Vòng tay tự kỷ đã trở thành một hoạt động thường niên nhằm nâng cao nhận thức về bệnh tự kỷ trong xã hôi. Một trong những hoạt động thiết thực nhất là những đơn vị tham gia sẽ thắp đèn màu xanh lơ để hưởng ứng.

Trang trí màu xanh lơ tại cửa hàng quần áo Elise trên phố Bà Triệu.

Bắt đầu từ tối 31/3, một số nơi trên địa bàn Hà Nội đã thắp đèn màu xanh lơ vì trẻ em tự kỷ. Được biết, ngày 18/12/2007, Đại hội đồng Liên hợp quốc năm thứ 62 thông qua nghị quyết A/RES/62/139. Theo đó, ngày 2/4 hàng năm, bắt đầu từ 2008, được gọi là Ngày thế giới nhận thức về tự kỷ (World Autism Awareness Day – WAAD). Nghị quyết này cũng kêu gọi các quốc gia thành viên, các tổ chức phi chính phủ, các tổ chức thuộc khu vực tư cũng như công thực hiện việc nâng cao nhận thức về tự kỷ trong xã hội.

Dàn đèn màu xanh lơ được sử dụng nhiều trong những ngày này.

Hàng năm vào ngày 2/4, Autism Speaks – một tổ chức bênh vực người tự kỷ ở Hoa kỳ có chiến dịch toàn cầu “Thắp đèn xanh lơ - Light It Up Blue - LIUB” nhằm thu hút sự quan tâm của cộng đồng đối với khuyết tật tự kỷ và lời kêu gọi của Liên hợp quốc về Ngày thế giới nhận thức chứng tự kỷ. Hàng nghìn các tòa nhà nổi tiếng, trường học, cơ quan và gia đình trên khắp thế giới đều đồng loạt thắp đèn xanh lơ vì hàng triệu người và gia đình có liên quan đến tự kỷ. Năm 2016, Autism Speaks đã tiếp tục nhận được cam kết của nhiều tòa nhà nổi tiếng như Toà nhà cao nhất thế giới, Burj Khalifa ở Dubai và toà tháp Petronas ở Malaysia sẽ thắp đèn xanh lơ lần đầu tiên.

Cửa hàng Tò He (Huỳnh Thúc Kháng, Hà Nội) với những sản phảm do chính bàn tay các em nhỏ tư kỷ làm ra.

Năm 2015, dự án tình nguyện "Vòng tay tự kỷ" do một nhóm phụ huynh tự  tổ chức chiến dịch truyền thông trên mạng xã hội về sự kiện WAAD, sự kiện thắp đèn xanh lơ và các vấn đề liên quan đến người tự kỷ ở Việt Nam. Chiến dịch này đã thu hút nhiều cá nhân, tổ chức tham gia như hãng thời trang Ivy Moda, Elise, Báo Thanh Niên, Đại học RMIT, Viện Nhi Trung ương và hàng chục các trường chuyên biệt, các tổ chức quốc tế.

Các nguyên nhân chính xác của nó vẫn còn chưa rõ ràng, tuy nhiên, quan điểm phổ biến nhất là do yếu tố gene dưới tác động của môi trường độc hại gây ra.

Năm nay, Vòng tay tự kỷ tiếp tục vận động và bước đầu đã nhận được cam kết của: Trung tâm Hoa kỳ thuộc Đại sứ quán Mỹ, Lãnh sự Italia tại thành phố Hồ Chí Minh, UNFPA, VOV Giao thông,  Báo điện tử Infonet trong việc thắp đèn xanh lơ trước và đêm 2/4 cũng như đưa tin, bài về các hoạt động liên quan đến thắp đèn xanh lơ, sự kiện WAAD. Đặc biệt, các chuỗi cửa hàng 7 điểm bán lẻ Sakura tại Hà Nội, hơn 40 cửa hàng thuộc hệ thống Elise, 30 cửa hàng của Ivy Moda cũng tiếp tục cam kết thắp đèn xanh lơ và dựng poster, phát tờ rời về chứng tự kỷ.

Những sản phẩm có sự đóng góp không nhỏ của các em nhỏ tự kỷ được bán nhiều trên cửa hàng Tò He.

Tự kỷ được xác định là khuyêt tật suốt đời. Cho đến nay, các nguyên nhân chính xác của nó vẫn còn chưa rõ ràng, tuy nhiên, quan điểm phổ biến nhất là do yếu tố gene dưới tác động của môi trường độc hại gây ra.

Thực tiễn trên thế giới cho thấy nếu không được can thiệp sớm và đúng cách, trẻ mắc chứng tự kỷ sẽ mãi mãi không thể hòa nhập được với cộng đồng, ở tuổi trưởng thành nhưng chúng vẫn chỉ như những đứa trẻ 2 hoặc 3 tuổi, không thể học được các kỹ năng sống cơ bản, cần thiết, cũng không thể tự phục vụ bản thân.

Bức trang vẽ đơn giản nhưng hồn nhiên và ngây thơ của các em nhỏ tự kỷ.

Trong lúc y học và giáo dục chưa tìm được giải pháp tối ưu đối với dạng khuyết tật này, mọi việc càng trở nên khó khăn hơn khi cộng đồng có nhận thức chưa đúng đắn. Họ bị quy kết là hư hỏng, lười thậm chí là điên; các phụ huynh bị cho là không quan tâm đến con cái, vô trách nhiệm,… Có hàng loạt trẻ tự kỷ bị từ chối tại các trường học các cấp vì không thể tập trung học tập, không hiểu, không tương tác được với thầy cô, bè bạn. Không những thế, người tự kỷ còn bị lạm dụng bởi những biện pháp trị liệu không có cơ sở khoa học, rất tốn kém nhưng không thể thuyên giảm khuyết tật.

Tuy không sử dụng đèn màu xanh nhưng việc thiết kế nhiều đèn lồng màu sắc trong đó có nhiều màu xanh cũng là một cách trang trí hiệu quả.

Vòng tay tự kỷ là hoạt động không mang tính thương mại, các phụ huynh không nhận tài trợ, vận động tài trợ hay quảng cáo cho bất kỳ bên nào. Việc tham gia chương trình của một tổ chức có tác động tích cực đến hình ảnh của họ đối với cộng đồng trong và ngoài nước thì là hoạt động tự thân, nỗ lực, công sức của chính tổ chức đó. Mong muốn mà Vòng tay tự kỷ là có thêm tiếng nói từ các tổ chức, doanh nghiệp để "Thấu hiểu – Thông cảm và Tôn trọng" người khuyết tật nói chung và người mắc chứng tự kỷ nói riêng.

Chương trình thắp đèn xanh lơ sẽ kéo dài từ ngày 31/3 cho đến ngày 8/4 trên một số hệ thống cửa hàng, bệnh viện, khu vui chơi, đại sứ quán…

Hoàng Nam