Nhật Bản và Việt Nam đã đồng ý tăng cường mối quan hệ chiến lược sâu rộng giữa hai nước trong chuyến viếng thăm Tokyo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Sau cuộc gặp gỡ với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cam kết Tokyo sẽ cung cấp thêm nhiều tàu tuần tra đồng thời tăng nguồn vốn vay nhằm giúp Việt Nam thúc đẩy nền kinh tế cũng như tăng cường an ninh quốc gia.

Quan hệ giữa Việt Nam và Nhật Bản đã được thúc đẩy mạnh mẽ thời gian gần đây kể từ khi hai nước nâng mức đối tác chiến lược năm 2009 lên thành đối tác chiến lược sâu rộng từ năm 2014. 

Trả lời phỏng vấn của truyền thông Nhật Bản trước chuyến thăm 4 ngày tới Tokyo, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh mục đích của chuyến đi này là nhằm “đưa quan hệ Việt Nam-Nhật Bản lên một tầm cao mới”.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng hội đàm với Thủ tướng Shinzo Abe. Nguồn: TTXVN

Cam kết của Thủ tướng Abe chắc chắn sẽ trở thành động lực thúc đẩy mối quan hệ toàn diện giữa hai quốc gia. Trước đó, nhằm giúp Việt Nam tăng cường năng lực hải quân để đối mặt với những thách thức trên Biển Đông, Tokyo tuyên bố tặng Hà Nội 6 tàu tuần tra đã qua sử dụng trong chuyến thăm Việt Nam của Bộ trưởng Ngoại giao Fumio Kishida hồi tháng 8/2014.

Hôm 15/9, trong tuyên bố chung Việt Nam-Nhật Bản, ông Abe một lần nữa cam kết tàu tuần tra Tokyo dự định cung cấp cho Hà Nội đã sẵn sàng. Cụ thể, một quan chức Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho biết rõ hơn, đó là hai tàu tuần tra cùng các thiết bị liên quan trong gói hỗ trợ 200 triệu yen. Hai nước cũng đã ký kết một biên bản hợp tác giữa các lực lượng bảo vệ bờ biển nhằm thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực cũng như một cam kết tăng cường hợp tác quốc phòng trong khuôn khổ các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hiệp Quốc.

Đối với lĩnh vực kinh tế, Nhật Bản là một trong những quốc gia cung cấp nguồn viện trợ nước ngoài lớn nhất cho Việt Nam đồng thời là nhà đầu tư lớn thứ hai sau Hàn Quốc. Ông Abe khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác sâu rộng hơn nữa bằng tuyên bố mở rộng gói hỗ trợ vay 100 tỷ yen (khoảng 835 triệu USD) cho Hà Nội để phát triển cơ sở hạ tầng. Ông Abe phát biểu trong cuộc họp báo với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng rằng gói hỗ trợ vay vốn này sẽ được đầu tư vào các dự án như xây dựng cảng biển và đường cao tốc. Đây là một phần trong sáng kiến cung cấp 110 tỷ USD của Nhật Bản được công bố hồi tháng 5 với mục đích cải thiện chất lượng cơ sở vật chất ở châu Á trong năm năm tới.

Tuyên bố chung này cũng đề cập đến những sáng kiến kinh tế khác, ví dụ, Nhật Bản đề nghị hỗ trợ 286 triệu yen để giúp Việt Nam xây dựng các bệnh viện mới ở thành phố Hồ Chí Minh. Việt Nam cũng mở thị trường đối với các loại táo của Nhật Bản đồng thời xuất khẩu xoài sang thị trường Tokyo trong thời gian sớm nhất.

Tại buổi họp báo, Thủ tướng Abe cũng trực tiếp đề cập đến các quan ngại của Hà Nội và Tokyo đối với hành động leo thang căng thẳng của Trung Quốc ở khu vực Biển Đông. Ông cho biết: “Một điều rất quan trọng đó là cả Tokyo và Hà Nội đều chia sẻ những quan ngại về hành động đơn phương của Bắc Kinh nhằm thay đổi hiện trạng cũng như gia tăng căng thẳng trên Biển Đông, bao gồm tuyên bố chủ quyền phần lớn lãnh thổ ở đây cũng như xây dựng các cảng biển, đường băng trái phép”.

Đây là chuyến viếng thăm đầu tiên của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tới Nhật Bản kể từ khi ông nhậm chức năm 2011. Hồi tháng 7, ông đã có chuyến thăm tới Mỹ nhân dịp kỷ niệm 20 năm bình thường hóa quan hệ Việt-Mỹ. Trong chuyến đi tới Nhật Bản lần này, bên cạnh gặp mặt với Thủ tướng Abe, Tổng Bí thư cũng đã tới thăm Nhật hoàng cùng các lãnh đạo những tập đoàn lớn của Nhật Bản. Ngày mai, Tổng Bí thư sẽ kết thúc chuyến thăm bốn ngày tới Tokyo.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin The Diplomat, một tạp chí có trụ sở ở Tokyo, chuyên về chính trị, văn hóa và xã hội tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương.

Tuệ Minh (lược dịch)