Mặc dù hình ảnh những chú ngựa vằn thong thả gặm cỏ trên các cánh đồng cỏ khô rộng lớn khắp châu Phi đã trở nên vô cùng gần gũi với rất nhiều người nhưng ít ai biết được rằng nhờ những sọc vằn trên cơ thể mà ngựa vằn đã thoát khỏi sự săn đuổi của các loài côn trùng hút máu.

Những điều thú vị về loài ngựa vằn

Mặc dù hình ảnh những chú ngựa vằn thong thả gặm cỏ trên các cánh đồng cỏ khô rộng lớn khắp châu Phi đã trở nên vô cùng gần gũi với rất nhiều người nhưng ít ai biết được rằng nhờ những sọc vằn trên cơ thể mà ngựa vằn đã thoát khỏi sự săn đuổi của các loài côn trùng hút máu.

Những sự thật “bất ngờ” về loài gấu trúc khổng lồ

Những điều thú vị về loài ngựa vằn

Ngựa vằn sinh sống chủ yếu tại châu Phi

Ngựa vằn thuộc nhóm động vật bộ guốc ngón lẻ giống như loài ngựa và lừa. Nhờ đặc điểm cấu tạo này mà ngựa vằn có thể tăng tốc và chạy nhanh hơn trên những địa hình đất đá cứng.

Khi những con ngựa vằn di chuyển theo đàn, các sọc vằn trên cơ thể của chúng sẽ khiến những kẻ săn mồi khó có thể phân biệt từng con riêng biệt để đuổi bắt.

Điều đặc biệt là mỗi loài ngựa vằn lại có kiểu sọc vằn và khoảng cách giữa các sọc trên cơ thể cũng khác. Trên thực tế, những loài ngựa vằn sống càng xa khu vực phía nam châu Phi thì khoảng cách giữa các sọc vằn cũng sẽ ngày càng rộng hơn. Ngoài ra, chính những họa tiết đặc biệt này mà ngựa vằn có thể thoát khỏi sự truy lùng của các loài côn trùng hút máu.

Mặc dù nhìn tổng thể trong cả đàn, thì bề ngoài ngựa vằn khá giống nhau song mỗi họa tiết kẻ sọc trên cơ thể của từng con lại rất khác nhau và được dùng để nhận dạng như dấu vân tay của con người.

Thông thường, chiều cao của một chú ngựa vằn trưởng thành sẽ từ 112 – 147 cm (tính từ vai tới gót chân). Và tùy theo từng loài, cân nặng của chúng sẽ từ 175 – 384 kg. Con đực có trọng lượng lớn hơn 10% so với con cái.

Trong gia đình họ ngựa thì Grevy là loài ngựa vằn hoang dã lớn nhất. Ở môi trường tự nhiên, tuổi thọ của ngựa vằn là khoảng từ 20 – 30 năm, còn khi được nuôi trong các sở thú, chúng có thể sống tới 40 năm.

Thức ăn yêu thích của ngựa vằn là những loài cỏ cứng và đôi khi cả lá cây, cung cấp 30% dinh dưỡng bữa ăn hàng ngày của chúng. Ngựa vằn có thể sống theo từng gia đình nhỏ và có thể tập trung thành một đàn lớn.

Mặc dù tốc độ chạy của ngựa vằn (tối đa 56 km/giờ) chậm hơn các loài ngựa khác, song với thế mạnh thể lực ổn định, chúng có thể chạy quãng đường xa hơn so với những giống ngựa khác.

Khi bị săn đuổi, ngựa vằn sẽ nhảy theo đường zích zắc, khiến kẻ thù khó có thể chồm tới để vồ trúng. Còn khi bị dồn vào bước đường cùng, ngựa vằn sẽ không ngần ngại nhảy chồm lên phía trước, tung vó đá, thậm chí cắn kẻ đang săn đuổi mình.

Ở những nơi quy tụ nguồn thức ăn dồi dào quanh năm như vùng Ngorongoro tại Tanzania, loài ngựa vằn thường chỉ sống ổn định một chỗ. Còn ở những khu vực mà nguồn thức ăn cạn kiệt trong mùa khô như vùng Serengeti tại Tanzania, các gia đình ngựa vằn sẽ quy tu lại thành một đàn lớn để đi di cư tìm nguồn thức ăn. Chặng đường di cư và quay trở về quê hương Serengeti của chúng thường kéo dài 800 km/năm.

Nước được xem là yếu tố sống còn của ngựa vằn. Con ngựa cái già nhất trong đàn sẽ chịu trách nhiệm chỉ huy cả đàn di chuyển từ khu vực này sang khu vực khác nhưng đảm bảo không bao giờ được cách xa khu vực uống nước.

Nói chung, ngựa vằn sinh sống chủ yếu tại khu vực châu Phi. Trong đó, ngựa vằn đồng bằng sinh sống trên các bãi cỏ rộng lớn khắp lục địa đen. Ngựa vằn núi sinh sống trên các dãy núi khô nóng phía nam châu Phi như Angola, Namibia và Nam Phi. Ngựa vằn Grevy lại chọn khu vực Nam Phi như Kenya và Ethiopia để sinh sống.

Đặc biệt, ngựa vằn thường sống cùng đàn với loài linh dương, nhằm tăng thêm sức chiến đấu nhằm chống lại những kẻ săn mồi hung hãn.

Tuy nhiên, giờ đây quần thể ngựa vằn đang bị sụt giảm nhanh chóng do nạn săn bắn thể thao cũng như hoạt động buôn bán da ngựa vằn và cả nạn xâm lấn đất làm nơi sống của con người. Ngay cả nguồn nước sinh tồn của loài ngựa vằn cũng đang bị các đàn gia súc chăn thả quy mô lớn và nhu cầu lấy nước tưới tiêu cho ngành nông nghiệp cướp mất.

Mặc dù, trong 2 thế kỷ qua, con người đã có nhiều nỗ lực thuần hóa loài ngựa vằn nhưng dường như nỗ lực này vẫn chưa được thành công. Trong thời La Mã cổ đại, ngựa vằn Grevy từng được huấn luyện để kéo xe hàng.

minh thu