Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã cảnh báo rằng các hoạt động cải tạo đất trên Biển Đông của Trung Quốc có thể gây ra bất ổn trong khu vực và kêu gọi Trung Quốc và các nước hành xử có trách nhiệm.

“Nếu chúng ta để mặc những sự việc không tuân thủ luật pháp quốc tế tiếp tục diễn ra, sự ổn định sẽ trở thành sự bất ổn, và hòa bình sẽ sụp đổ”, Bộ trưởng Gen Nakatani phát biểu trong diễn đàn Đối thoại Shangri-la được tổ chức tại Singapore.

“Tôi mong các nước, bao gồm Trung Quốc, hãy hành xử một cách có trách nhiệm trên Biển Đông”, ông kết luận.

Trung Quốc khẳng định rằng Biển Đông là một phần lãnh hải của họ, mặc dù không có bằng chứng chứng minh điều này.

Trong những tháng vừa qua, căng thẳng đã tăng lên ở Biển Đông khi Trung Quốc cho xây dựng các đảo nhân tạo nhằm khẳng định khu vực giàu tài nguyên năng lượng quanh quần đảo Trường Sa là của nước này.

Ông Nakatani đã đưa ra đề xuất mà ông gọi là “Sáng kiến Shangri-la”, gồm 3 bước nhằm nâng cao an toàn đường biển và đường hàng không trong khu vực, bao gồm việc các nước thành viên ASEAN sẽ liên tục giám sát không phận khu vực.

Việc thiết lập một lực lượng tuần tra an toàn bởi các nước ASEAN sẽ đòi hỏi một số điều kiện mà hiện những nước này vẫn chưa thể thỏa mãn. Cụ thể, Philippines cần máy bay chiến đấu, tàu khu trục và các thiết bị khác để có thể tuần tra trên biển. Một năm sau khi Nhật Bản dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu sản phẩm quốc phòng, nước này giờ đây có thể cung cấp Philippines những loại khí tài cần thiết.

Sau khi nới lỏng những ràng buộc hiến pháp về việc phát triển quân đội, Nhật Bản đang hướng đến việc nâng cao vai trò an ninh tại Biển Đông bằng việc tiếp tục các hoạt động tuần tra trên không. Các chỉ huy của Mỹ cho biết họ hoan nghênh việc làm này bởi nó sẽ giúp cân bằng tầm ảnh hưởng quá lớn của Trung Quốc trong khu vực.

Cả hai nước Nhật Bản và Hoa Kỳ đều không tham gia trực tiếp vào cuộc tranh chấp trên Biển Đông.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin Nikkei Asian Review, ấn bản tiếng Anh chuyên về kinh tế - chính trị của tập đoàn truyền thông Nikkei của Nhật, ra đời từ năm 2013.

Anh Tuấn (lược dịch)