Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe có thể sẽ đề nghị cho Philippines vay 5 tỷ yên (48,2 triệu USD) trong cuộc gặp sắp tới giữa ông này với Tổng thống Rodrigo Duterte.

Theo Japan Times, mục tiêu của gói hỗ trợ tài chính là giúp Philippines xây dựng và phát triển ngành nông nghiệp ở hòn đảo phía nam Mindanao, quê hương của Tổng thống Duterte. Trong khi đó, ông Duterte sẽ thực hiện chuyến thăm đầu tiên tới Nhật Bản trên cương vị Tổng thống Philippines vào ngày mai (24/10). Nhật Bản hy vọng gói cho vay sẽ giúp nông dân ở Mindanao mở rộng kinh doanh và cải thiện năng suất. 

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte gặp gỡ Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe. 

Lời mời hỗ trợ của Nhật Bản được đưa ra sau khi Tổng thống Philippines tuyên bố thi hành chính sách độc lập nhằm tách dần khỏi tầm ảnh hưởng của Mỹ đồng thời hướng tới thắt chặt quan hệ với Bắc Kinh. 

Trong chuyến thăm 4 ngày tới Trung Quốc hồi tuần trước, Tổng thống Duterte tuyên bố sẽ"chia tay" Mỹ. Tuyên bố mập mờ này có thể làm thay đổi cán cân địa chính trị ở châu Á, khu vực mà Bắc Kinh và Washington đang cố gắng mở rộng tầm ảnh hưởng. 

Hôm 20/10, Trung Quốc và Philippines cũng đã đồng thuận kiềm chế trong các vấn đề liên quan tới Biển Đông cũng như lên kế hoạch tổ chức thảo luận thường xuyên để giải quyết tranh chấp hàng hải. Sự đồng thuận giữa Bắc Kinh và Manila trong giải quyết tranh chấp Biển Đông được công bố sau khi Tòa trọng tài quốc tế mới đây ra phán quyết phủ nhận chủ quyền phi lý "đường chín đoạn" của Trung Quốc trên Biển Đông. 

Quan hệ song phương giữa Trung Quốc và Philippines từng rơi vào vòng xoáy căng thẳng liên miên sau khi chính quyền của cựu Tổng thống Benigno Aquino gửi đơn kiện Bắc Kinh lên Tòa quốc tế hồi năm 2013. Tuy nhiên, sau khi ông Duterte đắc cử chức vụ Tổng thống Philippines hồi tháng Sáu, mối quan hệ giữa hai nước đã chuyển hướng từ đối đầu sang hợp tác. 

Khả năng tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông sẽ là một trong những nội dung được đưa ra thảo luận trong cuộc họp sắp tới giữa Thủ tướng Abe và Tổng thống Duterte. Bởi trước đó, Nhật Bản từng lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ phán quyết của Tòa quốc tế. 

"Khi nói chuyện với Thủ tướng Abe, tôi sẽ không thể nói trước chuyện gì sẽ xảy ra. Nhưng với chính phủ Trung Quốc, tôi sẽ tìm một ngày để chỉ nói về vấn đề Biển Đông. Nó có thể là một cuộc họp song phương,điều này còn tùy thuộc vào tình hình hoặc có thể là một cuộc họp đa phương với sự có mặt của Nhật Bản. Những gì tôi nói là vấn đề của tương lai", Tổng thống Duterte chia sẻ với hãng tin CNN hôm 23/10. 

Nhật Bản - một đồng minh thân thiết của Mỹ và cũng là đối tác thương mại lớn nhất của Philippines hồi năm ngoái, đang tìm cách thắt chặt quan hệ với Manila thông qua các gói hỗ trợ nông nghiệp. Song, Tokyo sẽ phải cạnh tranh tầm ảnh hưởng với Bắc Kinh. 

Hôm 20/10 tại Bắc Kinh, Bộ trưởng Thương mại Philippines Ramon Lopez cho biết Manila sẽ nhận được tổng số 24 tỷ USD tiền đầu tư từ Trung Quốc. 

Còn trong cuộc họp sắp tới với Tổng thống Duterte, ông Abe sẽ hứa hẹn tăng cường hợp tác với Philippines trong các chương trình xây dựng cơ sở hạ tầng cũng như cung cấp tàu tuần tra cho Manila. 

Một số nguồn tin ngoại giao cho rằng Thủ tướng Abe cũng sẽ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực thi phán quyết trên Biển Đông hồi tháng Bảy của Tòa quốc tế. 

Thủ tướng Abe và nhà lãnh đạo Philippines đã gặp mặt lần đầu tiên bên lề hội nghị thượng đỉnh các quốc gia Đông Nam Á tại Lào hồi tháng trước. Trong cuộc gặp này, Thủ tướng Abe cho biết "ông  Duterte là một nhân vật nổi tiếng ở Nhật Bản". 

Minh Thu (lược dịch)