Ngày nay, những trí thức trẻ là đảng viên nắm giữ vị trí lãnh đạo chủ chốt trong các trường đại học không còn là chuyện ít gặp.

Thạc sĩ Cao Vũ Minh, giảng viên Khoa Luật hành chính, Trường đại học Luật, TP Hồ Chí Minh, thoạt gặp khó đoán anh đã 32 tuổi và sắp tới sẽ bảo vệ luận án tiến sĩ, anh tâm sự, có lẽ được thừa hưởng tư chất anh Bộ đội Cụ Hồ từ người bố và nghề giáo từ mẹ, nên đã quyết tâm học và làm việc hết mình. Khi trở lại trường làm giảng viên, rồi đi du học, Cao Vũ Minh vừa giảng dạy, học tập, nghiên cứu, vừa nhiệt tình tham gia công tác của trường, biên tập nâng cao chất lượng các bài viết đăng trên tạp chí.

Trong câu chuyện, anh rất tự hào vì đã đạt nguyện vọng, đi theo con đường mình chọn, sẽ tiếp tục trau dồi, học tập nâng cao trình độ chuyên môn phục vụ giảng dạy sát thực tiễn hơn. Trước khi được đứng trong hàng ngũ của Đảng, Cao Vũ Minh đã tìm hiểu sâu về Đảng và nhiệm vụ của người đảng viên. Anh thường xuyên đọc những cuốn sách của Bác Hồ hoặc sách viết về Người; anh khâm phục đức kiên nhẫn, không chịu lùi bước trước bất kỳ khó khăn, nguy hiểm nào; cách đối nhân, xử thế và giàu lòng nhân ái của Người. Anh chia sẻ, lớp trẻ hiện nay cần soi vào tấm gương đạo đức của Bác để trang bị đầy đủ kiến thức, năng lực, phẩm chất làm hành trang cho mình sau này.

Ở lĩnh vực khoa học cơ bản, PGS, TS Phan Bắc Thắng, Phó trưởng khoa Khoa học vật liệu, Trưởng bộ môn Vật liệu na-nô và Màng mỏng Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh, lại sớm thành công khi nghiên cứu về vật liệu na-nô ứng dụng trong bộ nhớ điện thoại, máy tính… Với kết quả nghiên cứu đăng trên các tạp chí có uy tín quốc tế của Viện Hàn lâm, Hội Vật lý Mỹ… anh đã được nhiều tập đoàn lớn mời chào, tuyển dụng, với mức lương cao. Tuy nhiên, TS Phan Bắc Thắng cho rằng là thế hệ đầu tiên của trường gửi đi học, phải có trách nhiệm về nước cống hiến và dìu dắt lớp trẻ cùng thành công trong học tập, nghiên cứu. Từ năm 2009 đến nay, TS Phan Bắc Thắng đã là chủ nhiệm bảy đề tài và cùng các tài năng trẻ trong khoa nghiên cứu ba đề tài cấp quốc gia, hợp tác Việt - Nhật. Các đề tài vật liệu ứng dụng cho công nghệ điện tử; chuyển hóa các vật liệu nhiệt năng thành điện năng; chế tạo cảm biến sinh học phát hiện sớm các bệnh nan y… đã có 21 bài báo đăng trên các tạp chí nước ngoài về kết quả nghiên cứu và có khả năng ứng dụng cao.

Tâm sự với chúng tôi, PGS, người đảng viên trẻ Phan Bắc Thắng nhìn nhận, thực tế các nghiên cứu cơ bản, kể cả nguồn kinh phí, chất lượng và kết quả nghiên cứu…, tại Việt Nam không thua kém nước ngoài. Cái còn thiếu, đó là sự phối hợp để khai thác các thiết bị giữa các đơn vị và nhóm nghiên cứu trong nước. Hơn nữa, từ nghiên cứu cơ bản đến ứng dụng phải có thời gian và để sản xuất hàng loạt có thể từ năm đến bảy năm. Vì vậy, ngoài việc khai thác hiệu quả các thiết bị đầu tư nghiên cứu khoa học, Nhà nước cần tạo điều kiện cho các nhà nghiên cứu trẻ, cần mạnh dạn đầu tư các đề tài nghiên cứu. Đánh giá đầu tư nên dựa trên kết quả nghiên cứu, vì khoa học có tính giá trị gia tăng cao và khi thành công thì lợi nhuận rất cao.

TS Phạm Huy Tuân, Phó trưởng bộ môn công nghệ chế tạo máy, Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật Thủ Đức TP Hồ Chí Minh, tốt nghiệp ĐH Bách khoa loại giỏi, lại chọn con đường nghiên cứu về “Cơ cấu mềm, cơ cấu đàn hồi” của cơ khí. Kết quả nghiên cứu được ứng dụng trong y học để làm mắt cá chân giả dành cho người khuyết tật ở chân giúp họ đi lại, chạy dễ hơn và tiết kiệm năng lượng. Sản phẩm này, theo TS Phạm Huy Tuân, nếu mua ở nước ngoài giá từ 60 triệu đến 100 triệu đồng, trong khi nếu các doanh nghiệp trong nước có vật liệu sợi các-bon và sản xuất hàng loạt thì giá chỉ khoảng một triệu đồng/cái. Thành công của nghiên cứu này đã mang về cho TS Phạm Huy Tuân giải nhì tài năng của Bộ Giáo dục và Đào tạo và có sáu bài viết đăng trên các tạp chí quốc tế về cơ khí.

Để thành công trong nghiên cứu, ngày nào đảng viên trẻ Phạm Huy Tuân cũng dậy từ 4 giờ đọc tài liệu, trao đổi qua thư điện tử với các nghiên cứu sinh, hướng dẫn học viên. TS Phạm Huy Tuân cho rằng chính sách đào tạo tài năng trẻ của Đảng, Nhà nước ta luôn tạo điều kiện cho các giảng viên, nghiên cứu viên có cơ hội phát triển tài năng, đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Hiện tại, khu vực phía nam có nhiều “vườn ươm” để hỗ trợ doanh nghiệp trẻ khởi nghiệp được “thuận buồm”. Cơ hội rất mở, nếu có ý tưởng tốt, công nghệ tiên tiến, cộng với nhiệt huyết, thì khởi nghiệp rất dễ thành công. Nhà nước cần tạo điều kiện cho những cá nhân có tiềm lực nghiên cứu, giảm thời gian giảng dạy, quản lý, để họ tập trung toàn lực cho nghiên cứu chuyên sâu, tạo ra những sản phẩm tốt nhất phục vụ cho xã hội.

Lê Thẩm