Điều luật quy định “người nào đe dọa giết người, nếu có căn cứ làm cho người bị đe dọa lo sợ rằng việc đe dọa này sẽ được thực hiện, bị phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 3 năm”.

Gần đây, báo chí đưa tin nhiều vụ bắt cóc tống tiền, thậm chí là đe dọa giết người. Phóng viên Infonet đã có cuộc phỏng vấn với Luật sư Trịnh Khánh Toàn, Văn phòng Luật sư Quốc Thái (Hà Nội) về một số nội dung, yếu tố cấu thành tội Đe dọa giết người.

- Xin luật sư cho biết, nếu ai đó nhận được những tin nhắn trên fecabook  hoặc qua điện thoại (với những số điện thoại không thuê bao, sim rác) dọa giết thì hành vi đó có bị khép tội hay không? Thực tế đã có vụ nào đưa ra xét xử với tội danh này chưa?

 + Luật sư Trịnh Khánh Toàn: Người nào nhắn tin trên fecabook, điện thoại dọa giết người khác là đã có hành vi xâm phạm đến quyền được sống, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng.

Đây là hành vi trái pháp luật xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác nên cần phải xử lý được quy định tại điểm b, khoản 1, Điều 40  nghị định số 83/2011/ NĐ-CP.

Theo đó, người nào lợi dụng hoạt động viễn thông để thực hiện một trong các hành vi "đe dọa, quấy rối, xúc phạm, xuyên tạc, vu khống uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác” bị phạt tiền 10-20 triệu đồng. Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị buộc chấm dứt sử dụng dịch vụ viễn thông.

Tuy nhiên, việc hành vi đó có bị khép tội hay không, có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không còn tùy thuộc vào hành vi đó có đủ cấu thành về tội " Đe dọa giết người" hay không.

Đối với việc nhắn tin mang tính đe dọa giết người kết hợp cùng với các hành động khác nhằm làm cho người bị đe dọa biết việc giết người là có thể xảy ra và làm cho họ tin rằng nếu họ không thực hiện các yêu sách của kẻ đe dọa thì tính mạng của họ hoặc những người thân thích của họ có thể bị đe dọa, hành vi này thỏa mãn tội Đe dọa giết người được quy định tại Điều 103 Bộ luật Hình sự.

Theo đó điều luật quy định “người nào đe dọa giết người, nếu có căn cứ làm cho người bị đe dọa lo sợ rằng việc đe dọa này sẽ được thực hiện, bị phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 3 năm”.

- Mới đây, một nữ nhà báo cũng bị một đối tượng trong loạt bài điều tra của mình gọi điện yêu cầu "đi mua quan tài cho cả nhà ngay", trước đó cũng chính đối tượng này đã đe dọa nữ nhà báo này. Như vậy mức độ, thời gian của đối tượng đã tăng lên so với lần trước. Với hành vi của đối tượng này, theo luật sư có thể khởi tố được không?

+ Luật sư Trịnh Khánh Toàn: Theo tôi hiểu bạn đang đề cập đến trường hợp nhà báo Thu Trang - phóng viên báo Phụ nữ TP Hồ Chí Minh. Nhà báo này đã bị một đối tượng đe dọa trực tiếp bằng lời nói, sau đó tiếp tục gọi điện thoại chửi bới đe dọa "đi mua quan tài chuẩn bị cho cả gia đình".

Về hành vi: Đối tượng đã liên tục khẳng định việc sẽ tước đoạt sinh mạng của nhà báo Trang và gia đình nhà báo.

Về hậu quả : Việc đối tượng liên tục đe dọa dẫn đến tâm lý của nhà báo Trang lo sợ thực sự vì sự an toàn của bản thân và các người thân trong gia đình (lo lắng ngay tức khắc tìm kiếm con gái ..... ảnh hưởng nặng đến sinh hoạt bình thường của các thành viên trong gia đình).

Theo quan điểm cá nhân tôi: Khi nhận được Đơn tố cáo của nhà báo Thu Trang cơ quan Công an cần xem xét nếu đầy đủ việc:

 Đối tượng đã thực hiện đầy đủ việc đe dọa bằng lời nói, gọi điện thoại (chứng cứ ghi âm, ghi hình, nhân chứng, lời nhận tội...)

Nguyên nhân của việc xảy ra hành vi đe dọa, mâu thuẫn của người đe dọa và người bị đe dọa (Nhà báo Thu Trang đang có loạt bài điều tra các hành vi tiêu cực, vi phạm pháp luật của đối tượng đe dọa...)

Trạng thái tâm lý, xử sự của người bị đe dọa sau khi bị đe dọa.

Số lần đe dọa và khả năng thực hiện hành vi đó của người đe dọa

 Do vậy đối với trường hợp này cơ quan Công an hoàn toàn có thể khởi tố vụ án để xem xét xử lý đối tượng đe dọa nhà báo Thu Trang về tội: "Đe dọa giết người".

- Vậy đối tượng sẽ chịu mức án như thế nào?  Có những tình tiết nào có thể giảm án được hay không (thành khẩn nhận tội trước cơ quan điều tra hoặc bị hại xin giảm nhẹ hình phạt...)?

Luật sư Trịnh Khánh Toàn: Tại Khoản 1, Điều 103 Bộ luật Hình sự quy định rõ người nào có hành vi thỏa mãn cấu thành cơ bản của tội này sẽ phải chịu mức hình phạt cải tạo không giam giữ đến hai năm, phạt tù từ ba tháng đến ba năm; 

Tuy nhiên đối tượng đe dọa nhà báo Thu Trang còn có thể bị truy tố theo điểm d khoản 2, điều 103 với hành vi: " Để che giấu hoặc trốn tránh việc bị xử lý về một tội phạm khác" - Khung hình phạt tù cho hành vi này là từ hai đến bảy năm.

Việc xem xét các tình tiết giảm nhẹ đối với đối tượng này được quy định cụ thể tại điều 46 BLHS.

Cụ thể trong trường hợp này, theo tôi được biết đối tượng thực hiện hành vi đe dọa giết người đã thực hiện hành vi này với lỗi cố ý dẫn đến hậu quả xảy ra ngay lập tức (tâm lý lo sợ của người bị đe dọa) cho nên việc đối tượng gọi điện đến để xin lỗi, mong được nhà báo tha thứ có thể được xem là việc khắc phục một phần hậu quả xảy ra, thể hiện sự ăn năn hối cải của đối tượng mong nhận được sự khoan hồng của pháp luật, đây chỉ có thể được coi là tình tiết giảm nhẹ khi lượng hình không phụ thuộc vào sự đồng ý hay không đồng ý của nhà báo.

Do đó, việc đối tượng phải chịu trách nhiệm như thế nào còn phụ thuộc vào quá trình điều tra, xem xét toàn diện hồ sơ vụ án của  Hội đồng xét xử.

- Xin cảm ơn luật sư.


N. Huyền