Bởi nếu Donald Trump đắc cử và thực thi tất cả những gì ông ấy nói thì đó sẽ là một đòn giáng nặng nề vào cấu trúc toàn cầu mà nước Mỹ đã xây dựng vào bảo vệ trong hơn 70 năm qua.
Ứng cử viên Tổng thống Mỹ thuộc đảng Cộng hoà Donald Trump

Những cuộc tranh luận trên truyền hình của 2 ứng viên đang chạy đua vào chức Tổng thống Mỹ đã thu hút hàng chục triệu người theo dõi trên khắp thế giới. Đó là còn chưa kể đến 84 triệu cử tri Mỹ cũng dán mắt vào màn hình TV.

Điều này đã trở thành một minh chứng hùng hồn để phản bác quan điểm của một số người cho rằng nước Mỹ ngày nay đã “lỗi thời”. Có thể "chú Sam" đã yếu hơn trước nhưng nó vẫn giữ nguyên được vị thế của mình, đó là cường quốc số 1 về kinh tế, quân sự và ảnh hưởng văn hóa. Nước Mỹ làm gì, hay không làm gì, tất cả đều ảnh hưởng đến phần còn lại của thế giới.

Trong một bài viết đăng hồi đầu tháng 10 vừa qua, tờ Sydney Morning Herald (Australia) đã thử lấy châu Âu làm ví dụ về “hậu quả” mà lục địa già sẽ phải gánh chịu nếu ông Trump trở thành Tổng thống Mỹ.

Theo tờ báo này, khi ông Trump bước chân vào Nhà Trắng và hiện thực hóa những lời đe dọa của ông đối với NATO, những người dân châu Âu bị ảnh hưởng sẽ phải quay sang làm thân với Nga. Sẽ có sự chấn động lớn ở những nước Đông Âu của NATO, nơi chịu ảnh hưởng nhiều nhất, và họ sẽ hoài niệm về cuộc sống dưới thời Liên Xô.

Nếu ông Trump hâm nóng quan hệ với “người bạn tốt” Putin và công nhận việc Crimea là của Nga, các lãnh đạo châu Âu đang kiên trì với các lệnh trừng phạt chống Nga sẽ bị mất mặt và kèm theo đó là  cái chết của Hiệp định Thương mại xuyên Đại Tây Dương (TTIP), sự tăng trưởng yếu ớt của châu Âu sẽ không thể cải thiện.

Giả sử ông Trump, một người ủng hộ chế độ bảo hộ mậu dịch, sẽ đặt chân vào Nhà Trắng, Thủ tướng Anh Theresa May, người lãnh đạo đất nước đang trên con đường tiến hành Brexit, hẳn không lấy gì làm vui vẻ.

Bà May sẽ phải nói lời tạm biệt với giấc mơ về một hiệp ước tự do thương mại với Bắc Mỹ có thể bù đắp cho những tổn thất của Anh ở thị trường EU. Trong khi đó, người đồng cấp của bà ở Đức Angela Merkel vẫn đang ủng hộ cho bà Clinton để mong chờ một câu chuyện cổ tích. Thủ tướng Đức là người đứng đầu đảng trung hữu Dân chủ Cơ đốc. Và cũng giống như một số đối thủ kém may mắn của ông Trump trong đảng Cộng hòa, bà không có cảm tình với người đàn ông đã chiếm đoạt đảng Cộng hòa và ủng hộ cho chủ nghĩa biệt lập về kinh tế và chiến lược.

Một năm nữa bà Merkel sẽ phải đối diện với các cuộc bầu cử của chính mình. Chính phủ của bà sẽ phải đối phó với các đảng cánh tả không có cảm tình với nước Mỹ. Và một chiến thắng của ông Trump sẽ là lợi thế cho họ.

Chủ nghĩa dân túy cánh hữu ở châu Âu cũng sẽ ghi nhận những tác động tương tự. Chủ tịch Mặt trận Dân tộc Pháp, bà Marine Le Pen của Pháp đã bỏ túi khoản tiền 11 triệu euro mà Moscow cho vay để phục vụ chiến dịch tranh cử của mình, và bà còn muốn thêm nữa. Thật kỳ lạ là phong trào Cánh hữu mới ở Tây Âu lại khá yêu quý nước Nga. Mệt mỏi với chủ nghĩa tự do Tây Âu, các đảng này ngưỡng mộ chủ nghĩa dân tộc trong kinh tế của ông Putin. 

Ông Donald Trump

Nước Mỹ thời hậu chiến đã lập nên và duy trì quy luật tự do thế giới: tự do thương mại, các xã hội mở và những thứ tương tự như vậy. Với những thông tin về cuộc chạy đua vào Nhà Trắng liên tục được phơi bày, châu Âu và cả thế giới đều nhận thức rõ những điểm yếu của bà Clinton như các vụ bê bối thư điện tử, hay giả vờ, lẫn lộn giữa chính trị và đầu cơ trục lợi…

Tuy nhiên, so với bà Clinton, ông Donald Trump, người đã đánh mất nghệ thuật lãnh đạo đất nước ngay trong lần tranh luận trực tiếp đầu tiên, còn tồi tệ hơn. Nếu ông ấy dự định làm tất cả những điều ông ấy nói thì với cương vị tổng thống ông ấy sẽ giáng một đòn nặng nề vào cấu trúc toàn cầu mà nước Mỹ đã xây dựng vào bảo vệ trong hơn 70 năm qua.

Một cách tự nhiên nhất, người châu Âu và hầu hết phần còn lại của thế giới sẽ không trông chờ một nước Mỹ dưới sự điều hành của Trump, trừ Nga, bởi trong toan tính của Nga thì ông Trump có thể sẽ làm xói mòn vị thế của nước Mỹ trên thế giới, nếu không thì cũng khiến đất nước này trở nên hỗn độn. 

Đặng Phong (lược dịch)