Cuộc đối đầu giữa súng chống tăng RPG lỗi thời và vua tăng Merkava, các chiến binh Hezbollah co chiến thuật khôn khéo, lợi dụng địa hình địa vật đã dành được thế bất ngờ, gây tổn thất nặng cho Israel.

 RPG CHỐNG LẠI MERKAVA

Căn cứ trên quân số tham gia chiến đấu của quân đội Israel trong chiến dịch "Decent wages" có thể nhận thấy, quân đội Israel, dựa trên ưu thế tuyệt đối về binh lực và vũ khí trang bị, đã tiến hành cuộc tấn công với đúng như phương thức tác chiến quy chuẩn của quân sự Phương Tây: phong tỏa trên không và trên biển, đòn không kích quy mô lớn tấn công vào các khu dân cư, các khu vực được cho là nơi tập trung binh lực và bộ máy lãnh đạo "Hezbollah", hỏa lực pháo binh – tên lửa tấn công dồn dập vào mọi khu vực thuộc tuyến phòng thủ biên giới Lebanon, lực lượng biệt kích đặc nhiệm đổ bộ chiếm đóng các khu vực, các điểm chốt quan trọng và mở rộng chốt chặn, tấn công các khu vực đóng quân và các trận địa tên lửa của "Hezbollah"   và sau đó là lực lượng tăng thiết giáp và bộ binh ồ ạt đột phá khu vực biên giới, tiến sâu vào lãnh thổ của Lebanon.

Một chiến binh “Hezbollah” với súng chống tăng RPG-2 sản xuất từ Trung Quốc.

Các chiến binh Hezbollah ở Lebanon

  Lực lượng chiến binh "Hezbollah" được trang bị chủ yếu là vũ khí bộ binh, không có lợi thế về vũ khí trang bị cũng như quân số đã lựa chọn phương án phòng ngự cơ động. Họ triển khai một thế trận phòng ngự rộng khắp, lợi dụng triệt để địa hình địa vật để tạo thành các trận địa phòng ngự từ biến giới đến tận bờ sông Litani.

Là những chiến binh hồi giáo được huấn luyện chiến đấu tốt, có kỹ năng tác chiến, có khả năng cơ động và lẩn tránh nhanh. Binh lực của "Hezbollah" đã phân tán thành những đội chiến binh được trang bị vũ khí đa dạng, chủ yếu là súng bộ binh, vũ khí chống tăng đa dạng từ RPG 7, RPG 29 đến  các tổ hợp tên lửa ATGM "Malyutka", "Fagot", các loại mìn chống tăng tự chế với các ngòi nổ hồng ngoại và ngòi nổ kích hoạt tầm xa từ các khu vực dân cư.

Hệ thống phòng ngự của “Hezbollah” được cấu thành từ các ổ hỏa lực, các đường cơ động trong các hẻm núi và hang động trong một địa hình phức tạp, các trận địa mìn dọc các tuyến đường cơ động và các vùng đất bằng phẳng, thuận lợi cho cơ động xe tăng, thiết giáp. Hầu hết các trận địa mìn được điều khiển từ xa.

Đồng thời tổ chức “Hezbollah” cũng hoàn thiện hệ thống thông tin liên lạc của mình, do không có thế mạnh về tác chiến điện tử, các chiến binh Hồi giáo tổ chức thông tin liên lạc bằng các đài thông tin hữu tuyến hoặc thông tin bằng người dân trên các phương tiện cơ động để tránh bị chiếm đoạt thông tin, các kho tàng hậu cần, kỹ thuật đạn dược cũng được chia nhỏ dấu vào các khu dân cư từ dọc biên giới đến hết tuyến phòng ngự. Phương pháp cơ động lực lượng cũng dựa vào các xe máy, ô tô địa hình và hành quân bộ.

Hệ thống phòng ngự của “Hezbollah” được chia thành các khu vực phòng ngự, mỗi khu vực phòng ngự được giao cho các đội chiến binh có quân số đến 20 người, các đội lại phân chia thành các tổ cơ động phòng ngự có quân số đến 5 người. Họ chiếm lĩnh các điểm cao trên địa hình đồi núi, đã bố trí sẵn các hầm trú ẩn chống bom, đạn pháo, các đường cơ động hang hốc, khe, hẻm núi.

Đêm 21 rạng ngày 22.07. Quân đội Israel mở đợt tấn công ồ ạt vào biên giới Lebanon với mục đích nhanh chóng tiêu diệt các đơn vị chiến binh “Hezbollah” và tổ chức vùng đệm ngăn chặn tên lửa với lực lương hơn 100 xe tăng và hơn 10 xe thiết giáp cùng, được sự yểm trợ và chi viện hỏa lực của không quân và pháo binh.

Ngay tức khắc,  các đơn vị này vấp phải sự chống trả quyết liệt của lực lượng phòng ngự. Trên các tuyến đường cơ động, lực lượng hành quân của IDF gặp phải các đòn tấn công bằng mìn chống tăng và hỏa lực của súng chống tăng các loại nhằm vào các xe đi đầu và xe đi cuối đội hình. Khi quân đội Israel triển khai đội hình chiến đấu và gọi không quân, pháo binh yểm trợ thì các nhóm tập kích biến mất nhanh chóng. Phương thức tác chiến này làm quân đội IDF hành quân rất chậm chạp, trong suốt giai đoạn này chỉ tiến được sâu vào biên giới được từ 5 km – 10 km

Đợt tấn công thứ 2.  2-14.08. IDF đã tăng cường lực lượng lên đến 400 xe tăng và 300 xe bộ binh cơ giới, quân số lên đến 30000 quân nhân. Quân đội Israel cũng sử dụng chiến thuật không tấn công khu dân cư, chỉ bao vây, phong tỏa và chiếm các điểm cao, đồng thời triệt để sử dụng không quân – máy bay trực thăng chiến đấu kiểm soát đường bộ, sử dụng lực lượng đặc nhiệm đổ bộ và tấn công tiêu diệt lực lượng “Hezbollah”. Bằng phương pháp này, quân đội Israel đã tác chiến hiệu quả hơn, tiến sâu vào biên giới từ 20 đến 25 km và truy quét, tiêu diệt các đội chiến binh Hồi giáo cực đoan.

Lực lượng chiến binh “Hezbollah” đáp trả bằng các cuộc tập kích tên lửa ngày càng tăng về cường độ, từ thời điểm ban đầu là 100 tên lửa, đến thời điểm căng thẳng lên cao “Hezbollad” tập kích đến 250 tên lửa. Đồng thời bằng 1 đợt tấn công bằng tên lửa chống tàu do Iran sản xuất, cũng gây thiệt hại cho một tàu hộ vệ tên lửa của Israel.

Tên lửa của lực lượng Hồi giáo Hezbollah

 Phương thức tấn công của các nhóm chiến binh “Hezbollah” cũng gây vô vàn khó khăn cho quân đội Israel. Ban ngày họ tập kích bằng các cụm tên lửa – pháo binh tầm xa đến 10 km, phục kích bắn tỉa và sử dụng mìn điều khiển từ xa. Phục kích tăng thiết giáp bằng những tổ săn tăng được trang bị các tổ hợp tên lửa ATGM và súng chống tăng từ RPG-7 đến RPG-29. 

Chiến binh Hezbollad với súng chống tăng RPG – 29 Vampire
Chiến binh Hezbollah với dàn pháo phản lực.
Chiến binh Hezbollah sử dụng súng chống tăng RPG – 9 công kích.

 Phương thức phục kích đánh tăng khá đặc thù của chiến tranh du kích. Họ tập trung hỏa lực tấn công dồn dập vào một hai chiếc xe tăng cơ động hàng đầu tiên, mục đích loạt đạn chống tăng ban đầu là công kích phá hủy các thiết bị quan sát, điều khiển hỏa lực xe tăng trên tháp pháo. Đồng thời phá hủy cả hệ thống Trophy.  Sau đó họ tập trung hỏa lực vào sườn xe. Dưới những đòn tấn công dồn dập của các loại đạn chống tăng vào khu vực phía sau và sườn xe, các xe tăng bị tổn thương hầu hết là do đạn RPG phá nát các tấm giáp tổng hợp của xe tăng, sau đó đạn xuyên giáp nổ lõm làm nốt việc hủy diệt xe tăng.

Trong 46 chiếc Merkava bị tiêu diệt, có một số xe trúng mìn, các xe còn lại đều bị thiệt hại bởi nhiều tên lửa chống tăng như "Malyutka", "Fagot", "Kornet-E", RPG-7, RPG-29 "Vampire", tổn thất về kíp lái là 15 quân nhân… Có nhiều trường hợp các tên lửa được bắn ở chế độ tự động, điều khiển từ xa, để binh sĩ Israel không tiếp cận được, khu vực đặt tổ hợp tên lửa chống tăng gài mìn dày đặc. 3 chiếc xe tăng Merkava bị đạn RPG-7 và RPG – 29 tập kích mãnh liệt, cháy hoàn toàn không thể sửa chữa, các xe còn lại mất khả năng tiếp tục chiến đấu.

Tổn thất về tăng thiết giáp của Israel được ghi nhận nặng nề nhất là của lữ đoàn 401, trang bị tăng Merkava Mk4, cơ động vượt sông Saluki về hướng làng Randuriya, trong 24 chiếc tham gia tấn công, 11 chiếc bị hỏa lực của súng chống tăng các loại bắn cháy. Ban đêm, các đội quân “Hezbollad” tập kích bằng súng cối, tên lửa và pháo binh, đồng thời sử dụng súng chống tăng RPG – 7 và RPG – 29 vào các khu vực co cụm đồn trú tạm thời của quân đội Israel.  

Xe Merkava bị bắn cháy
 Xe Merkava trúng mìn chống tăng
Xe Merkava bị bắn cháy trên chiến trường.

 

Tương tự như các trận chiến của các chiến binh Hồi giáo ở Chesnia, lực lượng “Hezbollah” thường sử dụng hỏa lực tấn công tăng thiết giáp từ các điểm cao, công kích từ nhiều hướng, nhiều súng phóng lựu tập trung vào một mục tiêu và tổ hợp tên lửa chống tăng "Kornet-E", "Malyutka" kết thúc đòn tấn công.

Đồng thời, các chiến binh “Hezbollad” cũng rất thành thạo trong việc tổ chức các trận địa mìn chống tăng có điều khiển và mìn chống tăng kích nổ hồng ngoại, tập trung chủ yếu trên đường cơ động và các hướng tấn công chính của quân đội Israel. Phương thức tấn công phục kích bằng mìn, tên lửa chống tăng, súng phóng lựu chống tăng các tầm bắn với hỏa lực tập trung đã tiêu diệt được Merkava Mk4,  điều kỳ diệu của công nghiệp chế tạo xe tăng hiện nay.

Trong lịch sử các trận chiến đấu chống xe tăng hiện đại, chiến trường Chesnia đã có trường hợp xe tăng T- 80 của Nga bị trúng đến 18 quả đạn chống tăng RPG các loại và cháy hoàn toàn không thể sửa chữa. Trên chiến trường Lebanon, lịch sử lại diễn lại với huyền thoại Merkava, 3 xe cháy hoàn toàn không thể sửa chữa.

Từ trận chiến "Decent wages" của Israel chống lại lực lượng “Hezbollah” có thể nhận thấy rõ ràng. Mục đích chiến dịch không đạt được mặc dù quân đội Israel có ưu thế vượt trội cả về binh lực và vũ khí trang bị, đặc biệt là lực lượng tăng – thiết giáp. Các siêu xe tăng hoàn toàn bất lực trước những đòn tấn công của lực lượng săn tăng được trang bị các loại vũ khí chống tăng có từ những năm 70 – 80x của thế kỷ trước. Cuộc chiến tranh tổng hợp cường độ cao hiệp đồng quân binh chủng hiện đại bị chặn lại và tổn thất nặng nề bởi lực lượng chiến binh – du kích với phương thức tác chiến phòng ngư cơ động, lợi dụng địa hình địa vật, tấn công chớp nhoáng và thay đổi vị trí nhanh chóng.

Những chiếc Merkava bị bắn cháy trong trận chiến đã đặt cho các nhà chế tạo xe thiết giáp, các tướng lĩnh và lý luận quân sự một góc nhìn mới, một quan điểm tác chiến mới và phương thức tiến hành chiến tranh hoàn toàn mới trong một môi trường tác chiến đa dạng, phức hợp với các loại vũ khí chống tăng thiết giáp của Liên Xô từ thế kỷ 20. Cũng từ những kinh nghiệm này, các nhà chế tạo xe tăng – thiết giáp Nga đã đưa ra mô hình xe thiết giáp hộ tống xe tăng “Terminator”.

Một kết luận đã thành chân lý. Vũ khí hiện đại không quyết định kết quả của chiến tranh, thành bại của cuộc chiến hoàn toàn thuộc vào năng lực điều hành tác chiến của người chỉ huy, trình độ huấn luyện và kỹ năng chiến đấu của lực lượng binh sĩ, quân nhân tham gia chiến đấu, ý chí của của toàn thể sĩ quan, binh sĩ tham gia chiến đấu và cuối cùng là trình độ sử dụng vũ khí trang bị trong biên chế, kỹ năng lợi dụng điều kiện thuận lợi của địa hình địa vật cũng như khả năng cơ động của lực lượng tham gia chiến đấu.

Các quân nhân Israel là những sĩ quan, binh sĩ có trình độ tác chiến cao, năng lực chiến đấu hiệp đồng binh chủng tốt, nhưng sự áp dụng máy móc chiến thuật chiến đấu hiện đại, đánh giá không chính xác đối tượng tác chiến đồng thời không kịp thời thay đổi mô hình tác chiến trước một đối tượng chiến đấu được rèn luyện kỹ, thành thạo mọi kỹ năng của chiến tranh du kích là nguyên nhân của những tổn thất và hiệu quả tác chiến không cao của chiến dịch.

Không có loại vũ khí nào là tuyệt đối trong một cuộc chiến tranh, yếu tố con người luôn là yếu tố quan trọng quyết định sự thành bại của chiến trường hiện đại.

Trịnh Thái Bằng