiên, hành chính Hoàng Sa.

Tại phòng đại sảnh (40m2) sẽ là trung tâm thông tin nhằm cung cấp những thông tin khái quát cần thiết cho lộ trình tham quan và cấu trúc nội dung sưu tập tư liệu trưng bày, gợi mở và định hướng tham quan, khám phá nội dung của các chủ đề trưng bày tiếp theo. Tại đây cũng sẽ tái dựng cột bia chủ quyền Hoàng Sa của Việt Nam dựng năm 1938; nơi tưởng niệm các nghĩa binh Đội Hoàng Sa làm nhiệm vụ do thám, đo đạc thủy trình Hoàng Sa và bảo vệ vùng biển đảo Hoàng Sa… từ thời các chúa Nguyễn; tái hiện ngọn đuốc Hoàng Sa.

Đáng chú ý, tại phòng đại sảnh cũng sẽ dựng bảng trích phát biểu của Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Trần Văn Hữu, trưởng phái đoàn Quốc gia Việt Nam tại Hội nghị San Francisco năm 1951 trước 50 quốc gia thành viên Liên hiệp quốc, khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa; bảng trích phát biểu của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang về quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam trên các vùng biển và hải đảo của Tổ quốc.

Các chủ đề trưng bày tại Nhà Trưng bày Hoàng Sa

Ở phần trưng bày, chủ đề 1 “Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên” sẽ cung cấp thông tin khái quát về quần đảo Hoàng Sa và mang đến cho khách tham quan những thông điệp đầu tiên về cảnh quan tự nhiên, lịch sử hình thành và phát triển của quần đảo Hoàng Sa. Chủ đề 2 “Bằng chứng chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa – Thời các Chúa Nguyễn” sẽ giới thiệu chặng đường lịch sử xác lập chủ quyền của Việt Nam kéo dài khoảng 2 thế kỷ, qua đó khẳng định nhà nước Việt Nam là nhà nước dầu tiên chiếm hữu liên tục và khai thác Hoàng Sa.

Chủ đề 3 “Hoàng Sa trong thư tịch cổ của Việt Nam thời nhà Nguyễn (1802 – 1945)” sẽ tuyển chọn, trưng bày những bằng chứng xuất hiện trong một thế kỷ rưỡi này, kể cả của Đại Nam, phương Tây và của chính Trung Quốc về việc Việt Nam thực thi chủ quyền đối với Hoàng Sa. Trong phần này, cũng sẽ phục chế thuyền bầu của Hải đội Hoàng Sa, tái dựng ngôi đền thiên có tên Âm Linh Tự, nơi thờ cúng các bậc tiền hiền đã có công khai phá đất đảo và những anh hùng hào kiệt đã ngã xuống để bảo vệ Hoàng Sa.

Ông Đặng Công Ngữ, nguyên Chủ tịch UBND huyện Hoàng Sa phát biểu tại hội thảo

Chủ đề 4 “Bằng chứng chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa (1945 – 1975)” sẽ tuyển chọn những bằng chứng xuất hiện trong 30 năm này, kể cả của Việt Nam, chủ yếu là Việt Nam Cộng hòa, của phương Tây và của chính Trung Quốc để đưa vào trưng bày. Trong đó tập trung giới thiệu nguồn ảnh tư liệu và các văn bản quản lý hành chính quần đảo Hoàng Sa của chính quyền Việt Nam Cộng hoa giai đoạn từ năm 1954 – 1975 cùng bảng trích: “Trong hội nghị Postdam (1945), ba cường quốc Anh, Mỹ, Liên Xô đã ra tuyên bố giải giáp quân Nhật ở Việt Nam, trong đó đã khẳng định hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc lãnh thổ Việt Nam”.

Chủ đề 5 “Bằng chứng chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa từ năm 1974 đến nay” sẽ tuyển chọn, trưng bày những bằng chứng xuất hiện trong hơn 40 năm qua, kể cả của Việt Nam, phương Tây và Trung Quốc, vừa có giá trị lịch sử, vừa có giá trị pháp lý, kể cả những bằng chứng liên quan đến ngư dân Việt Nam trên ngư trường truyền thống Hoàng Sa, bằng chứng về việc chiếc tàu cá 90152TS của bà Huỳnh Thị Như Hoa (quận Thanh Khê) bị tàu Trung Quốc cố ý đâm chìm vào năm 2014.

Tại đây cũng sẽ trưng bày những tư liệu có liên quan trực tiếp đến những nhân chứng từng sống và làm việc trên quần đảo Hoàng Sa từ trước năm 1974; những hình ảnh, tư liệu cho thấy tình cảm và lương tri của các chính khách, trí thức và nhân dân thế giới dành cho lập trường chính nghĩa của nhân dân ta trong cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa, trong đó có bức ảnh của  Thủ tướng Đức đang trao đổi với Tập Cận Bình về tấm bản đồ cổ khẳng định biên giới cực nam của Trung Quốc chỉ dừng ở đảo Hải Nam.

In tặng miễn phí tư liệu Hoàng Sa cho khách tham quan

Theo ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng, hiện UBND Hoàng Sa đang lưu giữ 500 hiện vật đã được xác định. Trong đó có hơn 100 bản đồ cổ khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa đã được số hóa thành công. Sau khi Nhà Trưng bày Hoàng Sa được đua vào hoạt động sẽ tạo thêm thuận lợi cho việc sưu tập thêm các tư liệu, hiện vật về Hoàng Sa. Người dân, du khách, chính quyền có thêm thông tin hiểu biết về Hoàng Sa trong công việc đối nội đối ngoại.

Nhà Trưng bày Hoàng Sa sẽ sử dụng những thiết bị hiện đại nhất. Các hiện vật sẽ được thể hiện dưới dạng 3D. Khách tham quan thích tư liệu nào thì chỉ cần bấm nút, Nhà Trưng bày sẽ tự động in tư liệu đó tặng miễn phí cho khách. Toàn bộ 37 đảo của Hoàng Sa cũng sẽ được thể hiện rõ trong khu vực trưng bày bảo tàng.

Cột mốc chủ quyền sẽ cao thông từ tầng 1 lên tầng 3, được xây dựng giữa một hồ nước rộng 40m2. Tại đây, khách tham quan cũng sẽ được trải nghiệm giây phút tâm linh qua việc thả trôi những chiếc thuyền giấy của Hải đội Hoàng Sa trên mặt hồ nước ra biển “Khao lề thế lính Hoàng Sa”. Việc tái hiện ngọn đuốc Hoàng Sa với ý nghĩa ngọn lửa Hoàng Sa sẽ luôn thắp sáng ý chí đấu tranh bảo vệ chủ quyền của đân tộc Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình An: "Nhà Trưng bày Hoàng Sa phải làm bật lên "tim đen" của Trung Quốc!"

UBND huyện Hoàng Sa sẽ mua máy ảnh tặng cho ngư dân Đà Nẵng ra đánh bắt ở Hoàng Sa, Ngư dân sẽ được khuyến khích chụp lại tất cả những gì họ thích, phản ánh lại công việc đánh bắt, hiện trạng quần đảo Hoàng Sa. Những bức ảnh do ngư dân ghi lại sẽ được chọn lựa để bổ sung vào hệ thống tư liệu trưng bày trong nhà trưng bày Hoàng Sa.

Nhà Trưng bày Hoàng Sa phải làm bật lên “tim đen” của Trung Quốc!

Theo ông Bùi Văn Tiếng, ngoài nhà trưng bày được thiết kế theo hình con dấu chủ quyền thời vua Minh Mạng, con tàu lịch sử 90152TS bị Trung Quốc đâm chìm sẽ được trung bày ở khuôn viên bên ngoài. Ông Đặng Công Ngữ, nguyên Chủ tịch UBND huyện Hoàng Sa, nên xây dựng một hồ nước, có sóng để đặt con tàu và bắc cầu từ bờ ra thuyền cho khách ra thăm tàu, chứng kiến một hành động vô nhân đạo của Trung Quốc và tìm hiểu về hoạt động của những ngư dân đi biển. Ngọn đuốc Hoàng Sa nên đưa ra trước mũi tàu, cháy liên tục, tạo không gian hợp lý.  

Ông Đặng Công Ngữ cũng cho rằng, phần kết luận nội dung trưng bày tại Nhà Trưng bày Hoàng Sa cần có bài thơ “Nam quốc sơn hà” để khẳng định với các thế hệ mai sau Hoàng Sa mãi mãi là của Việt Nam. Trưng bày về Hoàng Sa không chỉ để nói cho hôm nay mà cái chính là cho các thế hệ mai sau. Đồng thời cần trưng bày nhiều hiện vật, ốc, chứ quá nặng về tư liệu thì người xem cũng mệt mỏi.

Nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Đình An đề nghị, trong số rất nhiều bản đồ đang có, cần tuyển chọn những bản đồ đắt giá nhất đưa ra trưng bày, còn lại để làm tư liệu, nếu ai cần thì in ra cung cấp. Đồng thời cần tuyển chọn trình bày những châu bản chứng minh được chủ quyền. Và trong việc trình bày cần có phần “Trung Quốc đã làm gì ở Hoàng Sa”, ngày tháng nào làm gì, kể cả việc hiện tại là làm sân bay để thấy cuộc đấu tranh đang rất gay go, quyết liệt, để thấy rõ âm mưu, tim đen của Trung Quốc. Tuy rất ngắn gọn nhưng phải rõ dã tâm của Trung Quốc.

Theo ông Nguyễn Hoàng Long, nguyên Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, nội dung trưng bày phải nêu bật lên ược sự cưỡng chiếm trái phép Hoàng Sa của Trung Quốc; thể hiện trách nhiệm của Đà Nẵng đối với vùng lãnh thổ thiêng liêng của Tổ Quốc. Phải làm sao để việc trưng bày là tâm huyết của cả nước chứ không phải riêng chi Đà Nẵng; xem đây là nhà trưng bày của cả nước mà Đà Nẵng có trách nhiệm, từ đó thu hút thêm sự đóng góp của các địa phương khác.

HẢI CHÂU